interview

Jeroen Houben: 'Kom een heel weekend naar IFFR en pak alle bioscopen mee'

Geen betere manier om het nieuwe filmjaar in te luiden dan met het Internationaal Film Festival Rotterdam. Van 22 januari tot 2 februari gidsen de Gasten van de Volkskrant u door het uitgebreide programma en delen zij hun favoriete plekken in de stad. Vandaag: Jeroen Houben (26), regisseur van korte films, videoclips en commercials.

Jeroen Houben. Beeld Hagens PR & Strategie

Ben je een vaste IFFR-bezoeker?
Zeker. Ik heb een paar jaar in Rotterdam gewoond toen ik nog op de Willem de Kooning Academy zat. Als het IFFR was, kregen we vrij om naar films te gaan. Dan zag ik er wel zo'n tien of vijftien in een week. Vorig jaar ben ik niet geweest, het jaar daarvoor ook niet, bedenk ik me nu. Ik woon inmiddels alweer drie jaar in Amsterdam. Als ik naar Rotterdam ga, is het eigenlijk altijd voor een festival. Rotterdam is een leuke festivalstad.

Waarom?
Het is anders dan bijvoorbeeld het Nederlands Film Festival in Utrecht en IDFA in Amsterdam. Daar speelt het festival zich eigenlijk alleen maar in het centrum af. Het leuke aan het IFFR is juist dat door heel de stad films worden vertoond. Van de Oude Luxor tot Lantaarnvenster. Dat vind ik heel tof.

Spreekt het programma je ook meer aan?
Ja, vooral de diversiteit. Op een festival moet je altijd kiezen, er zijn altijd dingen die je moet missen. Maar bij het NFF heb ik ook weleens dat ik naar het programma kijk en denk: 'Dit is niets voor mij'. Bij het IFFR is er juist altijd te veel keuze en moet ik een selectie maken. Het grappige is ook dat het een soort Russisch roulette is. Er zit altijd wel een kutfilm tussen of een film die heel experimenteel blijkt terwijl je dacht dat het juist een conventionele film was. Dat houdt het spannend.

Is er een bepaalde filmmaker wiens werk je met name wilde zien?
Spike Jonze heb ik heel hoog zitten, dus ik wilde sowieso naar Her. En Nebraska van Alexander Payne wil ook nog zien. Hij is een grote inspiratiebron van mij. Verder had ik mij niet echt voorbereid, moet ik zeggen.

Hoe vond je Her?
Tof. Ik was ook heel verrast. Ik had de trailer gezien en dacht dat het een ernstige film zou zijn, maar er zat best veel humor in. Er werd ook heel goed geacteerd. Knap ook dat het interessant blijft terwijl je in feite de helft van de film zit te kijken naar een dialoog met iemand waarvan je de stem wel hoort, maar die je niet ziet.

Je bent zelf filmmaker. Ga je tijdens een festival als het IFFR het liefst naar films die bij jouw stijl passen of liever naar iets compleet anders?
Een beetje van allebei. Ik vind het leuk als ik dingen van mezelf terug zie. Onbewust selecteer ik daar een beetje op. Een van de films die ik gister heb gezien, Ping Pong Summer, beloofde bijvoorbeeld een soort jaren '80 revival in de synopsis. Ik ben een kind van de jaren '80. De film gaat over een familievakantie, daar heb ik veel herinneringen aan. Het punt is wel met thema's waar je bent geïnteresseerd, dat je vooraf in je hoofd al een beeld hebt van hoe de film zal zijn, hoe jij hem zou maken. En dan blijkt het heel anders te zijn.

Hoe dan?
De tone of voice klopte, het was ook vermakelijk. Ik dacht alleen dat het een briljante coming of age film zou zijn, maar het was meer een soort gebbetje. Een parodie. Dat kan ook, natuurlijk. Voordat de film begon was er een Q&A met de regisseur, een big talk. Ook door wat hij daar vertelde, had ik in mijn hoofd een beeld van de film gevormd. Achteraf weet ik niet of ik hem wel zo goed heb begrepen. Maar het is ook wel weer leuk dat ik op die manier werd verrast.

Kijk je altijd als maker naar een film of kun je ook nog 'gewoon' kijken?
De tweede film die ik gister heb gezien, Obvious Child, was een soort romantische comedy. Er waren veel mensen in de zaal die lachten, maar ik kwam er maar niet in. Op dat soort momenten ga ik op techniek en het script letten. Als ik echt in een film zit, moet ik hem juist nog een of twee keer terugkijken om te zien wat ze hebben gedaan.

Dat had je dus niet bij Obvious Child?
Nee, bij die film hoorde ik de scriptschrijver letter denken: 'Ik moet nu die kant op met het verhaal. Hier moet een grapje'. Maar dat is ook leerzaam. Bij een matige film denk ik veel meer na over wat beter kan, zo ontstaan ook meer ideeën. Bij een goede film denk ik alleen: 'Jezus, dit is zo goed. Hier kan ik nooit aan tippen'. Dan sla ik juist dicht.

Hoe heb je een keuze gemaakt in het programma?
Van Her wist ik meteen dat ik die wilde zien, de rest heb ik op basis van de omschrijvingen uitgekozen. Toevallig waren het allebei Amerikaanse films, dat had ik niet zo gepland. Als ik weet dat ik heel de week in Rotterdam zit en een stuk of tien films ga zien, kies ik veel meer blind. Dan kun je het je permitteren als er een keer een matige film tussen zit. Nu heb ik minder risico genomen. Volgende week wil ik graag nog naar een Aziatische dramafilm. En Finsterworld, daar heb ik ook goede verhalen over gehoord.

Amerikaanse films voelden als een veilige keuze?
Zeker. Terwijl het niets zegt over de kwaliteit. Het is toch een beetje wat ik gewend ben. In mijn jeugd zag ik vrijwel uitsluitend Hollywoodfilms. Maar ook verreweg de meeste indiefilms en andere cinema die ik later zag, waren Amerikaans.

Zijn er andere landen waar je de filmstijl goed van vindt?
Ik weet niet of die Amerikaanse voorsprong ooit kan worden ingehaald, maar ik kijk ook graag naar Scandinavische films. En Franse films. Ik weet niet zo goed waar dat aan ligt. Ja, de taal is mooi. Aziatische films associeer ik al snel met zo'n andere cultuur dat ik het wel interessant en esthetisch mooi vindt, maar ik kom er nooit goed in. Misschien komt het ook door de taalbarrière, maar ik kan me er niet mee identificeren.

Wat trekt jou dan zo in Scandinavische films?
Soms, als ik een dialoog aan het schrijven ben, beeld ik mij in dat het twee Denen of Zweden zijn die tegen elkaar praten. Het lijkt gemakkelijker, alsof de teksten er bij hun gewoon uitrollen. De films van Roy Andersson bijvoorbeeld, die kunnen heel oprecht aanvoelen, maar ze zijn ook absurdistisch en gestileerd. Ik probeer me dan voor te stellen hoe zoiets in Nederland eruit zou zien. Maar als ik Mads Mikkelsen door Barry Atsma wil vervangen, lukt me dat niet. In Nederland zijn we toch luidruchtiger, lomper. Gevoelens moeten hier meteen worden uitgesproken. In die films vind ik het mooi dat het altijd een beetje ongrijpbaar blijft.

Je gebruikt het als inspiratie?
Die minimalistische aanpak zeker. Je wilt dat een dialoog natuurlijk aanvoelt. Een grap kan soms mislukken, omdat er te veel woorden zijn gebruikt of de verkeerde woorden. Van Scandinavische films heb ik geleerd dat je teksten kort en krachtig moeten zijn. Soms is een blik genoeg.

Heb je tijdens het festival nog iets van het randprogramma meegepakt?
Nee, niet echt. Na de films ben ik wel met vrienden naar een feestje in de WORM geweest. Dat ken ik nog van toen ik hier studeerde. Ze draaiden daar alleen heel experimentele muziek waar je niet echt op kon dansen. Ik ben zelf meer van de jaren '80 en '90 hits dan van de hysterische beats. Na een uurtje zijn we dus naar de Schouwburg gegaan, dat is toch een beetje het thuishonk waar iedereen naar toe komt om te dansen en na te praten. Dan ben ik ook wel weer een conventioneel mannetje, ha.

Zijn er eettentjes die je bezoekers van het IFFR aanraadt?
Vroeger ging ik weleens naar een Turks tentje. Niet de Bazar, want daar ging iedereen naar toe, maar naar de Nazar. Op een steenworp afstand van de Bazar, in een zijstraat van Witte de Withstraat. Een andere plek waar ik vroeger regelmatig rondhing, is de Tiki bar. Daar een tiki-hamburger en tiki-frietjes eten. Het is een heel toffe plek, helemaal Hawaïaans, iedereen zit onder de tattoos. Het eten is niet per se heel lekker, meer het is simpel en de sfeer is goed.

Nog een laatste tip?
Kom een heel weekend en pak alle bioscopen mee. De Luxor, Lantaarnvenster, Cinerama. Zo zie je veel verschillende films en ook nog wat van Rotterdam.


 
Als ik weet dat ik heel de week in Rotterdam zit en een stuk of tien films ga zien, kies ik veel meer blind. Dan kun je het je permitteren als er een keer een matige film tussen zit
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden