Jeltsin wekt toorn oppositie met decreten

Het Russische parlement verzet zich tegen de decreten die president Jeltsin het afgelopen weekeinde heeft uitgevaardigd om het anti-crisisprogramma van de regering-Kirijenko door te drukken....

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

Jeltsin vaardigde de decreten uit nadat het door de oppositie beheerste parlement een aantal cruciale wetten uit het pakket noodmaatregelen had verworpen. Volgens de regering zijn de maatregelen nodig om het budget aan te vullen en de financiële crisis in Rusland het hoofd te bieden.

Door het afwijzen van de maatregelen dreigde een gat van tientallen miljarden roebels te ontstaan in de begroting. Met de extra maatregelen heeft de regering dat gat nu voor de helft gedekt.

De regering stond onder zware druk, omdat aanvaarding van het anti-crisisprogramma een van de voorwaarden was die het Internationaal Monetair Fonds vorige week stelde aan het verlenen van een nieuw miljardenkrediet aan Rusland.

Het bestuur van het IMF kwam gisteren in Washington bijeen om over de eerste tranche van de beloofde kredieten te praten. In totaal heeft het IMF Rusland over twee jaar 45 miljard gulden in het vooruitzicht gesteld.

De Russische regering heeft het geld hard nodig om het vertrouwen in de Russische economie en de roebel te herstellen. De afgelopen maanden zijn de Russische aandelen met zo'n 60 procent in waarde gedaald. De roebel kwam onder zo zware druk te staan dat een devaluatie van de munt dreigde.

Om te voorkomen dat het IMF op het laatste moment zou afzien van het nieuwe krediet wegens de halsstarrige opstelling van de Doema, sprak Jeltsin zijn veto uit over een verlaging van de winstbelasting en van de olie-accijnzen. Verder voerde de president per decreet een viervoudige verhoging van de grondbelasting in, hoewel de Doema die maatregel had afgewezen.

De regering voerde daarnaast nog een aantal maatregelen in om de staatskas te spekken. Zo wordt de lijst van producten die onder het lage btw-tarief van 10 procent vallen, beperkt tot brood, melk en baby- en peutervoeding. Verder komt er een omzetbelasting van 5 procent en gaan de importtarieven op alle goederen met 3 procent omhoog.

Afgevaardigden van de oppositie klagen dat de maatregelen ingaan tegen de grondwet. Volgens de grondwet heeft president Jeltsin het recht maatregelen per decreet uit te vaardigen maar mag hij niet wetten die door het parlement zijn aangenomen, op eigen gezag wijzigen. Daarvoor is de toestemming van het parlement nodig.

Het parlement is vooral gekant tegen de regel dat de btw meteen bij levering betaald moet worden. Volgens de parlementariërs zullen daardoor veel bedrijven in problemen komen, aangezien zij zelf niet of met grote vertraging door hun afnemers worden betaald.

De communistische afgevaardigde Iljoechin beschuldigde Jeltsin ervan dat hij met opzet de grondwet aan zijn laars lapt. Volgens hem zal Jeltsins optreden de oppositie slechts extra munitie leveren voor de afzettingsprocedure die zij in het parlement tegen de president is begonnen.

Jeltsin wordt onder meer verweten dat hij de grondwet geschonden heeft met het akkoord van december 1991, waarbij Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland de Sovjet-Unie ophieven.

De kans dat het de oppositie lukt Jeltsin af te zetten, is gering. Een probleem is dat het parlement, toen nog de Opperste Sovjet, zelf heeft ingestemd met het opheffen van de Sovjet-Unie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden