Jezelf terugvinden bij een garnalensloep

Garmt Visser organiseert sinds 2004 bouwprojecten voor werklozen met problemen. ‘Er is weleens iemand opgepakt. Dan ben je je personeel kwijt.’

Werkloosheid aanpakken, mensen uit een isolement helpen en bovendien het toerisme een oppepper geven – in het Groningse dorp Zoutkamp gebeurt het allemaal tegelijk.

Langdurig en moeilijk bemiddelbare werklozen worden ingezet bij de bouw van ‘historische’ boten. Binnenkort beginnen ze met de bouw van twee historische garnalensloepen, die zullen worden gebruikt voor toeristische rondvaarten. Initiatiefnemer Garmt Visser: ‘De deelnemers bloeien helemaal op als ze iets om handen hebben.’

De sloepen worden nagebouwd van oude tekeningen, vertelt Visser. Sinds 2004 organiseert hij met zijn bureau Plannenmakers dit soort bouwprojecten voor werklozen. ‘Het is een moeilijke doelgroep. Veel van hen hebben extra problemen: verslaving, schulden, psychische problemen. Op een schaal van 1 tot en met 4 is dit zeg maar fase 4. Er is bijvoorbeeld weleens iemand opgehaald door de politie, die een taakstraf had openstaan. Die werd omgezet in een celstraf. Dan ben je ineens je personeel kwijt.’

In totaal gaan er zo’n twaalf mensen werken aan de garnalensloepen – replica’s van de boten die tot net na de oorlog in Zoutkamp werden gebruikt voor de garnalenvangst. Ook komt er een leer- en activiteitencentrum, waar onder meer intakegesprekken en cursussen kunnen worden gehouden.

Het is niet het eerste project van de bedenkers en bouwers. Eerder bouwden ze al het in 1883 bij Moddergat vergane schip de Wierumer Aek na, en een vissershuisje bij het Visserijmuseum in Zoutkamp.

Als de garnalensloepen klaar zijn, krijgen ze een toeristische bestemming. Visser: ‘Als je de mast eraf haalt, kun je er prima mee varen op de Groninger maren. We zijn al met horeca in gesprek om arrangementen te ontwikkelen.’

Voor het zover is, moeten er eerst loodsen worden gebouwd waarin de boten kunnen worden gemaakt. Ook dat doen de deelnemers zelf.

Een van hen is Jan (61). Samen met drie collega’s sloopte hij het enige nog overgebleven vissershuisje van Zoutkamp, dat een 99-jarige dame uit het dorp aan het Visserijmuseum schonk, en bouwde het steen voor steen weer op bij het museum. De loftuitingen bij de opening lieten hem blozen. Visser: ‘Jan heeft zeker tien jaar thuisgezeten. Toen hij hier kwam was hij heel schuw, echt een bang vogeltje. Nu loopt hij moppen te tappen. En hij is niet één dag ziek geweest.’

De clou volgens Visser: ze maken iets dat tastbaar en nuttig is. Het huisje is een trekker voor het museum, de Wierumer Aek wordt gebruikt voor dagtochtjes. De omgeving van Zoutkamp kan de toeristische oppepper goed gebruiken. ‘Je kunt ze ook paprikapoeder in zakjes laten doen, maar als ze iets concreets maken, geeft dat veel meer voldoening.’

Ook deelnemer Pieter (53) heeft zijn draai gevonden, vertelt hij. Vier dagen en vier nachten lag hij op bed. Helemaal de weg kwijt. De politie brak de deur open. Vier maanden psychiatrische inrichting volgden. Dat was eind vorig jaar. Nu werkt hij drie dagdelen in Zoutkamp. ‘Ik vind het leuk en ik leer iets. En ik kom onder de mensen. In mijn vorige woonplaats was ik verpieterd.’

Werken op een vrije dag? Geen probleem. Bij een deelnemer liep de hele straat uit om te zien hoe hij, strak in de overall, aan het werk ging na jaren thuis zitten. Pieter: ‘Ik kom hier niet omdat het moet. Maar gewoon omdat het leuk is.’

De deelnemers krijgen een coach van de Plannenmakers om hun leven weer op de rails te krijgen – op tijd komen, zichzelf verzorgen, sociale vaardigheden. De vakinhoudelijke ondersteuning komt van een leermeester. Vanuit de gemeente zijn er ook consulenten bij betrokken. Deelnemers mogen een half jaar tot een jaar meedoen; die periode kan eventueel worden verlengd.

Sommigen komen vier dagen per week. Anderen twee uur per dag omdat ze tussendoor naar de methadonbus moeten. Ze verdienen er geen geld mee; alle deelnemers zitten in de bijstand. De gemeente betaalt hun uitkering. De bedoeling is dat de deelnemers uiteindelijk doorstromen, al dan niet naar gesubsidieerd werk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden