Jeugdzorg blokkeerde onderzoek

Jeugdzorg Nederland heeft het onderzoek van de commissie-Samson naar seksueel misbruik in tehuizen en pleeggezinnen lange tijd geblokkeerd. Dat schrijven wetenschappers van de Universiteit Leiden in hun nog niet openbaar gemaakte onderzoeksrapport. De brancheorganisatie raadde het jeugdzorginstellingen af mee te werken aan de vragenlijst die de onderzoekers aan jongeren wilden voorleggen.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTERANNEKE STOFFELEN

AMSTERDAM - De commissie-Samson onderzoekt in opdracht van de Tweede Kamer hoe vaak seksueel misbruik van uit huis geplaatste kinderen voorkwam, zowel in een verder verleden als in recente jaren. De wetenschappers van de Universiteit Leiden kregen de deelopdracht te onderzoeken hoe groot het risico op seksueel misbruik voor kinderen in tehuizen en pleeggezinnen tegenwoordig is, afgezet tegen de kans van jongeren in het algemeen om misbruikslachtoffer te worden.

In het rapport dat in handen is van de Volkskrant klagen de wetenschappers over 'de stroefheid waarmee het jeugdzorgsysteem zich heeft opengesteld voor dit onderzoek'. Er was volgens de onderzoekers weerstand bij directies en managers. 'Een illustratie hiervan is Jeugdzorg Nederland, de koepelorganisatie van de jeugdzorg, die de toegang tot het werkveld lange tijd voor ons wist te blokkeren.' Terwijl de opdracht voor het onderzoek van de commissie-Samson nota bene afkomstig was van het ministerie van Volksgezondheid, waar jeugdzorg onder valt.

Ook toen Jeugdzorg Nederland later wél groen licht gaf voor deelname aan het onderzoek, was er bij sommige directies van instellingen sprake van 'onwilligheid'. 8 van de 79 benaderde instanties hebben uiteindelijk geen vragenlijsten aan jongeren voorgelegd.

Uit het rapport blijkt nu dat jongeren in pleeggezinnen en tehuizen een drie tot vier keer groter risico lopen om seksueel misbruikt te worden dan kinderen in een normale gezinssituatie. Maar de Universiteit Leiden sluit niet uit dat het probleem nog groter is: 'Als juist de weigerachtige instellingen of professionals kennis hebben van gevallen van seksueel misbruik en uit angst voor negatieve publiciteit weigeren mee te doen, zijn onze prevalenties onderschattingen van de werkelijke omvang van het probleem.'

Jeugdzorg Nederland gaf de instellingen aanvankelijk een negatief advies over het voorleggen van vragenlijsten aan kinderen. Volgens de brancheorganisatie zouden de vragen traumatiserend kunnen werken. Dit terwijl de werkwijze al was goedgekeurd door de Commissie Medische Ethiek van het Leids Universitair Medisch Centrum.

'Maar wij hadden onze twijfels en de veiligheid van de kinderen gaat voor ons boven alles', zegt bestuurder Ans van de Maat van Jeugdzorg Nederland. Uiteindelijk werd de Kinderombudsman ingeschakeld om de impasse te doorbreken. Na raadpleging van twee traumadeskundigen is de vragenlijst volgens Van de Maat aangepast. Maar de onderzoekers schrijven juist dat de desbetreffende traumadeskundigen de oorspronkelijke vragenlijst 'zorgvuldig' en 'niet beschadigend' noemden en dat de vertraging dus onnodig was. Door de verloren maanden konden de wetenschappers niet zo veel jongeren bereiken als zij aanvankelijk nodig achtten voor een gedegen studie.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden