'Je zou ''alle hens aan dek'' verwachten'

De Algemene Rekenkamer constateert onvolkomenheden in de jaarverslagen van de ministeries. Rekenkamer-directeur Saskia Stuiveling ergert zich er aan dat Financiën de kritiek bagatelliseert....

Saskia J. Stuiveling, directeur van de Algemene Rekenkamer, constateert dat de financiële bedrijfsvoering bij de overheid voor het eerst in jaren is verslechterd. Minister Hoogervorst van Financiën stelt daarentegen dat er gewoon beter wordt gecontroleerd.

- Er wórdt toch ook beter naar de begroting gekeken?

'Wij kijken dit jaar met dezelfde ogen naar de jaarverslagen als vorig jaar. We constateren dat er meer dingen zijn misgegaan in 2002 dan in het jaar daarvoor. Dan moet de minister niet zeggen: ''Ach, ach, het valt wel mee''. Deze discussie heeft gevolgen voor de discipline bij andere ministeries. Die kunnen zich straks verschuilen achter het ministerie van Financiën. Als wij zeggen ''Pas op, de bedrijfsvoering gaat achteruit'', moet de toezichthouder niet zeggen dat het meevalt. Je zou ''alle hens aan dek'' verwachten, maar dat gebeurt dus niet.'

- U heeft kritiek op twee van de 24 jaarverslagen. Wat ging daar fout?

'De uitvoering van de huursubsidie is van de woningcorporaties naar het ministerie van VROM verschoven. Daar is het project gewoon misgegaan. De problemen zijn onderschat, de eigen mogelijkheden zijn overschat. Dit is overigens standaard bij ICT-projecten. In totaal is 35 miljoen euro zeker niet goed besteed. Een deel van de huurders heeft te veel of te weinig huursubsidie gekregen.

'Bij het Diergezondheidsfonds speelt een heel ander probleem. Daar is de administratieve afwikkeling niet goed geweest. Volgens ons is de wet niet goed toegepast. De boeren hebben pas recht op schadeloosstelling voor geruimd vee als er bewijs is dat het kadaver bij het destructiebedrijf is verwerkt. Dat bedenken wij niet, dat zegt de wet. Tijdens de MKZ-crisis is de administratieve keten niet goed bijgehouden. Daardoor is onzeker of 76 miljoen euro volgens de wet is uitgegeven. We hebben geen zekerheid dat de regeling naar behoren is uitgevoerd.'

- Veel financiële onvolkomenheden bij de ministeries blijken hardnekkig. U meldt ze jaar op jaar. Nemen de ministeries hun bedrijfsvoering wel serieus?

'De ernstige onvolkomenheden die wij vinden, worden vaak wel snel verholpen, maar helemaal weg gaan ze zelden. Ernstige onvolkomenheden worden ''gewone'' onvolkomenheden en blijven dan langere tijd hangen. We hadden de afgelopen jaren een keurige neergaande lijn, maar die is omgeslagen in een opgaande lijn.

'Ik heb daar geen verklaring voor. Het zou kunnen dat binnen de departementen een te groot beroep wordt gedaan op dezelfde mensen die behalve de bedrijfsvoering ook bijvoorbeeld de VBTB-operatie moeten verzorgen. De aandacht voor de gewone bedrijfsvoering zou hierdoor misschien kunnen verslappen.

- Afgelopen jaar was natuurlijk een buitengewoon turbulent jaar. De opkomst en de moord op Fortuyn. Het kabinet met de LPF-kanonnen Heinsbroek en Bomhoff. Is daaruit de verslappende aandacht niet te verklaren?

'In zo'n periode zou je juist verwachten dat de bedrijfsvoering op de ministeries op orde kan komen. De politiek was vooral met zichzelf bezig en dus was het een mooi moment voor ambtenaren om de kasten op te ruimen, maar dat is onvoldoende gebeurd.

'De bedrijfsvoering vraagt politieke aandacht, maar niet zo veel. Als de processen in een jaar waarin de politiek afwezig is, niet goed lopen, dan zit het duidelijk nog niet tussen de oren van de verantwoordelijke ambtenaren.

- Voor goede bedrijfsvoering zijn ook ambtenaren nodig. Het komende kabinet neemt zich voor veel ambtenaren af te stoten. Vreest u verdere verslechtering?

'Ten tijde van bezuinigingen heb je juist meer ambtenaren nodig voor goede bedrijfsvoering. De administratie van taken waarop bezuinigd wordt, is daardoor extra ingewikkeld, maar ook extra belangrijk omdat duidelijk moet zijn welke taken wel, en welke niet meer worden uitgevoerd. Het is onze ervaring dat op de ministeries beleid in hoger aanzien staat dan de uitvoering ervan. De bedrijfsvoering is ook uitvoerend, dus daar komt gemakkelijk de gedachte op dat er wel een paar mensen gemist kunnen worden. Dat zou een slechte zaak zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden