Jij houdt al 360 jaar je pen in de aanslag

Om een schilderij je liefde te verklaren, een beeld de huid vol te schelden of een foto een prangende vraag te stellen - redenen genoeg om een brief aan een kunstwerk te schrijven. Aflevering 4: brief aan de zoon van Rembrandt. 'Het wachten, het vruchteloos in het luchtledige staren, we zijn ertoe veroordeeld Titus.'

Titus aan de lezenaar.Beeld Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam

Vrees niet: dit is geen liefdesbrief. Waarmee ik geenszins wil zeggen dat je me niet dierbaar bent. Dat ben je wel degelijk - meer zelfs dan enig ander schilderij in de collectie van Boijmans van Beuningen, jouw thuis. Daar zag ik je talloze keren, alleen of met vriendin, in een lege zaal en tussen de toeristen, en zelfs een keer midden in de nacht - en nooit raakte ik op je uitgekeken.

Dat laatste is natuurlijk vooral ook te danken aan jouw geestelijk- en in dit geval ook biologische vader: Rembrandt. Die zal jou nog vaker schilderen, maar nooit meer zo suggestief, zo levensecht en liefdevol als hier. Hoe hij je tevoorschijn toverde uit wat lijkt op een mengsel van stof, modder en een beetje rood pigment - het grenst aan het ongelofelijke.

Die laatste zin is een beetje ongepast zie ik nu, alsof ik je onaangekondigd foto's van je geboorte voor hou, en het strookt eerlijk gezegd ook niet met mijn kijkervaringen. Een verzameling oude verfklodders op een doek: zo heb ik je nou nog nooit bekeken. Voor mij ben jij gewoon een pienter jongetje. Eentje met donkere wenkbrauwen en blonde krullen, een combinatie waarmee je denk ik nog heel wat Amsterdamse meisjes ongelukkig gaat maken. En altijd schrijvend aan dat verhaal, dat gedicht, die brief, die raptekst of wat het ook is dat je daar op je lessenaar hebt.

Naam Titus aan de lezenaar
Jaar 1655
Kunstenaar Rembrandt van Rijn
Hangt in Boijmans van Beuningen

Writer's block

Dat schrijven: daar herken ik iets in. Of preciezer: het niet schrijven. Het wachten, het vruchteloos in het luchtledige staren, we zijn ertoe veroordeeld Titus, het is ons dagelijks brood. De deur van het geluk gaat naar buiten open, maar de deur van de inspiratie ook, en tot-ie open gaat, wachten wij als honden bij de brievenbus, duim tegen de kin, de wenkbrauwen licht gekruld. Waaraan ik direct moet toevoegen dat ik er een stuk minder volhardend in ben dan jij. Zeg maar: niet volhardend. Tussen 'volhardend' en 'tussen' ben ik bijvoorbeeld al twee keer opgestaan om naar de koelkast te lopen, heb ik icetea ingeschonken en op iTunes nieuwe muziek gekocht - kortom, tussen die twee woorden heb ik weer een heleboel dingen gedaan om juist maar níét te hoeven wachten. Ik zou er een boek over kunnen schrijven: Nervositeit - een biografie.

Dat zou jou niet overkomen. Jij houdt al 360 jaar je pen in de aanslag. 360 jaar is niet niets. Dat zijn 131.400 dagen. Ofwel: 3.153.600 uren. Ofwel: 189.216.000 minuten (schrikkeljaren, daar wil ik vanaf zijn). 189.216.000 minuten waarin je het papier niets toevertrouwde dan lucht! Sommige mensen noemen dat bedachtzaam. Ik, mijn beste, noem dat een writer's block.

Daarom, geheel vrijblijvend en op het gevaar af aanmatigend over te komen, enkele schijfadviezen. Allereerst: beweeg, klim uit die lijst! De wereld is groter dan dat kabinetje met geblindeerde ramen waarop jij de godganse dag uitkijkt - Fabritius kan best even zonder jou. Begroet de surrealisten of maak een praatje met de suppoosten. Wees daarbij niet bang voor een berisping. Directeur Sjarel Ex lijkt me een aardige man. Die verbant jou heus niet direct naar het depot.

Tips

En dan, als het hoofd leeg is, ga je zitten en pen je die tekst in een keer neer. Maak er geen zaak van. Doe maar gewoon alsof je een e-mail, sorry, brief schrijft. Niet al tijdens de eerste versie bij elke zin diamanten gaan lopen slijpen. Gewoon het advies van de beroemde Russische schrijver Isaak Babel opvolgen en de hendel in één keer overhalen.

Bij pratende museumbezoekers: muziek op repeat opzetten.

Bij twijfel over de spelling van voltooid deelwoorden: kofschipregel toepassen.

En nooit, maar dan ook nooit kunstjargon gebruiken.

Meer tips heb ik niet, ik hoop dat ze helpen. Omdat ik niet wil dat jij nog 360 jaar achter die lessenaar gevangen zit. Én omdat ik nu wel eens wil weten wát je aan het schrijven bent.

In afwachting van je reactie en met collegiale groet,

Stefan Kuiper

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden