'Jezus was oorspronkelijk getrouwd'

Karin King presenteerde deze week een uiterst belangrijk stukje Koptische tekst dat deel uitmaakt van wat bekend gaat staan als 'het Evangelie van Jezus' vrouw'. King, die mij als redacteur van de Koptische Nag Hammadi-geschriften welbekend is, is een zeer gerenommeerd specialiste in zogeheten gnostieke teksten. De kerk beschouwde het christelijke gnosticisme later als ketters.


Alles lijkt erop te wijzen dat de tekst echt is: een Koptische papyrus uit het midden van de vierde eeuw. Deze tekst gaat kennelijk terug op een Grieks origineel. Dat origineel is naar alle waarschijnlijkheid aanzienlijk ouder en dateert, gezien de inhoud en vergeleken met verwante teksten, uit 150 tot 200 na Christus.


Het is mogelijk dat die oorspronkelijke Griekse tekst net als bovengenoemde teksten ook in Egypte is ontstaan, maar dat kan zeer wel ook Syrië of zelfs Rome zijn. Overal in die tijd sprak men Grieks; en Rome is een goede kandidaat, waar de gnostische leider, de Egyptenaar Valentinus, in 140 bijna tot paus werd gekozen.


De tekst is van christelijke oorsprong en bewijst dat er in christelijke kring in die jaren gesproken werd over het gehuwd zijn van Jezus. Uit de tekst kun je opmaken dat verondersteld werd dat Jezus getrouwd was met een Maria (en waarschijnlijk is bedoeld: Maria Magdalena).


Heeft deze tekst ook betrekking op de historische Jezus? Als historicus zeg ik: een lastige vraag, maar een die je niet per se ontkennend kunt beantwoorden. Was Jezus oorspronkelijk getrouwd? Ik zie geen reden om dat categorisch te ontkennen. Integendeel. Elke joodse jongen in Jezus' tijd trouwde jong. Van de apostel Petrus staat vast dat hij getrouwd was. En als gelovige: de orthodoxe geloofsbelijdenis spreekt van Christus als 'waarlijk mens'. Dus hoef je met een getrouwde Jezus geen enkel probleem te hebben.


Hans van Oort, hoogleraar patristiek, Radboud Universiteit


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden