'Je wordt gelukkiger van zelf je broek ophouden'

De man die de stijging van de topsalarissen hekelde, gaat nu lobbyen voor de grote bedrijven. Hans de Boer over zijn plannen, het kabinet en zichzelf.

Maandag wordt Hans de Boer (59) ingehuldigd als de nieuwe voorzitter van VNO-NCW. Rond de eeuwwisseling was hij voorzitter van MKB-Nederland, de lobbyclub van het midden- en kleinbedrijf. Toen maakte hij naam door zich tegen VNO-NCW af te zetten . 'MKB Nederland is er voor de ridders van het kleinkapitaal. VNO-NCW is er voor het grote geïnstitutionaliseerde bedrijfsleven.' En hij hekelde de hoogte en de jaarlijkse stijging van topsalarissen bij de VNO-NCW-achterban.

In februari, toen uw benoeming bekend werd, verdween u van de radar. Bent u door de mangel gehaald om alleen nog VNO-NCW-lobbyteksten te verkondigen?

De Boer schatert. 'Zo werkt dat niet. Ik ben vorig najaar benaderd. Mijn eerste gedachte was dat ik me vereerd voelde en gemotiveerd. Dat ben ik nog steeds. Maar ik vroeg me ook meteen af of ik geloofwaardig blijf.'

U hekelde de stijging van de topsalarissen. Juni 2001: 'Zij of hun belangenorganisaties moeten niet met teksten over loonmatiging door het land gaan en aan de andere kant zulke loonstijgingen incasseren.' Gaat u die topsalarissen nu verdedigen?

'Soms vraagt de vakbeweging 3 procent terwijl die ruimte er niet is. Als men in diezelfde sector de topsalarissen met veel meer dan 3 procent ziet toenemen en de mensen krijgen dat niet, dan heb je een probleem. Dus ik blijf achter die uitspraak staan.'

Gaat u dat afdwingen?

'Er valt niks af te dwingen. Maar ik ben niet te beroerd tegen mijn achterban te zeggen dat ze in de problemen komen als je het een predikt en het ander doet.'

de agenda

Wat wilt u als VNO-NCW-voorzitter?

'We moeten ondernemerschap stimuleren. Nederland telt 800 duizend zp'ers, zelfstandige professionals. Ik denk dat dat toeneemt tot 1,5 miljoen. Dat wordt een geweldige innovatie van de economie, een kraamkamer voor ondernemerschap. Mensen die aan de keukentafel, met vrouw en kinderen erbij, rekeningen opmaken en zich afvragen of hun product nog voldoet of aangepast moet worden. Dat zou iedereen zich moeten afvragen. Mensen moeten wennen aan het idee zelf hun broek op te houden. Ik denk dat mensen daar gelukkiger van worden. Werken is een zekerheid, een vaste relatie niet. Het kabinet moet die ontwikkeling ondersteunen.


'Ik wil een paar projecten onder de arm nemen. Zo zijn er plannen de wereldexpo 2025, over duurzaam wonen en duurzaam werken in een delta, naar Nederland te halen.


'Ik jut een paar partijen op voor 'spannende binnensteden'. Daarmee kunnen we intercontinentale toeristen, die nu op Schiphol overstappen, verleiden iets langer te blijven.'

Gaat het lukken om 100 duizend arbeidsgehandicapten aan een baan te helpen?

'Zelf zou ik nooit gezwicht zijn voor de chantage van het kabinet, de dreiging van een wettelijke plicht. Maar afspraak is afspraak. Al denk ik wel dat het goed is om de sociale werkplaatsen als een vorm van beschut werk op behoorlijke schaal te handhaven. Niet zo af te knijpen als het kabinet wil.


'Bij de pensioenfondsen moet echt wat veranderen. Neem het pensioensparen door jongeren die tegelijk een hypotheek hebben. Dat is allebei vermogensopbouw. Maak het mogelijk jongeren vrij te stellen van pensioenpremie zodat ze met dat geld hun hypotheek kunnen aflossen.


'En de belastingheffing moet anders. Mensen zien nu meestal alleen hun nettoloon. Als 'herendienst' draagt de werkgever de heffingen af. Laat de werkgever iedereen het volledige brutoloon uitbetalen. Dan beseft iedereen weer hoeveel hij aan de overheid en aan verzekeringen betaalt.'

de polder

Als MKB-voorzitter was u nooit zo'n fan van het polderoverleg. 'Als we in de jaren veertig net zo hadden geleuterd als we nu doen in Nederland, waren de Duitsers halsoverkop ons land uitgevlucht', zei u indertijd.

'Ik ben inderdaad niet de allergrootste fan, maar ik zie wel het nut in van gremia waar je elkaar ontmoet en waar je het probeert eens te worden over belangrijke zaken. Maar als we onze eigen broek omhoog kunnen houden, doen we het zelf. Hoor wat ik zeg: het moet wel snelheid en iets tastbaars opleveren. Het is voor mij als de kerk: ik betaal nog steeds contributie, maar ik kom er zelden.' (Schatert opnieuw.)

De politiek is ook een soort polder geworden.

'In eerlijkheid: het kabinet dat er nu zit, daar had ik tot dit voorjaar geen goede gevoelens bij. Maar sinds dit voorjaar zijn aardig wat dingen aangepakt. Nederland gaat echt veranderen. Dus ik heb mijn beeld bijgesteld. Maar nu moeten ze na de tomeloze lastenverzwaringen die lasten weer verlagen. De economie een impuls geven. Dat moet nu gebeuren. Werken en ondernemen moeten lonen; nu betalen we vergeleken met Duitsland en Engeland veel te veel belasting.'

de man

U komt uit Witmarsum in Friesland. Dat klinkt als een straat met vier huizen.

'Nou nee, het heeft wel tweeduizend inwoners. Dat is in Friesland best groot. Mijn vader dreef het postkantoor. Mijn ouders hebben alleen lagere school met twee, drie jaar er achteraan. Zo ging dat vroeger. Ik ben de jongste van vier kinderen. Allemaal slim, maar alleen ik heb de kansen gekregen. Ik heb volop geprofiteerd van de verworvenheden van de jaren zestig, zeventig, van Joop den Uyl.


'Mijn bovenmeester op de lagere school, meester De Groot, zei dat ik naar het lyceum kon. Mijn vader en moeder vonden dat heel wat. Dat werd het gymnasium. Mijn vader moest echt opzoeken wat dat was.


'Bij mijn eindexamen had mijn vader geregeld dat ik bij de PTT in Leeuwarden aan de slag kon. Maar ik wilde studeren in Amsterdam. Want toen ik 15 of 16 was, deed ik in de zomer een zeilschool in Langweer. Die werd geleid door Amsterdamse studenten. Dat was voor het eerst dat ik studenten meemaakte. Dat vond ik zo geweldig leuk.


'Ik ging, met een studiebeurs, naar de Vrije Universiteit. Wist ik veel dat die gereformeerd is, ik ben Nederlands Hervormd van de vrije richting. Ik heb daar bij economie een netwerk voor het leven gemaakt - Hans Kamps, Ronald Gerritse - inmiddels overleden , Gerrit Zalm, Henk Brouwer, Wim van Drimmelen, Kick van de Pol, Kees van Dijkhuizen ... Allemaal jongens met een vergelijkbare achtergrond die met een studiebeurs konden studeren. We waren toen behoorlijk links. Die jongens maakten de switch van de Heilige Schrift naar Marx en deden dat net zo fanatiek. Kamps en ik waren niet zo strikt. We zagen het meer als spel.


'We zijn allemaal afgestudeerd bij professor Dik van Muiswinkel. Later ook Cees Oudshoorn, die hier bij VNO-NCW nu directeur is. Hij en ik schreven de afgelopen weken los van elkaar een analyse van de Nederlandse economie en wat er nodig is. Dat kwam voor 95 procent overeen.'

Zou u hebben geleend zoals nu het plan is?

'Ik ben sterk voor equal opportunities, mensen moeten kansen krijgen. Ik denk dat bijvoorbeeld Marokkanen en Turken nu een beetje in het stadium zitten waar wij toen in Friesland in zaten. Het zou goed zijn sommige studenten in de eerste twee jaar een beurs te geven. Dan zijn ze over de drempel. Voor mijn kinderen hoeft het niet, maar voor kinderen uit Rotterdam-Zuid of de Achterhoek is studeren in Amsterdam toch echt heel ver weg.'

Met Hans Kamps richtte u Bureau Economische Argumentatie op.

'Ja, ik ben ervaringsdeskundige als zelfstandige. Op het laatst hadden we behoorlijk wat mensen in dienst. Daarom pleit ik zo voor ondernemerschap.'

CV

Geboren 17 januari 1955

1973 - 1978

Economie, Vrije Universiteit te Amsterdam

1978 - 1982

Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven.

1982 - 1986

Adviseur regering van de Nederlandse Antillen/Nederland.

1986 - 1995

richt met Hans Kamps Bureau voor Economische Argumentatie (BEA) op. In 1994 verkoop aan KPMG, treedt zelf in dienst.

1997 - 2003 MKB Nederland.

2003 - 2014  Directeur/eigenaar adviesbureau, vele commissariaten.

2005 - 2007 Taskforce bestrijding jeugdwerkloosheid.

Hans de Boer is getrouwd en heeft twee kinderen. Hij is lid van het CDA.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden