Je mag hen best dwingen een keer een vrouw te vragen

Anna Enquist was in 2002 de laatste vrouwelijke schrijver van het Boekenweekgeschenk. Tijd voor verandering? Een rondvraag langs auteurs.

Laura de Jong en Anna van den Breemer
Halina Reijn (L) en Carice van Houten (2eL) signeren hun boek 'Antiglamour'. Beeld anp
Halina Reijn (L) en Carice van Houten (2eL) signeren hun boek 'Antiglamour'.Beeld anp

Ernest van der Kwast:

'Volgens mij hebben ze een keer Linda de Mol gevraagd voor het boekenweek-essay, maar zij heeft 'nee' gezegd. Het waren misschien te veel pagina's voor haar. Een schrijfster als Esther Gerritsen is zeker interessant voor een groot publiek. Ik zou het van lef vinden getuigen als iemand als Anton Dautzenberg zou worden gevraagd. Of een jonge, knappe half-Indiase schrijver natuurlijk.

Als ik serieus antwoord moet geven, komt het denk ik omdat de CPNB voor de gemakkelijkste weg kiest. De belangen zijn groot. Als het geschenk door Maartje Wortel wordt geschreven, is het risico aanwezig dat er minder mensen naar de boekhandel gaan. Aan de andere kant: veel mensen kopen een boek in de Boekenweek zodat ze gratis van Venlo naar Groningen kunnen reizen met de trein.

De usual suspects worden gevraagd. Je kunt nu al voorspellen wie volgend jaar het boekenweekgeschenk schrijft: Herman Koch of Herman Koch.'

null Beeld anp
Beeld anp

Nelleke Noordervliet

'Het is te krankzinnig voor woorden. Met een delegatie van schrijfsters zijn we ooit bij de CPNB langs geweest om dit aan te kaarten. In 2012 heb ik het Boekenweekessay geschreven. Dat mag een vrouw wel doen, want dat is niet al te belastend. Kees van Kooten schreef dat jaar het geschenk. We hebben voorgesteld: laat steeds een man en vrouw als paar deze twee boeken schrijven. Dat leek ons redelijk. Het heeft niet geholpen. Als er weer een man wordt uitgekozen kijk ik Eppo van Nispen (directeur van CPNB, red.) streng aan en dan weet hij wat ik denk. Maar we blijven het met een knipoog onder de aandacht brengen. Er zijn genoeg goede schrijfsters. Laat Manon Uphoff het geschenk schrijven. Zij is fantastisch met de novelle-vorm.'

Alma Mathijsen:

'Ja, natuurlijk. Het mooiste boekenweekgeschenk geschreven door een vrouw is Oeroeg van Hella Haasse. Er mag meer lef worden getoond. Vroeger mocht je bijvoorbeeld raden wie het boekenweekgeschenk had geschreven. Het probleem is dat er de afgelopen jaren niets op het geschenk aan te merken is. De keuze is nooit gevaarlijk.

Je mag jezelf best eens dwingen om een vrouw te vragen. Misschien is dat dan niet natuurlijk, maar dat is dan maar zo. Als je mij vraagt om mijn tien lievelingsboeken, kan het best zijn dat ik dan zeven mannen en drie vrouwen noem. Maar als ik een tweede keer nadenk kom ik zo op meer vrouwen.'

null Beeld anp
Beeld anp

Alexander Münninghoff:

'Natuurlijk, maar het moet wel een vrouw zijn die goed kan schrijven, geen excuustruus. Ik heb me niet eerder gerealiseerd dat het zo lang geleden was dat een vrouw het geschenk schreef. Ik kan me niet voorstellen dat er boze opzet in het spel is. Je moet streven naar een balans tussen mannelijke en vrouwelijke schrijvers, maar je moet het niet krampachtig gaan corrigeren. Als het een tijdje allemaal kerels zijn, so be it. De stroom aan goede schrijfsters is niet opgedroogd. Wie een goede kandidaat is? Laat me denken. Rosita Steenbeek, ja, dat vind ik een leuke schrijfster.'

Karin Amatmoekrim:

'Het is typisch voor het Nederlandse literatuurlandschap. De mannelijke blik wordt hoger aangeslagen dan de vrouwelijke. Het is niet zo dat iemand letterlijk zegt dat mannen beter schrijven dan vrouwen. Niemand is schuldig. Maar het wordt ons wel aangeleerd. De canon bestaat grotendeels uit mannelijke auteurs en mannen winnen vaker prijzen. Ik hoorde mezelf als 20-jarige ook zeggen: ik lees liever mannen.

Ik geloof niet dat je van bovenaf moet opleggen dat een vrouw het geschenk moet schrijven. Ik denk dat het begint met de adviescommissies van literaire prijzen, daar moet meer diversiteit in komen. Welke vrouw het geschenk volgend jaar moet schrijven? De Vlaamse Saskia de Coster. Zij heeft lef en is uniek.'

Peter Verhelst:

'Man of vrouw, maakt me niets uit: het geslacht van een schrijver is taal en niet mannelijk of vrouwelijk. Natuurlijk is er geen enkele reden om een vrouw het boekengeschenk niet te laten schrijven - er zijn meer dan genoeg wonderlijk schrijvende dames.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden