Jeanine Daems over opkrikken van de Citoscore

Geachte premier Mark Rutte,


Verbaasd las ik over uw kabinetsdoel. De gemiddelde score op de Cito-eindtoets moet in 2015 opgehoogd zijn tot 537, waar die nu ongeveer 535 is. En dat door het onderwijs te verbeteren. Dat verschil komt neer op het verschil tussen een vmbo-t/havo-advies en een echt havo-advies.


Ik zuchtte even diep. Uw kabinet zou na alle discussies in de kranten vorige week inmiddels toch moeten begrijpen dat de Citoscore op zichzelf geen graadmeter is voor onderwijskwaliteit? Dat legde RTL al uit. Met hulp van Jaap Dronkers vormde RTL de gepubliceerde Citoscores om tot een rits rapportcijfers voor basisscholen. Dronkers liet daarbij bepalende factoren als het opleidingsniveau van ouders meewegen. Op de uitkomsten is zeker het een en ander af te dingen, maar het is al heel wat dat benadrukt werd dat een Citoscore alleen niet genoeg zegt over schoolkwaliteit.


Dus waarom gebruikt u in uw doelstelling nou toch de Citoscore? Ik vrees uit gemakzucht. Onderwijskwaliteit is ontzettend moeilijk meetbaar. Want behalve resultaten op taal en rekenen zijn ook veel andere doelen en vaardigheden belangrijk: iets snappen van de wereld om je heen, kunnen omgaan met andere mensen, metacognitie, creativiteit, noem maar op.


Maar die Citoscores hebben we tenminste! U wilt de Citotoets namelijk verplicht gaan stellen voor alle scholen. Als we moeilijk kunnen meten wat we willen weten, kunnen we net zo goed iets anders meten en doen alsof het toch iets zegt.


Uw doel gaat slecht samen met waar de Citotoets wel voor is: een richtlijn geven voor schoolkeuze. De gemiddelde Citoscore is al jaren ongeveer 535. En dat is eigenlijk ook de bedoeling. Als schoolkeuze deels gebaseerd wordt op de Citoscore, is het voor iedereen wel zo duidelijk dat die elk jaar hetzelfde betekent. Of denkt u echt dat in 2015 plotsklaps meer kinderen op havo of vwo thuishoren?


Uw doel lijkt in te houden dat dat wenselijk is. Die trend is niet nieuw. Al jaren gaan steeds meer kinderen naar havo of vwo, en minder naar het vmbo. Terwijl - dat zagen we al - de gemiddelde Citoscores nauwelijks schommelen. Dat is eigenlijk wel gek. Daartoe hoeft de Citoscore blijkbaar niet omhoog.


Deze formulering van uw doel geeft vooral verkeerde signalen af. Een gevolg van de nadruk op Citoscores zou kunnen zijn dat scholen zich minder laten leiden door hun eigen, gefundeerde visie op wat goed onderwijs is, en steeds meer gericht gaan oefenen op het type vragen in de Citotoets. Teaching to the test, heet dat.


Verder, niet onbelangrijk: hoe ziet u dit precies gebeuren? Let wel: de eerste leerlingen waarover het gaat, zitten nu al in groep 7.


Uw doel getuigt van weinig respect voor de juffen en meesters die dagelijks hun uiterste best doen. Alleen al roepen dat het beter moet, suggereert dat u denkt dat dat gemakkelijk kan, als we het maar willen. Tsja.


Misschien zou uw kabinet wat meer kunnen oefenen op eerst even nadenken voordat er iets geroepen wordt. Ook al zo'n belangrijke vaardigheid die niet terugkomt in de Citotoets.


Met hoopvolle groeten,


Jeanine

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.