'Jeugdhulp verzuipt in bureaucratie'

'De harde kern van criminele jongeren is zo klein dat we die jongens in de buurt allemaal kennen. Heel veel mensen zijn met hen bezig, maar het schiet niet op....

Peter Lankhorst schreef ruim drie jaar geleden een rapport na de rellen in Amsterdam-West waar Marokkaanse jongeren op de vuist gingen met de politie. Bestuurders en ambtenaren kwamen in beweging. Maar de ideeën zijn verzand in het diepe moeras van de ambtelijke bureaucratie.

'De bureaucratie nekt de integratie. Er is verkokering op alle niveaus. De oplossingen voor wijkproblemen zijn er wel, maar ze consequent in de praktijk doorvoeren, daarvan zijn heel weinig voorbeelden in Nederland', zegt Lankhorst. Hij zit daarom nu in een 'Gideonsbende', die bij Amsterdamse bestuurders de noodklok luidt over de jeugd. Lankhorst is behalve voormalig Kamerlid voor GroenLinks en ex-voorzitter van de Amsterdamse achterstandswijk Bos en Lommer ook voorzitter van het Landelijk Platform Jeugdzorg. In die functie struint hij gemeenten af om bureaus jeugdzorg op te richten.

- Waar stuit u op?

'De ene wethouder maakt een nota over 'de brede school', de ander over 'jeugdbeleid'. Dat gebeurt dus, hè. Maar het gaat gewoon over hetzelfde. Dit komt nog te vaak voor. De wethouder moet en zal in de raad scoren. Maar daarbuiten?'

- Wat nu, bureaucratie is van alle tijden?

'Visies en beleid liggen er en overal staat: werk samen. De leraar moet zich met de jongerenwerker verstaan, en de ouders, en de sportvereniging en die met elkaar, en met de arts. Er moet een netwerk ontstaan met de school als centrum. Niet elkaar bellen, maar continu met elkaar werken. Allochtone ouders moeten er hun taalles volgen. Het moet er veilig zijn. Goed idee, vindt iedereen, maar het gebeurt niet. Ik zie het overal: men kent elkaar net niet, men werkt net langs elkaar heen.'

'In het begin van het schooljaar gaat het vervoerbedrijf twee weken lang intensief controleren. Waar het nu juist om gaat, is dat regels voor altijd gelden. Dat als je prettig met elkaar wilt samenleven, je altijd een kaartje moet kopen. Dat er altijd normen en waarden zijn.'

- Waarom moet de school het centrum zijn?

'Niet het aanleren van kennis, maar het aanleren van normen en waarden moet in de school centraal staan. Kinderen leren veel via tv en internet. Dus de school moet zich richten op duiding van kennis, leren van normen en regels. Maar die moeten wel aansluiten bij de sportclub, het buurtcentrum en thuis. Het schoolteam moet dus niet alleen met zichzelf praten over normen en waarden, ook de ouders, de jongerenwerker, de buurtregisseur en de voetbaltrainer moeten meedoen.'

'Als je ziet welke uitwassen er op de sportverenigingen zijn, het geweld, dat geschreeuw. Je moet dat ook relativeren, want in het begin van de vorige eeuw ging het tenslotte ook al mis met de jeugd. Maar je moet er ook wat aan doen. Sportclubs zitten met veel oud kader. Ze moeten ervoor zorgen dat jongeren actief blijven.

'Je moet hen gewoon betalen om de concurrentie met Albert Heijn aan te gaan. Dat is wel tegen het zere been van de oudere clubmedewerkers, want die hebben zelf vrijwillig de club met bloed, zweet en tranen opgebouwd. Maar tijden veranderen nu eenmaal. Het oude kader moet een stap terugdoen.'

- Hoe krijg je alle ouders actief in clubs en op scholen?

'Je moet kijken wie in het netwerk de beste contacten met hen heeft. De maatschappelijk werker, de arts van het consultatiebureau, de migrantenorganisatie, de moskee? En als het niet met zachte hand kan, dan met harde hand. Gewoon de kinderbijslag intrekken als niets meer helpt. 'Als je ziet dat het consultatiebureau 97 procent van de ouders bereikt, dan weet je: het zit 'm in die 3 procent. Maar wie benadert hen?'

- Nou?

'We pleiten voor een regisseur. Die moet de supervisie hebben. Dat was in ons rapport al een aanbeveling. Op sommige plekken heb je ze al, maar lang niet overal.'

- En jullie willen ook nog een Task Force. Weer een paar ambtenaren erbij.

'De Task Force moet erop toezien dat gemaakte afspraken worden uitgevoerd. Als het misgaat, kan die groep direct ingrijpen. Voorbeeld. Ik ben voorzitter van de stichting Jeugd Sportfonds Amsterdam.

'Die is opgericht om de contributie en het shirtje te betalen als de ouders geen geld hebben. Geen bureaucratische rimram - het is binnen drie weken geregeld.

'Wij krijgen geld uit allerlei fondsen, maar meestal voor een of twee jaar. Wat een gezeur dat geeft, vre-se-lijk. De gemeente moet meedoen, anders haken de fondsen af.

'De stad vindt het een zaakvan de stadsdelen, de jeugdambtenaren wijzen naar het sportbeleid, en andersom, de ander denkt aan achterstandswijken. Iedereen vindt het prachtig, we hebben prijzen gekregen. Maar als het er op aankomt om de koppen bij elkaar te steken, dan kan er niks.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden