JEANNE PRISSER

Opzienbarende performances, kleinschalige projecten, nieuwe boeken, verrassende galerietentoonstellingen, spraakmakende lezingen en debatten - wekelijks bericht Jeanne Prisser over wat zich afspeelt in de voorhoede van de kunstwereld.

3 januari , thuis


Terug van het winterreces was ik net op tijd thuis om artiest Ali B. in het interviewprogramma 24 uur met... te horen zeggen tegen interviewer Theo Maassen: 'Ik wil als de zon zijn'. De zon, die schíjnt en gééft, en dan ook nog uitgesproken met zo'n lekkere lange, scherpe z - ik smolt. 'Ambitieus' reageerde de maan Maassen.


De Ali B. van de beeldende kunst heet Moritz Ebinger, van oorsprong een Zwitser. Overal opduikend, altijd met zes projecten tegelijk bezig, soms ook mislukkend, schijnend en delend en een spoor van wandtekeningen achterlatend. Ziet u in een kunstzinnige omgeving een jeugdige vijftiger met een lovertjespet op als eerste de dansvloer bestormen? Dat is hem.


Enfin. Van deze kunstenaar verscheen een boek over goud. De weerslag van een twee jaar durende zoektocht naar de grondstof en het begrip goud. Ebinger reisde de wereld rond, langs goudmijnen en tempels, van de Documenta naar het carnaval.


Wat een helder, aanlokkelijk, doeltreffend idee! Gretig opende ik het zwarte boekje met goudopdruk.


Ik las over een bar in het Surinaamse oerwoud waar het personeel in grammen goud zijn cola afrekent. Over een gouden ring die vier maanden voor het grijpen lag in Utrecht en die niet gestolen werd. Ik zag de met goud ingepakte arm van Ebinger die op de markt in Thailand golden handshakes uitdeelde.


En toch. Het boek (en ook de presentatie in museum Nieuw Kranenburg in Bergen) kwam maar niet op temperatuur. Foto's van werken van Ebinger en van hemzelf, lukraak en zonder toelichting, stukken van gastauteurs die er op los mochten fantaseren. Waar was de redacteur, de regisseur, de luis in de pels van deze kunstenaar die zo graag warmte verspreidt? Ambitieus, maar ook een zootje, zei de maan in mij. Midden in de crisis was een gouden kans gemist.


8 januari, Amsterdam


Antonietta Peeters rekende ooit af met het tuthola-imago van de naaldkunst door een motor, een helm en een microfoonstandaard te haken en die, als felgekleurde spoken, los in de ruimte te zetten.


Dat spektakel is lang geleden. Inmiddels (bij galerie Paul Andriesse) maakt Peeters kleine monochrome paneeltjes. Daaromheen spant ze stof die eerst in een bloem- of bladerpatroon genaaid is. Heel strak, píjnlijk strak om een lijst heen zodat de naden en vouwen weer open trekken. En daar gaat dan weer de verfroller overheen - methode Goldreyer, maar dan in het klein.


Het is ontroerende, zinnelijke en een beetje droevige kunst, die doet denken aan te strak verband en versleten kleding waar je maar geen afscheid van kunt nemen. Echt iets voor het begin van een nieuw jaar.


9 januari, Den Haag


'There are many things that we would throw away if we were not afraid that others might pick them up', zei Oscar Wilde. 'Er is veel dat we weg zouden gooien als we niet bang waren dat een ander het opraapt'. Elke januarimaand weer een probaat middel tegen de aanvechting om de boekenkast op te ruimen, het vriendenbestand op te schonen en te stoppen met het één of ander. In 2014, post-Snowden, kan sowieso niets meer voorgoed onvindbaar gemaakt worden, so why bother?


Die Ander Die Alles Opraapt; dat lijkt me een goede mythische figuur, die nu in de Poolse kunstenares Agnieszka Kurant gepersonifieerd is. In Stroom Den Haag laat Kurant zien wat je zoal kunt doen met datgene wat ooit vergeten kon of moest worden. Zo maakte ze de atlas van 'Phantom Islands' - eilanden die ontdekt werden in de tijd dat de wereld in kaart werd gebracht door ontdekkingsreizigers. Gezien en beschreven, geclaimd door naties en soms inzet van politiek geharrewar; maar later bleken ze niet meer dan hersenspinsels. Eilanden met mooie namen als Lemuria, Nimrod, Bermeja. Of Saxemberg, in 1670 'ontdekt' door een Nederlander.


Is dat spannend? Ja, het is een bron van dromerij, een kaart die u thuis zou willen hebben, boven het bed.


Beter nog wordt het in de korte film Cutaways, waarin Agnieszka Kurant drie karakters laat opdraven die ooit sneuvelden in de eindmontage van grote films. Eén van de drie wordt gespeeld door de Frans-Britse actrice Charlotte Rampling, die veertig jaar na dato haar afgedankte rol overdoet. In 1971 speelde ze een mysterieuze liftster, bedoeld voor de thriller Vanishing Point. In dit nieuwe filmpje stapt ze weer, even mager en nog mooier dan toen, in een auto bij de stokoude, ook ooit weggemonteerde acteur Abe Vigoda. Ze lacht weer dat schuine lachje, met gesloten lippen en die goddank niet-gelifte oogleden. Heel toepasselijk komen ze terecht op een autokerkhof en zo ziet u maar - sommige dingen mogen gewoon nooit verdwijnen.


v INFO


Mi fen'na Gowtu / ArtGold, Moritz Ebinger, 29,-. Verkrijgbaar in museum Nieuw Kranenburg, Bergen of via moritz.ebinger@planet.nl. Presentatie in museum t/m 16/3


Antonietta Peeters, nieuwe schilderijen, Galerie Paul Andriesse, t/m 18/1 paulandriesse.nl


Agnieszka Kurant, exformation, Stroom Den Haag, t/m 23/2. stroom.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden