'Jemenieten kunnen het niet zelf en leren het nooit'

Het gehak op de corrupte Jemenitische regering wordt Pieter Dorst, tweede man op de Nederlandse ambassade in Sana'a, te veel....

EWOUD NYSINGH

Van onze verslaggever

Ewoud Nysingh

SANA'A

Na het officiële diner in het luxueuze Taj Sheba Hotel in de hoofdstad Sana'a, ter ere van het bezoek van minister voor Ontwikkelingssamenwerking Herfkens en haar adviseur prins Claus, klagen de twee ervaren ontwikkelingswerkers steen en been.

Er zijn volgens de Brit dr. Bill Morrison en de Nederlandse Matimo Smits slechts drie ministers niet corrupt: de premier en de ministers van Planning en van Gezondheid. De rest zou zich voornamelijk bezighouden met het bevoordelen van de eigen stam. Morrison: 'Ik moest tienduizend dollar betalen voor een ministeriële handtekening.'

Over de Nederlandse hulp aan Jemen zijn Morrison en Smits uitgesproken negatief. De Jemenieten kunnen het niet zelf, ze leren het nooit, is hun boodschap. Lokale sjeiks vechten onderlinge vetes uit en ontvoeren buitenlanders om iets van de regering gedaan te krijgen. Elke middag ligt het land stil. Dan kauwen de Jemenieten qat, de bittere groene blaadjes die licht hallucinerend werken. Als voorbeeld van hoe het niet moet, noemt Smits een Nederlands project van vijftig miljoen gulden om het 'onbetekenende' stadje Rada van schoon water te voorzien. Dat is 'veel te laat', pas na twintig jaar, in Jemenitische handen overgegaan. Andere steden willen ook schoon water, maar het Rada-project zal niet worden overgenomen. 'Daar is geen geld voor', zegt Smits. 'En iedereen weet dat wanneer de Nederlanders hun handen van het project in Rada om vuilnis op te halen zullen aftrekken, de stad weer vervuilt.'

Minister Herfkens is niet onder de indruk. Na vier dagen per zwarte Merecedes-limousine, Toyota-terreinwagen en MiG-17 helikopter door Jemen te hebben getrokken, is haar indruk overwegend positief. Wel nuanceert ze de kreet dat 'Jemen aantoont dat hulp helpt'.

Herfkens: 'Ik heb alleen met Jemenieten gepraat. Maar natuurlijk zijn er veel slechte verhalen te vertellen. Ik zeg niet dat alles heeft geholpen, maar het goede van Nederland is dat het met vallen en opstaan hulp blijft geven. We moeten niet de illusie hebben dat iets in drie jaar lukt.'

Herfkens pleit voor jarenlange aanwezigheid in een straatarm land als Jemen. 'Natuurlijk zijn er mensen die denken dat na drie jaar alle meisjes op school zitten. Zoiets duurt veel langer.'

Ze wijst erop dat Jemen bestaat uit 'een stel middeleeuwse stadsstaten'. Noord- en Zuid-Jemen gingen in 1990 samen. 'De centrale overheid moet zich nog bewijzen. Er worden veel fouten gemaakt. Als een sjeik klaagt, krijgt hij een jeep van de president. Maar waar het om gaat, is de trend. Geen land in deze regio is zó ver. 'Er zijn in 1993 redelijk vrije verkiezingen geweest en er wordt een aanpassingsprogramma van de Wereldbank uitgevoerd.'

De Jemenieten lopen weg met Nederland, de grootste donor. Nederland liet Jemen als een van de weinigen niet in de steek toen het tijdens de Golfoorlog partij koos voor Saddam Hussein.

Waar ze ook komen, worden Herfkens en prins Claus toegejuicht, de vrouwen gescheiden van de mannen. De meeste vrouwen gaan zwaar gesluierd door het leven en hebben geen toegang tot onderwijs. Herfkens ziet zichzelf als role model voor de vrouwen, die ze oproept niet alleen te klagen, maar met oplossingen te komen. 'Het hoogtepunt van mijn reis was het contact met de vrouwen. De ogen waarmee de meisjes in de dorpen me aankeken! Wow, dat een vrouw minister kan worden. Dat dacht ik ook toen ik als kind Marga Klompé zag.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden