JFK noemde de maandag van zijn begrafenis 'zware dag'

De Amerikaanse president John F. Kennedy sprak drie dagen voor zijn dood zijn agenda door met een medewerker van het Witte Huis. Op onlangs vrijgegeven tapes is te horen dat hij die vrijdag naar Dallas gaat, het weekend naar Cape Cod zou gaan en hoe volgeboekt de komende week al weer zou zijn. 'Maandag? Dat wordt een zware dag,' zei Kennedy. 'Het is een rotdag, meneer de president,' antwoordt de medewerker.

John F. Kennedy. Beeld Reuters
John F. Kennedy.Beeld Reuters

Beide heren konden toen nog niet weten dat Kennedy (46) die vrijdag, 22 november 1963, in Dallas dodelijk getroffen zou worden door de kogels afkomstig uit het wapen van Lee Harvey Oswald. Op maandag, 'de zware rotdag', werd de 35e leider van de Verenigde Staten begraven.

Het gesprek tussen Kennedy en de medewerker is slechts een fragment van de 45 uur aan tapes die het John F. Kennedy Presedential Library and Museum nu vrijgeeft, zo schrijft New York Post op zijn website. De toenmalige president was op de hoogte van de opnames die, zo bleek later, de laatste maanden van zijn leven, nauwkeurig documenteerden.

Zware verkiezing
Kennedy besprak ook de kansen op een nieuwe termijn met zijn politiek adviseurs. 'Laten we Kansas en Nebraska opgeven. North Dakota? Dat is mogelijk,' zei hij over de drie staten die hij bij de verkiezingen in 1960 verloor aan tegenstander Richard Nixon.

Uit dit gesprek, opgenomen tien dagen voor zijn overlijden, blijkt dat de leider zich realiseerde dat de verkiezingen in 1964 zwaar zouden worden. Hij zocht naar een manier om te zorgen dat zijn kiezers hem bleven steunen.

'Wat moeten we ze verkopen? We hopen ze welvaart te verkopen, maar voor de gemiddelde burger, is welvaart niks,' gaf hij toe. 'Die is niet on-welvarend, maar ook niet heel welvarend. Hij zal er niet op vooruit gaan. En de mensen die wel veel welvaart kennen, haten ons.'

De jongste president uit de Amerikaanse geschiedenis realiseerde zich dat hij in die tijd veel kiezers kwijt kon raken, vanwege zijn uitgesproken burgerrechtenlobby. 'Wij zijn degenen die hun de negers door de strot duwen,' redeneerde hij over de gedachtengang van zijn stemmers.

Kleurentelevisie

De mediagenieke Kennedy wist dat hij veel mensen kon bereiken door het medium televisie. Hij sprak over de mogelijkheden om een documentaire uit te laten zenden, in kleur. In die tijd hadden de meeste Amerikanen nog zwart-wit televisies. 'Het wordt een hit,' voorspelde hij over een programma in kleur. Geld voor het voeren van een moderne campagne was blijkbaar geen probleem. 'We hebben vreselijk veel geld om uit te geven,' vertelt een medewerker hem.

Frustraties over Vietnam
Uit de opnames is gebleken dat Kennedy steeds meer frustraties kreeg over de tegenstrijdige informatie die tot hem kwam over de oorlog in Vietnam. Als twee onderzoekers hem een precies tegenovergesteld verslag doen van een bezoek, vraagt hij de mannen: zijn jullie wel naar hetzelfde land geweest?

Ook is een bezoek van de buitenlandse minister van de toenmalige Sovjet-Unie, Andrei Gromyko, vastgelegd. John Jr., de zoon en Caroline, de dochter van Kennedy lopen binnen tijdens een bijeenkomst in de Oval Office. Hij stelt zijn kinderen voor aan Gromyko. 'Hallo, hallo. Ze zijn erg populair in ons land,' reageert de Rus.

Te horen is hoe Kennedy zijn kinderen vervolgens uitlegt dat Gromyko's baas, Nikita Khrushchev, degene was die de familie de Russische hond, Pushinka gaf. Pushinka werd zwanger van Charlie, de terriër die al deel uitmaakte van het presidentiële huishouden. 'Zijn baas gaf ons Pushinka. Wisten jullie dat?', vraagt hij zijn kinderen. 'Jullie hebben de puppies.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden