Nieuwsbreak

Jim Taihuttu: 'We gaan naar een dictatuur van de domme kiezer'

Het aantal laaggeletterden onder 45-plussers stijgt onrustbarend, het kabinet stelt strengere eisen aan de bijstandsuitkering, plunderaars terroriseren de Filipijnen. Regisseur en dj Jim Taihuttu volgde vandaag voor ons het nieuws.

Jim Taihuttu Foto ANP

Uitgebreid het nieuws gevolgd vandaag?
'Vroeger wilde ik nog wel genieten van een krantje, maar dat gaat 'm tegenwoordig niet meer worden. Daar ben ik helaas te druk voor. Ik ben vader van een zoontje van 11 maanden oud en moet 's ochtends kiezen tussen de krant of met mijn rug op de grond en een kwijlend kind dat over me heen kruipt. Die keuze is natuurlijk snel gemaakt, haha.'

Om u bij te praten: het aantal laaggeletterden onder 45-plusser stijgt onrustbarend snel, luiden deskundigen de noodklok op de voorpagina.
'Niet alleen onder 45-plussers hoor. Ik kom veel in contact met jongeren zo tussen de 15 en eind twintig, en daar kom je ook veel laaggeletterdheid tegen. Als ze iets op internet moeten schrijven lees je dat het vol zit met spel- en grammaticale fouten. Je hoopt dan dat het een soort slang is, een soort straattaal.'

Dat is het meestal niet?
'Volgens mij niet. Als je de hele dag met je telefoon bezig bent om dingen zo kort en cryptisch mogelijk op te schrijven om tijd over te houden om nog meer dingen op je telefoon te doen, is het ook niet zo gek. Iemand in de twintig heeft vaak al jaren geen pen meer vastgehouden.'

Hoe erg is die taalverloedering?
'De mooie Nederlandse taal gaat verloren, maar dat zeiden ze 100 jaar geleden waarschijnlijk ook. Dus misschien is dat persoonlijk. Belangrijker: probeer maar eens een fatsoenlijke baan te krijgen als je geen fatsoenlijk Nederlands kunt schrijven in een brief. Je verliest in een discussie ook de macht van het woord als je niet kunt formuleren. Daarnaast krijgen die mensen ook weer kinderen...'

Foto ANP
 
Als je de hele dag met je telefoon bezig bent om dingen zo kort en cryptisch mogelijk te formuleren om tijd over te houden om nog meer dingen op je telefoon te doen, is het ook niet zo gek dat je niet kunt schrijven

Voor Wolf won u het Gouden Kalf voor beste regie. De straattaal die de jongens in die film spreken, komt die van uzelf?
'Nee. Daarvoor ga je de straat op. Je ontwikkelt zo'n taaltje samen met de acteurs. Straattaal is ook iets anders dan laaggeletterdheid, naast straattaal moeten mensen wel gewoon Nederlands spreken. Ik zie straattaal meer als taal die voortkomt uit culturele verrijking van ons land. In de jaren '50 hekelden ouders de Engelse woorden die hun kinderen gebruikten. 'Dat is toch nergens voor nodig?', zeiden ze toen. Inmiddels zijn Engelse woorden niet meer weg te denken uit ons dagelijkse taalgebruik. Datzelfde geldt straks denk ik ook voor de Turkse, Marokkaanse of Surinaamse woorden die jongens op straat gebruiken.'

Filmposter Wolf Foto -

Als je geen fatsoenlijk woord spreekt is het moeilijk aan een baan te komen. Met nieuwe eisen van het kabinet krijg je drie maanden geen bijstand als je solliciteert met een boerka of er onverzorgd uitziet. Wat vindt u daarvan?
'Hoe vaak zie jij een boerka? Ik woon in Amsterdam en die ene keer per jaar dat ik iemand met een boerka zie lopen denk ik: hé, ze bestaan dus echt. Of onverzorgde kleding? Zwervers hebben geen adres, dus die maken sowieso geen aanspraak op een uitkering. Weer zo'n maatregel die de monden van de steeds rechtser wordende massa moet voeden.'

Hoe bedoelt u?
'Veel mensen zullen nu denken: goed zo, doen we eindelijk iets tegen die boerka-dragende vrouwen, al die boerka-dragende vrouwen die massaal onze staatskas leegtrekken en profiteren van onze belastingcenten. Terwijl het hier helemaal niet gaat om geld, want hoeveel van die boerka-dragende vrouwen heeft een uitkering? Je verliest bijna het geloof in de democratie.'

Zo erg is het toch niet?
'Jawel. Populisme en democratie heffen elkaar op. Uiteindelijk komen we te leven in de dictatuur van de domme kiezer. En dan heb ik het niet eens over opleidingsniveau of intellectuele wijsheid. Veel mensen zijn gewoon niet echt geïnteresseerd in politiek en gaan toch naar de stembus. Wat mij betreft is leeftijd niet de enige voorwaarde om te mogen stemmen. Laat eerst maar eens zien dat je iets begrijpt van ons politieke stelsel of het partijprogramma van de partij waar je voor kiest. 'Tof dat je meedoet, maar weet je wel waar je mee bezig bent?'

'Begrijp me niet verkeerd, het is niet de bedoeling stemmen alleen nog maar toegankelijk te maken voor de intellectuele elite. Zo'n test moet van het niveau zijn van een theorie-examen van je rijbewijs. Dat zou iedereen in Nederland moeten kunnen toch? Nu gaan mensen gewoon om de vier jaar, of vaker, naar de stembus om even hun ellende van zich af te stemmen. Zo werkt het natuurlijk niet.'

Foto ANP
 
Veel mensen zullen nu denken: goed zo, doen we eindelijk iets tegen die boerka-dragende vrouwen, al die boerka-dragende vrouwen die massaal onze staatskas leegtrekken en profiteren van onze belastingcenten

Bepaalde delen van de Filipijnen zijn te gevaarlijk voor hulpverleners. Plunderende groepen terroriseren het getroffen gebied. Schrikt u hier van?
'Het is heel erg, maar niet schokkend. Er zijn nou eenmaal groepen mensen die - als ze de kans krijgen - zulke dingen doen. Je weet alleen niet of ze handelen uit wanhoop of uit intrinsieke slechtheid. Mensen doen rare dingen als ze 4, 5 dagen niet eten. En mensen die zich moedwillig over de rug van anderen verrijken komen overal voor. Toen er 20 jaar geleden een vliegtuig neerstortte in de Bijlmer werden er verderop in een winkelcentrum ook winkels geplunderd. Dat heeft me ook altijd verbaasd.'

Er komt geen grote televisieshow voor de Filipijnen. Omroepen gaan wel samenwerken. Hebt u al gedoneerd?
'Heb vandaag mijn vrouw gevraagd wat geld over te maken. Als je eenmaal een kind hebt dan ben je bij het zien van een enkele traan al overstag. Het is zelfs zo erg dat ik op een gegeven moment ook geld aan het geven was voor de bescherming van babyzeehondjes. Ze weten je te vinden en pakken alles wat je hebt.'

Foto ANP
 
Toen er 20 jaar geleden een vliegtuig neerstortte in de Bijlmer werden er verderop in een winkelcentrum ook winkels geplunderd

Zou u ergens aanschuiven als ze u vragen?
'Zeker, als je kunt helpen moet je dat doen vind ik. Nou ben ik daar niet de meest geschikte persoon voor. Voor Haïti heb ik toen een avond georganiseerd met allemaal bevriende dj's en rappers en hebben we toch een paar duizend euro opgehaald. Je weet dat het niet heel veel helpt, maar het geeft wel een goed gevoel.'

Het schuldgevoel afkopen...
'Ja, dat ook. Je beseft namelijk tegelijk hoe goed je het hier eigenlijk hebt. Ook bij zo'n tv-show spreken ze je schuldgevoel aan. Iedereen weet van giro 555, maar mensen willen vaak pas wat geven als ze zien hoe slecht andere mensen het hebben of als ze worden aangespoord door bn'ers.'

Linda de Mol, minister Bert Koenders van Ontwikkelingssamenwerking, voorzitter van de Samenwerkende Hulporganisaties Farah Karimi en Beau van Erven Dorens tonen begin januari 2010 het eindbedrag van de actie Help Haiti. Foto ANP

In Engeland hebben academici met belangen in de farmaceutische wereld de ernst van de Mexicaanse griep overdreven. Kijkt u hier van op?
'Ik kijk onderhand nergens meer van op. Ik niet alleen. Mensen in het algemeen zijn denk ik een beetje murw geslagen. Er waren geen massavernietigingswapens in Irak, iedereen wordt afgeluisterd door Amerika. Het lijkt niemand te interesseren. Misschien een dag of twee op Facebook en Twitter, maar daarna gaat men weer over tot de orde van de dag.'

Maakt u zich nog wel druk?
'De agent die Flexican (dj, red.) mishandelde en oppakte en vervolgens het filmpje wiste waarmee het allemaal was vastgelegd, wordt niet vervolgd. Zoiets raakt me wel. Dat kan dus blijkbaar allemaal. Als zoiets gebeurt hoor je iedereen erover op sociale media, maar als een half jaar later blijkt dat er niks mee is gedaan, dan geeft niemand er meer een fuck om, ofzo. Dat is een symptoom van deze tijd.'

Kinderen in Mexico worden gecontroleerd op de Mexicaanse griep Foto ANP
 
Er waren geen massavernietigingswapens in Irak, iedereen wordt afgeluisterd door Amerika. Het lijkt niemand te interesseren

Wat kunnen we daar aan doen?
'Tofik Dibi zei ooit iets heel verstandigs bij De Wereld Draait Door. Van hem moeten jongeren op de lage school lessen media-educatie krijgen. Daar ben ik voor. Tussen hun 4de en 12de kunnen we kinderen toch even vangen en daar moeten we maar het beste van maken. Laat ze op z'n minst dan allemaal Het Zijn Net Mensen van Joris Luyendijk lezen.'

Bent u zelf nog met interessante projecten bezig?
'Met Yellow Claw (het dj-collectief van Taihuttu, red.) zijn we veel nieuwe muziek aan het opnemen. En ik ben bezig met mijn nieuwe film. Dus veel nadenken, schrijven, research doen.'

Kunt u een tipje van de sluier oplichten?
'Nou, die film moet gaan over de politionele acties van Nederland in Indonesië. Ik ben er al een paar keer geweest, maar zal ook nog terug gaan voor meer onderzoek. Ik hoop daar uiteindelijk ook te kunnen filmen, maar het is nog even afwachten of het politieke klimaat dat toelaat.'

Dit is aflevering 205 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Bekijk hieronder de trailer van Wolf

Yellow Claw Foto -

De muziek van Yellow Claw op Spotify

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.