Jesse Klaver: 'Wij gaan Nederland veranderen'

'Wij gaan Nederland veranderen.' Met die leus gaf Jesse Klaver vanmiddag de aftrap voor zijn fractieleiderschap van GroenLinks. Hij neemt het stokje over van Bram van Ojik. Klaver wil zich met GroenLinks afzetten tegen het 'economisme' in Nederland. Onder leiding van VVD, PvdA, CDA en D66 is 'elk aspect van onze samenleving teruggebracht tot een simpele rekensom', zei hij.

GroenLinks-Kamerlid Jesse Klaver tijdens een persconferentie waarin Bam van Ojik heeft aangegeven op te stappen als fractievoorzitter. Beeld anp

Klaver begon zijn eerste persconferentie als fractieleider met een hoogdravende speech. Hij vertelde dat hem was afgeraden zulke 'grote woorden' te gebruiken. Maar, zei hij, 'voor minder doe ik het niet'. Hij ziet 'het tij in de samenleving keren' en put daar hoop uit. Hij noemde de populariteit van de Franse econoom Piketty die de vermogensongelijkheid beschreef en de strijd van de Maagdenhuisbezetters tegen het rendementsdeken in het hoger onderwijs.

Hij hekelde het beleid van de partijen die de afgelopen decennia Nederland hebben bestuurd: 'VVD, PvdA en CDA afgewisseld met D66.' Onder die partijen heerst volgens Klaver het 'economisme', het idee dat alles in geld kan worden uitgedrukt. Maar zaken als 'zittenblijven' of 'windmolens' hebben naast een prijskaartje ook waarde voor een scholier of voor het klimaat. Dat 'economisme' moet doorbroken worden. 'De wereld waarin wij leven, die hebben wij zelf gebouwd. Die kun je zelf veranderen.'

Hij prees vertrekkend fractieleider Van Ojik die GroenLinks 'vanuit de storm naar rustiger water' loodste. Van Ojik zou volgens Klaver het erelidmaatschap van GroenLinks verdienen, ware het niet dat de partij die titel niet kent.

Van Ojik en Klaver. Beeld anp

Van Ojik nam 'weloverwogen besluit'

Bram van Ojik schreef vanochtend in een brief (zie onderaan dit artikel) aan de leden van GroenLinks dat hij het 'weloverwogen besluit' heeft genomen om zowel het fractievoorzitterschap als het Kamerlidmaatschap neer te leggen. Hij draagt met 'veel plezier en vol vertrouwen het stokje over' aan Jesse Klaver. Klaver is door de fractie gekozen tot nieuwe fractievoorzitter.

Klaver (op 1 mei 29 geworden) geldt als groot politiek talent. Hij kwam bij de verkiezingen van 2010 in de Kamer en maakte het roerige vertrek van Femke Halsema mee en de onrustige periode die daarop volgde onder leiding van Jolande Sap. Na de verkiezingsnederlaag in 2012, GroenLinks verloor zes van haar tien zetels, stapte Sap op en werd de ervaren Van Ojik aangesteld om de rust terug te brengen in de fractie en de partij.

Onder Van Ojik kreeg Klaver de ruimte om zich te profileren op de belangrijke dossiers financiën, Europa en onderwijs. Hij nam als financieel woordvoerder van zijn fractie deel aan onderhandelingen over de begroting met minister Dijsselbloem van Financiën en onderhandelde met minister Bussemaker van onderwijs over het leenstelsel in het hoger onderwijs. Hij gooide vorige maand nog hoge ogen toen hij in de Tweede Kamer stevige kritiek uitte tegenover de commissarissen van ABN Amro en ING.

Van Ojiks Kamerzetel zal worden ingenomen door huidig partijvoorzitter Rik Grashoff, die eerder Kamerlid was voor GroenLinks. Van Ojik: 'Door zijn brede ervaring als lokaal bestuurder, partijvoorzitter en (eerder) Kamerlid zal hij samen met Jesse, Liesbeth en Linda het optreden van GroenLinks in de kamer verder gestalte geven.' Grashoff ruilt het partijvoorzitterschap in voor het Kamerlidmaatschap.

Wie is Klaver?

Hij is zonder meer een groot politiek talent. Maar is hij ook een leider? Wat is er nou echt en wat is er onecht aan het Jesse Klaver? In 2013 werd hij geportretteerd door Jan Tromp.

Jesse Klaver in gesprek met president-commissaris Rik van Slingelandt van ABN Amro. Deze foto met het opgeheven vingertje van Van Slingelandt haalde alle nieuwsrubrieken. Beeld anp

Profiel Jesse Klaver

Naam: Jesse Klaver.
Geboren: 1 mei 1986 in Roosendaal.
Opleiding: Klaver haalde zijn vmbo-diploma op de middelbare Vrije School in Prinsenbeek. Daarna studeerde hij social work aan de Avans Hogeschool in Den Bosch en begon hij een pre-masteropleiding politicologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Loopbaan: In zijn studententijd werd Klaver voorzitter van DWARS, de jongerenorganisatie van GroenLinks. Vervolgens ging hij aan de slag als voorzitter van vakbond CNV Jongeren. In die hoedanigheid werd hij in 2009 het jongste lid ooit van de Sociaal Economische Raad (SER). Klaver is al meer dan tien jaar lid van GroenLinks. Ruim vijf jaar geleden werd hij door Femke Halsema gevraagd zich te kandideren voor het lidmaatschap van de Tweede Kamer. Van 2010 tot 2012 was Klaver woordvoerder Onderwijs en Sociale Zaken, de afgelopen jaren woordvoerder Financiën, Onderwijs, Europa, Landbouw en Natuur.

Bijzonderheden:
Klaver (getrouwd en vader van een zoontje) is 29 jaar, één jaar jonger dan Hans Wiegel toen die fractievoorzitter van de VVD werd in 1971. In april van dit jaar nam hij het voortouw bij het verzet in de Tweede Kamer tegen de hoge salarissen van bankiers. In een uitzending van Brandpunt noemde presentator Fons de Poel, in een item over ABN AMRO, Klaver een 'snotneus'. De uitspraak was ironisch bedoeld, zei De Poel, toch stopte hij als presentator van het programma. (ANP)

Klaver in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Profiel Bram van Ojik

Naam: Bram van Ojik.
Geboren: 22 september 1954 in Veenendaal.
Opleiding: Gymnasium-b, Prot.Chr. middelbare school in Veenendaal, tot 1972. Daarna economie (ontwikkelingseconomie) aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, van 1972 tot 1980.

Loopbaan: Als voorzitter van de PPR was Van Ojik betrokken bij de fusie van zijn eigen partij met de PSP, de CPN en de EVP tot GroenLinks. Van Ojik nam in 1993 in de Tweede Kamer de vrijgekomen plaats van Ria Beckers in. In de jaren daarna bleef hij betrokken bij de partij. Van Ojik was in 1997 voorzitter van de programmacommissie, een jaar later vervulde hij tijdelijk de rol van campagneleider en ook was hij voorzitter van de commissie die de verkiezingsuitslagen van 2006 evalueerde. In 2008 verscheen onder leiding van Van Ojik een nieuw GroenLinks-beginselprogramma.

Na zijn Kamerlidmaatschap in 1993 werkte Van Ojik als voorzitter van Milieudefensie en werkte hij voor het ministerie van Buitenlandse Zaken.

In 2012 kwam Van Ojik als tweede op de kandidatenlijst achter Jolande Sap. Toen zij in oktober van dat jaar vertrok, werd Van Ojik unaniem gekozen tot nieuwe fractievoorzitter.

Bijzonderheden: In 2013 werd Van Ojik door de parlementaire journalisten verkozen tot Politiek Talent van het jaar. In september van dat jaar kwam er tijdens de Algemene Beschouwingen, op initiatief van Van Ojik, 100 miljoen extra voor kinderopvang. (ANP)

Bram van Ojik. Beeld anp

De brief van Van Ojik

Beste partijleden,

Met deze brief wil ik jullie laten weten dat ik besloten heb te stoppen als fractievoorzitter en Kamerlid. Dat was geen eenvoudig besluit, ik heb er lang over nagedacht en ik heb het weloverwogen genomen.

Ik vertrek op het moment dat onze partij er in veel opzichten goed voorstaat. In 2012 werd ik in de moeilijke periode na de verkiezingen onverwacht fractievoorzitter. Vanaf de eerste dag heb ik, met steun van heel veel anderen, mijn uiterste best gedaan om het vertrouwen in GroenLinks te herstellen. Dat is gelukt. Bij alle verkiezingen sinds september 2012 hebben we substantieel herstel laten zien en het vertrouwen van heel veel kiezers terug gewonnen. In de Tweede Kamer voeren we inhoudelijk herkenbare oppositie en boeken we resultaat met concrete voorstellen voor verbetering van kabinetsbeleid en meerderheden voor onze eigen initiatieven. Binnen de partij investeren we met partij-brede debatten waar heel veel leden bij betrokken zijn, in toekomstige inhoudelijke versterking en onderstrepen we het karakter van onze partij als een springlevende vereniging met ruim 20.000 leden.

Ik ben er trots op dat ik aan al deze positieve ontwikkelingen een bijdrage heb mogen leveren.

Dat we er goed voorstaan, betekent natuurlijk niet dat het niet nog beter kan. Als we nog meer willen doen aan verbetering van de zorg, de overgang naar schone energie, en een eerlijker verdeling van werk en inkomen, dan is het van groot belang dat GroenLinks zich de komende jaren inhoudelijk en als politieke machtsfactor verder versterkt. Dat vereist een lange adem en een ononderbroken inzet. Dat vereist ook dat we onze toekomstige kiezers met hernieuwd elan en vol zelfvertrouwen tegemoet treden.

Bij die nieuwe fase horen, naar mijn vaste overtuiging, ook weer nieuwe mensen. Het hoort bij goed leiderschap dat je, als je tot een dergelijke afweging komt, daar uit ook de consequentie trekt. In mijn geval is dat mijn besluit plaats te maken.

De fractie heeft besloten Jesse Klaver tot nieuwe fractievoorzitter te kiezen. Nadat ik bijna drie jaar met hem heb samengewerkt, ben ik er zeker van dat GroenLinks onder zijn leiding een nieuwe stap zal zetten om onze idealen in- en buiten het parlement dichterbij te brengen.

Met veel plezier en vol vertrouwen draag ik het stokje dan ook aan hem over.

Uiteraard beslissen jullie als leden straks in een referendum wie onze lijsttrekker wordt, maar voor nu ben ik ervan overtuigd dat de fractie met de keuze voor Jesse een belangrijke stap zet in het realiseren van de gewenste versterking.

Dat geldt ook voor de komst van Rik Grashoff die na mijn vertrek als Kamerlid aantreedt. Door zijn brede ervaring als lokaal bestuurder, partijvoorzitter en (eerder) Kamerlid zal hij samen met Jesse, Liesbeth en Linda het optreden van GroenLinks in de kamer verder gestalte geven.

Wat ik zelf ga doen, weet ik nog niet. Ik weet wel dat ik meer tijd wil voor mezelf en voor mensen in mijn naaste omgeving. Voor GroenLinks kan ik me vast wel weer eens in een andere rol nuttig maken. Ook daar verheug ik me op.

Ik dank jullie voor alle steun die ik de laatste jaren in mijn werk voor onze partij heb ontvangen en verheug me op het weerzien met velen van jullie, waar en wanneer dan ook.

Met vriendelijke groet,

Bram van Ojik

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden