Jij bent pas stom

PETER MIDDENDORP

V oor aanvang van de algemene beschouwingen stond Jolande Sap bij de ingang van de vergaderzaal met een dienblaadje Haagse bluf, een nagerecht van suiker, eiwit en lucht. Op het dienblaadje lagen ook drie scherven, zodat de conclusie gerechtvaardigd leek dat het kinderachtig dienblaadje iets betekende.

GroenLinks. We hebben lang naar Femke gekeken. Nu zij een stap opzij heeft gedaan, wordt ineens de partij zichtbaar.

GroenLinks is de enige die wil dat de Kunduz-missie civiel wordt genoemd. Als iemand anders zegt, raakt men overstuur. Dat is onverstandig, want iedereen vindt die missie allang militair. Totdat de eerste doden vallen, en men bij GroenLinks verhaal komt halen, omdat die partij de missie zo verdomde civiel heeft gemaakt.

Ze zouden een tijdje de mond kunnen houden. Ik betrap mezelf er althans steeds vaker op dat ik, als ik bijvoorbeeld met een potje door het huis dwaal, op zoek naar de persoon die het dekseltje heeft zoekgemaakt, en onderweg klinkt uit een radio ineens een verontwaardigd GroenLinks-geluid, onwillekeurig denk: ach, hou je bek toch.

Sap vroeg of ik een Haags blufje wilde, maar dat was niet zo. Zij vertelde niet dat zij van plan was later met stekker en stekkerdoos in de Kamer voor Wilders uit te beelden hoe je het doet, 'de stekker eruit trekken'. Als zij dit wel had gedaan, was ik voor de vraag komen te staan of een beschrijver of journalist wel mag ingrijpen in de werkelijkheid. Een actuele vraag, waarop ik 'ja' zou willen antwoorden.

Zoals meer mensen had ook ik mevrouw Sap bij de schouders willen pakken, even door elkaar willen rammelen en willen zeggen: 'Doe het niet, Jolande. Kijk me aan.' Om de werkelijkheid objectief te verslaan, heeft de journalistiek zich opgelegd de werkelijkheid voor de ogen te laten gebeuren, alles ongewijzigd door te geven. Als in die werkelijkheid iemand rondloopt die de werkelijkheid vervormt, rijst de vraag of je met je geachte werkwijze niet diens werktuig wordt; presentator van vervormde werkelijkheid.

Ik kan me niet voorstellen dat het de toon is, of de woorden van Wilders zijn - bedrijfspoedel, stemvee, beste vriend - die anderen telkens zo kwetsen en vernederen. Misschien is het zijn weigering zich aan spelregels te houden, anderen een gelijk speelveld te gunnen.

Als iemand tegen hem zegt dat hij verkiezingsbeloftes breekt, antwoordt Wilders: 'Ah ja joh. Met jou was het veel erger geweest. Jij bent pas stom.' Waarna de betreffende afgevaardigde voor de zoveelste keer uitgelachen afdruipt.

Tijdens het NOS-Prinsjesdagdebat zei Wilders ongeveer vijftig keer tegen Cohen: 'U bent de grote gedoger. Grote gedoger. Grote gemene gedoger.' Hier zou een moderator kunnen overwegen te zeggen: 'Dat is feitelijk onjuist. Geeft u antwoord op de vragen, anders gaat het woord naar een ander.'

Nu dat is nagelaten is het op feestjes de komende dagen intelligent om op te merken: 'Weet je wie mijns inziens eigenlijk de echte gedoger is?'

Het zal wel niets uithalen, het zal ook niet gebeuren. Moderatoren willen geen scheidsrechter zijn, durven het ook niet, bang als men is als links en partijdig terzijde te worden geschoven, zoals Clairy Polak van NOVA/Nieuwsuur is gebeurd.

Misschien is hier dan alleen voorzichtig opgemerkt dat rollen en werkwijzen met de werkelijkheid zouden moeten meeveranderen. Zo is er namelijk niets meer aan. Als de werkelijkheid zich de schande heeft toegeëigend, en iedereen daarin de hele tijd al gekwetst en beledigd rondloopt, wat moet je dan nog schrijven om de boel een beetje leuk op onstuur te brengen, en aldus de verhoopte, onverschrokken indruk te wekken?

Nu is de columnist tot redelijkheid gedoemd, de polemist uitgepolemiseerd. Of hij moet denken met twee handjes konijnenkeutels een aanzwellende poepberg uit het evenwicht te kunnen brengen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden