Jean-Pierre Geelen: 'Buch leverde iconische tv: het dieptepunt in 60 jaar'

Tv-recensent Jean-Pierre Geelen keek gisteren naar de eerste aflevering van Menno Buch's nieuwe programma en zag 'een niet echt onthullende documentaire die toch de beklemmende praktijk in de bajes aardig in beeld bracht'. Het meest verbaasde Geelen zich over zijn interviewtechniek.

Menno Buck in 1997 als presentator van Seks voor de BuchBeeld ANP

'Hans had al jarenlang dromen. 'Af en toe natte dromen, om gewoon lekker met dingen die glibberen bezig te zijn. Natte, gladde dingen, die je over je huid kunt smeren, om met iemand, een leuke meid, gewoon lekker over elkaar heen te kliederen.'

Dat vertelde Hans - brilletje, vlassig baardje - in 1997 tegen Menno Buch, die zijn verhaal verlekkerd aan het volk opdiende in Seks voor de Buch. Hans' heimelijke verlangen: hij deed het graag in een badje van bruine bonensoep. Wat volgde, leverde iconische televisie op: het dieptepunt in zestig jaar tv-geschiedenis.

We zagen Hans in de keuken de blikken openen. Die goot hij in een emmer; de fijnproever snipperde er een tomaatje doorheen, daarna zette hij een grote mixer op het goedje.

Daarmee vulde hij een opblaasbadje in zijn badkamer. Een shot later belde er een geblinddoekte prostituee aan. Met haar kleren aan werd ze in het badje gezet. Ze zei: 'Wat een gekke zooi.'

Over die gekke zooi goot de opgewonden Hans nog een heel pak vanillevla leeg. En een bus slagroom. De rest zoekt u zelf maar na, maar het was wel zo leerzaam geweest wanneer Menno Buch had uitgezocht in welke tbs-kliniek Hans inmiddels verblijft.

Interesse
Een interesse voor de opgesloten mens valt Buch niet te ontzeggen; of het nu in zichzelf is of in de bajes. Vijftien jaar na dato was hij, met hetzelfde zonnebankbruine gelaat, weer vrij en terug op tv met andere opgeslotenen, in Buch in de bajes (zondag, RTL 4).

Een kijkje in de alledaagse rauwe werkelijkheid binnen de muren van de bajes van Almere, waar Buch twee maanden 'alles' mocht zien.
Die werkelijkheid kende de tv-kijker al wel van documentaires. Echt onthullend was het dan ook nergens (Buch in de bajes leek op sommige momenten wel een bedrijfsreportage voor nieuwe werknemers), maar toch was de beklemmende praktijk aardig in beeld gebracht. En leerzaam voor wie in het café graag de mening mag aanhangen dat Nederlandse gevangenissen luxe hotels zijn. Boeken, laptops, iPods en mobiele telefoons zijn verboden, evenals e-mailen en (Buch vroeg het echt) faxen.

De documentaire waarde, hoe gering ook, was mede te danken aan directeur Daniëlle Meijer, die door een man in de isoleercel de huid werd volgescholden met termen als 'kankerhoer' en 'kankerracist', om daarna Buch koeltjes toe te lichten: 'Het is altijd onprettig als mensen je op die manier aanspreken.'

Dezelfde week nog moest ze alarm slaan na zware bedreigingen door een andere gedetineerde. Buch: 'Waarom ga je niet lekker naar huis?' De directeur: 'Omdat dit mijn werk is.'

Een hondenbaan, vond Buch. Hij zou hem nog niet voor 10 duizend euro per week willen.

Budget
Wat we verder leerden: agressieve gedetineerden worden soms met een bataljon bewapende en gehelmde ME'ers verplaatst. Er gingen wekelijks zo'n twintig broden de vuilnisbak in op de afdeling waar Buch verbleef. Het budget voor 'Almere' is twintig miljoen per jaar.

Het opmerkelijkst was de interviewtechniek van Buch, die al zijn gedetineerde gesprekspartners 'geblurd' in beeld bracht. Een jonge gevangene vroeg hij of die een moord zou plegen voor geld. 'Als ik er een miljoen voor zou krijgen wel. Dat is wel lullig voor die mensen, maar ja.'

Iets leek er opgesloten in Buchs antwoord: 'Heel apart vind ik dat.'
Maar wat?'

Jean-Pierre Geelen is tv-recensent van de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden