Jeruzalemmers tegen orthodoxe dwang

In Jeruzalem is zaterdag geprotesteerd tegen de ‘religieuze revolutie’ die de stad op de sjabbat dreigt te verlammen. ‘Pas op, of het wordt hier net het Teheran van de ayatollahs.’

Van onze correspondent Alex Burghoorn

‘We kunnen een rabbijn die erbij loopt alsof het nog de 18de eeuw is, ons niet laten vertellen wat we moeten doen!’

Gejuich gaat op bij het gemeentehuis van Jeruzalem als het linkse raadslid Laura Wharton zaterdag waarschuwt dat ‘een religieuze revolutie’ de stad dreigt te ontwrichten. ‘We moeten opkomen voor onze restaurants en cafés, anders gaat het hier net zoals in het Teheran van de ayatollahs.’

Voor het eerst in tijden komen maar liefst duizend seculiere Joden in Jeruzalem samen om te demonstreren voor behoud van hun levensstijl. De maat is vol. Honderden ultra-orthodoxe Joden hebben met rellen geprobeerd de openstelling op de rustdag sjabbat te verhinderen van één parkeerplaats. De joodse religieuze wetten schrijven voor dat op sjabbat vrijwel niets mag worden gedaan – en al helemaal geen geld verdienen.

‘De ultra-orthodoxen konden doen wat ze wilden, omdat wij sliepen’, zegt Wharton. ‘Maar Jeruzalem moet een moderne, westerse stad zijn, geen Poolse diaspora-shtetl.’ De politie heeft dit weekeinde tientallen traditioneel geklede orthodoxe jongeren gearresteerd, die agenten met stenen en fruit bekogelden.

De wrijvingen zijn de laatste jaren toegenomen. Op buslijnen door de religieuze wijken zitten mannen en vrouwen al gescheiden. Maar ook aan vanouds seculiere buurten willen ze hun regels opleggen.

Burgemeester Nir Barkat, een rechtse seculier, stemde kortgeleden in met de openstelling van de parkeerplaats, omdat de stad op zaterdag verstopt raakt met lukraak achtergelaten auto’s. Na jaren waarin Israëli’s Jeruzalem meden uit angst voor aanslagen, bezoeken wekelijks weer honderden dagjesmensen de monumentale Oude Stad.

Als een jeep de parkeergarage in wil draaien, gaan vier ultra-orthodoxen snel op het asfalt zitten. Ze wiegen zich in trance, en schreeuwen ‘Shabbes’ – het Jiddische woord voor sjabbat. De jeep druipt af.

Het sjabbatsparkeertarief is bewust laag. Om de ultra-orthodoxen tegemoet te komen, is een Palestijn ingehuurd om het geld aan te pakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden