Jihadist vervolgd wegens vernielen erfgoed Mali

Een 40-jarige moslimextremist staat terecht voor het Internationaal Strafhof in Den Haag voor de vernieling van cultureel erfgoed. Het is de eerste keer dat een dergelijke zaak wordt behandeld. Ahmad Al Faqi Al Mahdi, die ook bekend is als Abu Tourab, wordt ervan verdacht  monumenten te hebben vernietigd in de stad Timboektoe tussen eind juni 2012 en half juli 2012.

Het deels verwoeste mausoleum Alpha Moya in de Malinese stad Timboektoe.Beeld World Monuments Fund.

Al Mahdi, een voormalige leraar, zou lid zijn geweest van de extremistische moslimgroep Ansar Dine. Die groepering had in 2012 de macht in het noorden van Mali. De verdachte zou een spin in het web zijn en nauw betrokken zijn geweest bij de beslissing van een islamitische rechtbank om monumenten in Timboektoe te vernielen.

Timboektoe was eeuwenlang een belangrijk centrum van islamitische godgeleerdheid en staat bekend om zijn historische bouwwerken en graftombes, die op de lijst van werelderfgoederen van Unesco staan.

Leden van het terreurnetwerk Al Qaida in de Islamitische Maghreb (AQIM) sloopten met steun van onder andere Ansar Dine negen graftombes van moslimheiligen, de Sidi Yahia-moskeee en diverse historische gebouwen.

Ansar Dine zag de gebouwen in Timboektoe, dat bekend staat als de 'stad der 333 heiligen', als afgoderij en zwoer tijdens de bezetting van de stad om de monumenten te vernietigen. De mausolea werden vorig jaar herbouwd.

Ook verbrandden zij tal van eeuwenoude manuscripten. Een groot deel van de manuscripten kon echter in veiligheid worden gebracht met een geheime operatie waaraan Nederland financieel bijdroeg.

Belangrijk signaal

Al Mahdi werd vorig jaar in Niger opgepakt en door de autoriteiten van het Afrikaanse land uitgeleverd aan het Strafhof in Den Haag. Tijdens de zitting zweeg Al Mahdi. Slechts eenmaal, toen rechter Joyce Aluoch hem rechtstreeks aansprak, verbrak hij de stilte. 'Ja, ik begrijp de aanklachten', zei de jihadist in het Arabisch.

Volgens de Unesco is dit proces een belangrijk signaal dat misdaden tegen erfgoed niet onbestraft blijven. Dit is een duidelijke verwijzing naar de terreurgroep Islamitische Staat die in Irak en Syrië oude steden en monumenten, zoals tempels in de woestijnstad Palmyra, heeft vernietigd. Mensenrechtengroepen hadden liever gezien dat Al Mahdi ook terecht zou hebben gestaan wegens verkrachtingen en gedwongen huwelijken. Honderden leden van moslimgroepering Ansar Dine maakten zich hier schuldig aan tijdens de bezetting van Timboektoe.

In het recente verleden is het slechts een keer voorgekomen dat iemand wegens vernieling van cultureel erfgoed tijdens oorlogshandelingen werd veroordeeld. In 2006 vond het Joegoslavië-tribunaal de Montenegrijnse generaal Pavle Strugar schuldig aan het opzettelijk beschieten van de oude binnenstad van Dubrovnik tijdens de oorlog met Kroatië.

Schat Timboektoe gered op ezels

Onder de neus van de jihadisten zijn de eeuwenoude handschriften uit de beroemde bibliotheek stuk voor stuk weggesmokkeld. Met hulp van het Prins Claus Fonds.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden