Jeans

Er zijn heel veel broeken, maar er is er maar één de beste. En de beste broek is de spijkerbroek, maar als ik jeans zeg dan weet u ook wel wat ik bedoel....

Jeans komt van Genua. Genuaanse vissers die droegen in de vorige eeuw al een broek die gemaakt was van dik katoen. Dat katoen dat haalden ze uit N(mes. De N(mes, de indigo blauwe stof, gewoven in keperbinding, die later onder 'denim' wereldberoemd zou gaan worden. En jeans was dan weer de Engelse verbastering van het Franse Gènes, die broek van die Genuaanse visser.

Lijkt die broek uit Genua dan al op de spijkerbroek zoals wij die kennen, die van het plaatje? Nee natuurlijk. De 501, het bekendste model ter wereld, die we hier op de foto zien, daarvoor moeten we eerst naar San Francisco, waar in 1853 de 24-jarige Levi Strauss zijn eigen handeltje opzette. Verkocht Levi in den beginne alles wat de mijnwerker nodig zou kunnen hebben, zo zou er rond 1890 sprake zijn geweest van een specialisatie op het gebied van riveted clothing, ofwel 'spijkergoed' refererend aan de rivet, die sinds 1873 ter versteviging van de werkmansbroek werd toegepast, en die in de verte op een koperkleurige spijkerkop lijkt. Overalls, dat was de naam die Levi's voor zijn broeken gebruikte, en daar waren de modellen in die tijd dan ook naar. Het moest vooral stevig en ruim zijn, om goed in te kunnen werken. Het 5 pocket model, shrink to fit, strak om de kont, met rechte pijp, de 501 zoals hier afgebeeld - en zoals wij hem kennen - zou pas in de late jaren vijftig zijn entree gaan maken.

Maar 'boy oh boy' wat deed die 501 het goed. Niet alleen bij de cowboys nu, maar ook om de filmheupen van wild ones en rebels without causes als: Brando en Dean. En zo groeide de indigo vissersbroek uit tot het symbool voor vrijheid, avontuur, en de grote verandering.

En in 1957 droeg Elvis in Jailhouse Rock, nog rebelser, zelfs een zwarte!

Hippies, Neil Young, Bob Dylan en cowboys als Ronald Reagan dragen symbool en fakkel van de jaren zestig en zeventig verder tot in de jaren tachtig.

Maar de beste broek ter wereld zou de beste niet zijn als hij eind jaren zeventig begin tachtig niet ook nog eens een keertje terug zou komen, maar dan weer anders. Opeens was het Andy Warhol, of was het zijn vriendje Fred, die de oude 501 oppakte om er nu - in combinatie met jasje dasje - in te verschijnen. 501 met keurig Engels shirt, handgemaakt jasje van een Italiaan, dikke zijde stropdas, en zwarte handgemaakte gespschoenen van de Londense John Lobb.

Andy en Fred, trokken de 501 aan, en 501 werd in de jaren negentig zowaar een heus mode-item. Een echte 501 met een jasje en een dasje, waauw!

Zenuwachtig wordt er door de concurrenten gezocht naar iets dat nog beter is dan de 501 van Levi's, en dan lijkt het er eind jaren negentig op dat het hier en daar nog gaat lukken ook. De 501 staat onder druk van de 'nieuwe jeans', verzinsels, lappen en stiksels drukken de broek van Ome Neil, Oom Ronald, en Andy even de hoek in.

Maar ik waarschuw u nu vast, niet, nooit weggooien die oude 501!

Want over een paar jaar is het weer raak.

Met de beste broek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden