Nieuwszelfdoding

Jeugdpsychiater Peter Dijkshoorn: ‘Houd na iedere suïcide een autopsie’

Na elke suïcide zou een ‘psychosociale autopsie’ moeten worden uitgevoerd om de oorzaken van de zelfdoding te achterhalen. Dat stelt kinder- en jeugdpsychiater Peter Dijkshoorn.

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dijkshoorn was tot voor kort bestuurder bij ggz-instelling Accare en is nu landelijk ambassadeur lerend jeugdstelsel bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. 

Tijdens zo’n autopsie – een psychologische variant van lichamelijk onderzoek naar de doodsoorzaak bij een overledene – brengen familie en hulpverleners na een zelfdoding gedetailleerd in kaart wat er misging in het leven van de overledene.

‘Bij Accare zoeken we na elke zelfdoding uit wat er beter had gekund’, zegt Dijkshoorn. ‘Maar er vindt daar ongeveer een zelfdoding per twee jaar plaats.’ Om een goed beeld te krijgen, moeten veel meer gegevens worden verzameld. ‘Het zou goed zijn een landelijk lerend netwerk op te bouwen, om zo alle suïcides te kunnen onderzoeken, ook van mensen die niet in ggz-instellingen worden behandeld. Daarmee vraag je nogal wat van nabestaanden, maar zo kunnen we wel factoren vinden waarmee we in de toekomst suïcides steeds vaker kunnen voorkomen.’

Jaarlijks zijn er in Nederland ruim 1.800 zelfdodingen, maar er is wetenschappelijk gezien relatief weinig bekend over de oorzaken.

Wisselen van hulpverlener

Het idee voor de psychosociale autopsie is een vervolg op een studie uit 2017. ‘Toen in dat jaar het aantal zelfdodingen onder jongeren sterk was gestegen, hebben we een veertigtal suïcides van jonge mensen zo onderzocht’, zegt Dijkshoorn. ‘Daaruit bleek bijvoorbeeld dat het vaak wisselen van hulpverlener het risico op suïcide vergroot. Dat geldt ook voor jongeren die worstelen met hun seksuele identiteit. Als er eerder een suïcide was in de familie, neemt het risico eveneens toe.’

‘Hulpverleners vinden het niet makkelijk om suïcide ter sprake te brengen’, zegt hij. ‘Maar als je deze factoren leert kennen, wordt de drempel lager om het juist wel te bespreken.’

Praten over gedachten aan zelf­doding kan bij de crisislijn van 113 Zelfmoordpreventie. Bel 0800-0113 of chat op 113.nl.

Zelfmoord. Dus toch. Waarom werd Roel weggestuurd bij de crisisdienst?
Als zijn beste vriend suïcide pleegt, is Menno Visser kapot. Hoe kon dit gebeuren? Een dag eerder had de crisisdienst Roel nog naar huis gestuurd. Samen met documentairemaker Julia von Graevenitz gaat Visser op onderzoek uit. Ze betreden een wereld van hulpverleners die met hun handen in het haar zitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden