Running mates

Jetta Klijnsma (PvdA): 'Wil je met je hoofd in de wolken, stem dan op de SP'

Volkskrant.nl spreekt in de aanloop naar 12 september met de nummers twee op de kieslijsten van de verschillende politieke partijen. Vandaag: Jetta Klijnsma (PvdA). 'Ik ben niet zo'n zwartgallig typje.'

PvdA-Tweede Kamerlid Jetta Klijnsma. Beeld ANP

Op verzoek van Diederik Samsom, die haar graag dichtbij zich heeft in de fractie, stemde Jetta Klijnsma in met nog een termijn als Kamerlid. Vanuit het parlement zal ze blijven inzetten voor de onderkant van de samenleving, zo vertelt ze. De partij zette haar op nummer twee op de kandidatenlijst. Met haar dertig jaar ervaring in de partij en haar netwerk kan ze straks van waarde zijn in een relatief jonge fractie.

U begon ooit bij de PvdA als fractiemedewerker van Marcel van Dam. Die bekritiseert nu in zijn columns voor de Volkskrant regelmatig de PvdA.

'Van Dam is ervan overtuigd dat mensen aan de onderkant van de samenleving zich bijna niet aan die toestand kunnen ontworstelen. Volgens hem is de PvdA opgericht om aan die mensen ruggesteun te geven. Nou, dat ben ik van harte met hem eens. Als je als partij meeregeert moet je soms water bij de wijn doen, daar heeft hij een punt.'

Hij zegt dat de SP de plek van de PvdA heeft ingenomen.
'Maar Van Dam ziet ook wel dat het belangrijk is dat je realistisch blijft. Als je sociaal wil stemmen zijn er nu twee keuzes. Wil je met je hoofd in de wolken, dat stem je op de SP en wil je met je voeten op de vloer blijven staan dan stem je PvdA. Je zal me verder met geen kwaad woord horen over de SP. We zitten ook gewoon in hetzelfde vaatje.'

Maar als de SP kiezers fabeltjes vertelt, dan is dat toch tappen uit een ander vaatje?
'De SP heeft ook goede ideeën en ik zeg thuis wel eens: wat zou het toch fijn en makkelijk zijn om bij de SP te zitten. Want ze zeggen precies wat ik belangrijk vind voor mensen die aan de onderkant zitten. Maar we moeten wel eerlijk zijn en kijken: hoe betaal je het? Zo simpel is het.'

Roemer zegt dat hij geen boete gaat betalen als we de Europese begrotingsregels overtreden.
'Als oude dame weet ik dat Europa een groot goed is. We gaan er maar vanuit dat er nooit meer oorlog komt en dat alles van een leien dakje zal gaan. Maar als er geen solidariteit meer is tussen landen onderling dan krijg je linke soep. Bovendien is Europa best voor rede vatbaar. Je moet de economie niet kapot bezuinigen om volgend jaar onder de drieprocentsnorm te zitten. Maar je moet wel voor je afspraken staan, als ik te hard rij en ik krijg een boete, moet ik ook gewoon betalen.'

U zei in een interview in 2009 over de economische crisis: 'We gaan een naargeestige tijd tegemoet.' Is die voorspelling uitgekomen?
'Ik was toen staatssecretaris en had net 260 miljoen gekregen om de jeugdwerkloosheid te bestrijden. Daar hebben we heel veel mee kunnen doen, waardoor we uitkwamen op het laagste werkloosheidspercentage van Europa. Dit kabinet geeft geen cent aan de bestrijding van jeugdwerkloosheid. Het kabinet-Rutte heeft alleen maar bezuinigd. Je ziet nu dat er banen verdwijnen en er geen nieuwe bijkomen.'

Rutte zegt: de crisis is voor dit kabinet al ingezet, toen de PvdA nog in de regering zat.
'Ja, zo lust ik er nog wel een paar. De huidige crisis is begonnen met de bankencrisis, toen veel hebzuchtige mensen zich waanzinnig hebben verrijkt. Daar heeft Balkenende IV zich tegen geweerd. Dit kabinet let alleen op het sluitend maken van de begroting. Maar daarmee sta je aan het eind van de rit met lege handen.'

De SP werpt zich op als hoeder van de slachtoffers van de crisis. Mensen voelen zich daardoor aangesproken.
'Het is tegenwoordig schering en inslag om zwart-wit te denken. Maar aan het eind komen we alleen verder met een hele mooie kleur grijs. Je hebt hele mooie tinten grijs hoor.'

De kiezer lijkt juist weg te lopen van de middenpartijen.
'Ik snap dat ook wel, die zien ook hoeveel geld er naar de bankiers is gegaan en dat we daar paal en perk aan moeten stellen. Maar een stem op de flanken is voor de balans niet het beste.'

 
een stem op de flanken is voor de balans niet het beste
Jetta Klijnsma

Geboren 18 maart 1957

Burgerlijke staat Getrouwd

Kamerlid sinds 2010, daarvoor onder meer staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in kabinet Balkenende-IV, wethouder Financiën en waarnemend burgemeester in Den Haag.

Favoriete film Les enfants du paradis (1945). ‘Die film gaat over mensen met de allerkleinste portemonnee die heel graag wat willen meekrijgen van de wereld, van kunst en cultuur. Die film laat zien dat je moet zorgen dat voor ieder mens de wereld begaanbaar blijft. Dat is altijd bij me gebleven.’

Mooiste dag ‘Toen ik uit mijn gipsbroek werd geknipt, op mijn 12e. Ik ben geboren met spastische benen en op mijn twaalfde lag ik acht weken in het gips. Het was zo’n fijn gevoel dat ik ervan verlost werd. Daarna moest ik weer opnieuw leren lopen in een revalidatiecentrum.’

Geloof ‘Ik ben gereformeerd opgevoed, maar ik doe er niks meer mee. Het revalidatiecentrum heeft daar wel een grote rol bij gespeeld. Daar waren veel kinderen met spierdystrofie, die niet ouder werden dan een jaar of 15, 16. Dat vond ik zó oneerlijk. Toen dacht ik: als God de zaken zo ongelooflijk ongelijk heeft verdeeld over mensen, dat deugt gewoon niet.’

2009: minister Piet Hein Donner en staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geven samen een persconferentie. Beeld ANP

U bent een optimist.
'Ja, dat zeggen ze altijd, maar inderdaad, Ik ben niet zo'n zwartgallig typje.'

U zei in 2009 tegen de Volkskrant: 'Ik hoef niet de Grote Jetta te zijn die voor de troepen uit loopt en vertelt hoe de wereld in elkaar hoort te zitten.' Liever zat u in het lokaal bestuur met veel mensen om u heen. Wat is er gebeurd?
(Lacht) 'Een wethouder van een grote stad is het mooiste beroep dat er is, dat vind ik nog steeds. Dan sta je dichtbij mensen en kun je echt het verschil maken. Maar Wouter Bos was destijds erg vasthoudend en heeft me overgehaald om staatssecretaris te worden. En daarna vroeg Job (Cohen, red.) of ik wilde blijven als Kamerlid. En ook Diederik zei dat het fijn vond als ik nog een tijdje bleef. Dus ik wil deze periode van vier jaar doen en dan ga ik weer om me heen kijken.'

Dat klinkt niet heel ambitieus.
'Het is niet zo dat het mijn ambitie was om in het parlement te komen, daar ben ik heel eerlijk in. Maar het is wel het hoogste orgaan in Nederland. Je kunt de regering controleren en je kunt op een andere manier mensen helpen.'

Waarin vul jij Samsom aan?
'Diederik is natuurlijk nog niet zo heel lang bekend en ik loop al wat langer mee (lacht). En Diederik is zo'n type van intelligentie en energie; het is zo'n lekkere draufgänger. En ik ben meer van andere mensen erbij betrekken. Doordat ik wat ouder ben en lokaal actief ben geweest en veel mensen ken, is het denk ik niet zo gek dat ik op twee sta. Diederik heeft zijn idealen helder voor ogen en wil daar naartoe, maar met zijn tweeën kunnen we dan zorgen dat iedereen daarin mee kan gaan.'

U doet een gevoelig dossier: de zorg. Minister Schippers (VVD) meldde deze week dat ze fors wil bezuinigen op de ouderenzorg. Wat vindt u daarvan?
'Bij de VVD zijn de ouderen gewoon niet veilig. Als je vindt dat ouderen langer zelfstandig moeten blijven wonen gaan de kosten voor de baten uit. Dan moet je eerst hun woningen verbeteren, voor goed aanvullend openbaar vervoer en medische begeleiding zorgen en het inkomen van de ouderen verbeteren. Maar in plaats daarvan zegt Schippers dat we nu 1,3 miljard euro moeten bezuinigen en dan vullen we dat later wel in.'

Maar er zal toch ergens bezuinigd moeten worden in de zorg?
'Er zijn een hoop dingen die je kan doen. Je moet de verspilling aanpakken. Je krijgt nooit een tweedehands rolstoel of scootmobiel, terwijl die dingen er vaak nog prachtig uitzien. De concurrentie tussen zorgverzekeraars moet stoppen, dat kost alleen maar goud geld. Medisch specialisten moeten weer in loondienst komen. En we willen dat zorginstellingen regionaal beter gaan samenwerken. Geef ze een regionaal budget en vraag het personeel zelf hoe ze de kosten gaan drukken. Dat weten ze vaak veel beter dan politici.'

Drie dagen voor de verkiezingen organiseert de Volkskrant op Zondag een debat tussen de nummers 2 van de grote politieke partijen. Met: Edith Schippers (VVD), Jetta Klijnsma (PvdA), Mona Keijzer (CDA), Fleur Agema (PVV) en Renske Leijten (SP).

 
Diederik is zo'n lekkere draufgänger
De PvdA-kandidaten met rechts naast Diederik Samsom (midden) Jetta Klijnsma. Beeld ANP


De Volkskrant op Zondag
: debat met de nummers 2

Drie dagen voor de verkiezingen organiseert de Volkskrant op Zondag een debat tussen de nummers 2 van de grote politieke partijen. Toevallig, of niet, het zijn allemaal vrouwen: Edith Schippers (VVD), Jetta Klijnsma (PvdA), Mona Keijzer (CDA), Fleur Agema (PVV) en Renske Leijten (SP). Debat over de belangrijkste onderwerpen uit de campagne: de economische crisis, de gezondheidszorg en Europa. En natuurlijk over hun persoonlijke verwachtingen na 12 september. Gespreksleiding Remco Meijer en Martin Sommer.

Meer info en kaarten via De Rode Hoed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden