Singlesblog

'Je voelt je soms een valse christenvrouw'

Ongehuwden en gescheidenen hebben het vaak niet makkelijk in de kerk. In IJmuiden verwelkomt de gereformeerde Petrakerk alleenstaande kerkgangers met een boswandeling en een avondmaal.

Beeld Io Cooman

'Je voelt je soms toch een beetje een valse christenvrouw als je bent gescheiden', zegt Maaike. 'In mijn kerk mochten gescheidenen niet aanzitten aan het avondmaal, om met brood en wijn het lijden van Christus te gedenken. Toen ben ik naar een lichtere, evangelische kerk gegaan. Zo ontliep ik meteen mijn ex.'

Ook Anja kreeg na haar scheiding van een zware alcoholist weinig steun in de kerk. 'Voor weduwvrouwen wordt gebeden, er worden pannetjes soep langsgebracht. Ik miste het gebed voor gescheidenen. Ook zij hebben verdriet.'

'Valse christenvrouw'

Maaike en Anja zijn twee van de veertien alleenstaanden die deze zaterdagavond naar de Petrakerk in IJmuiden zijn gekomen, een samenwerking van de Christelijk Gereformeerde Kerk en de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt. Ze hebben net door het bos gewandeld en zitten nu in de recreatiezaal op het eten te wachten. Er staan bloemen en waxinelichtjes op tafel en op het scherm achterin de zaal projecteert een beamer een flakkerend haardvuur.

Anja: 'We hadden een Marriage Course, een Pre-Marriage course, een diner voor twee op Valentijnsdag. Maar voor alleenstaanden was er eigenlijk niets. Terwijl het juist heel fijn is om met mensen samen te zijn die weten hoe het voelt.'

Beeld Io Cooman

Wat vindt u?

Moet de kerk meer doen voor alleenstaanden? Wat zijn uw ervaringen? Reageer hieronder, op Facebook of Twitter.

Meer oog voor alleenstaanden

De kerk moet meer oog hebben voor alleenstaanden: die roep klinkt de laatste jaren steeds luider. In haar boek 'Single in de Kerk' waarschuwt psychologe Aukelien van Abbema dat kerkverlaters vaak single zijn. Zij ontwierp een datingcursus om christelijke singles van het idee af te helpen dat God 'de ware' zomaar langs laat komen. En dat je bij 'daten' niet meteen met elkaar in bed hoeft te duiken, maar ook gewoon een kopje koffie kunt drinken. Doodnormale dingen, maar onder christenen worden ze te weinig besproken, vindt Abbema.

In de Petrakerk gaat het minder over daten, en meer over alleen zijn na een huwelijk. De aanwezigen zijn 40+ en allemaal verweduwd of gescheiden. Dat de laatste groep ook wel wat hulp kan gebruiken, weet dominee Bart van Veen uit eigen ervaring. Hij is een opvallende verschijning met een ringbaardje en haar tot over zijn schouders, iemand die God 'fantastisch' noemt. Na zijn scheiding (niet uit eigen wil, benadrukt hij: zijn vrouw 'koos voor een ander') merkte hij hoe hard mensen kunnen oordelen. 'Sommigen vonden dat ik als predikant mijn vrouw aan de ketting had moeten leggen. Ik hoorde zelfs: ze is bij je weg omdat jij in een band speelt. Kijk uit met je oordeel, zeg ik sindsdien tegen mensen. Je weet niet wat er speelt.'

Gereformeerde kerken worstelen met het onderwerp, vertelt de dominee. Vaak melden mensen met huwelijksproblemen zich als de scheiding al een voldongen feit is. 'Dat is triest. God heeft het fantastisch bedoeld met het huwelijk. Maar mensen vragen niet eens: mag ik scheiden? Ze gaan uit elkaar, en sommigen stappen dan meteen op uit de kerk. Ik zie het als een taak van de kerk om naar mensen met huwelijksproblemen om te zien. Denk ontzettend goed na, zeg ik. Er zijn therapieën.

Beeld Io Cooman

Scheiden mag

In de Bijbel staat dat scheiden mag bij overspel. In de Christelijk Gereformeerde en de Vrijgemaakte kerk is discussie over de interpretatie van 'kwaadwillige verlating'. Als een van beide echtgenoten ongelovig is, vinden sommige theologen, en daarom een eind wil maken aan het huwelijk, mag de gelovige partner hem of haar laten gaan. Van Veen: 'Maar hoe interpreteer je kwaadwillig? Als iemand aan de drank is of mishandelt, kan dat ook een teken zijn van ongelovigheid. De Vrijgemaakte Kerk heeft op een gegeven moment gezegd: dit wordt te kunstmatig. Als een huwelijk niet te redden valt, moeten we de gebrokenheid accepteren. En dan is de volgende vraag: mag je hertrouwen?'

Sommige mensen wachten niet op het oordeel van de kerkraad. Ze verlaten de kerk na hun scheiding en hertrouwen in een andere gemeente. Het is lastig om daar zicht op te houden, zegt van Veen, want kerken hebben niet altijd onderling contact. Zelf gelooft hij dat er, 'na berouw en bekering', een nieuwe weg kan zijn. Meestal zegent hij zo'n huwelijk ook in. Alles beter dan ongehuwd samenwonen, of, God verhoede, losse contacten. Maar die komen volgens dominee Bart binnen zijn gemeente niet voor.

Het haardvuur op het scherm flakkert nog steeds. Terwijl de dominee en zijn tweede vrouw gehaktballetjes met tzatziki opdienen, klinkt Griekse muziek uit de ghettoblaster achterin de zaal. De groep praat over eenzame momenten ('zondag: je komt uit de kerk waar je gezellig koffie hebt gedronken, doet je huisdeur open en whoef: het komt op je af'), over singlesreizen en over de aanwezigheid van alleenstaanden in de preek en het gebed. Daar kan nog wel wat aan verbeteren, vinden ze. Zoals sommige dominees tijdens een doopdienst het onderwerp kinderloosheid niet mijden, zouden bij een trouwdienst alleenstaanden kunnen worden genoemd.

De dominee vindt het 'enorm spannend' om alleenstaanden als groep aan te spreken. 'Waar de een zich geraakt voelt, voelt de ander zich afgewezen. En als ik in het boek Hooglied lees dat liefde zoeter dan wijn is, besef ik: voor sommigen heeft die liefde een heel bittere nasmaak.'

Hij eindigt de avond met een gebed. 'Machtige God,' bidt hij, 'ik zie allemaal kostbare mensen om me heen. Als je er alleen voorstaat, ben je niet alleen. Weest u nabij, bij de weg die we moeten gaan, dat bidden we in de naam van Jezus. Amen.'

Beeld Io Cooman

Single Issue Partij

Nederland telt steeds meer alleenwonenden. Als lijsttrekker van de Single Issue Partij blogt journalist, radiomaker en ervaringsdeskundige Maartje Duin over hun leven. Volg de partij op Facebook of Twitter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden