INTERVIEW

'Je kunt je gemakkelijk verstoppen in Molenbeek'

'Na de aanslagen in Parijs werd beetje bij beetje duidelijk hoe groot de link met Molenbeek was. Omwonenden zeiden: er staat politie met mitrailleurs in de straat. Bij de invallen gisteren ben ik gaan kijken. Agenten met bivakmutsen, dat was zwaar om te zien.'

In de wijk Molenbeek wijk in Brussel deed de politie dinsdag enkele invallen op zoek naar terroristen maar er vonden geen arrestaties plaats.Beeld Ton Koene

Annalisa Gadaleta (Groen) is wethouder voor Nederlandstalige aangelegenheden in Molenbeek. Deze Brusselse voorstad is de thuisbasis van de twee broers Abdeslam, naar verluidt betrokken bij de aanslagen in Parijs. Al jaren geldt de immigrantengemeente als schuilplaats voor terroristen: de mislukte aanslagen in Verviers en op de Thalys afgelopen zomer zijn hier mogelijk beraamd, net als de aanslag op het Joods Museum in Antwerpen.

Molenbeek wordt keer op keer in verband gebracht met terrorisme. Wat is er in uw gemeente aan de hand?

'Wij zijn een stad van aankomst. Immigranten komen, het gaat beter met ze en dan trekken ze verder, op zoek naar meer ruimte en meer groen. Wij beginnen dan opnieuw, met de volgende immigranten die komen. Die doorstroom maak het lastig.'

Vermoedelijke terroristen konden zich hier de afgelopen jaren schuil houden.

'Het kan hier anoniemer zijn dan in andere gemeenten. Mensen wonen hier dicht op elkaar geplakt. Het is dan gemakkelijk om je te verstoppen. Wij wisten niet dat er twee Syriëgangers in deze wijk woonden. Er loopt nu een intern onderzoek bij de Staatsveiligheid (de Belgische Inlichtingendienst, red.). Zijn daar fouten gemaakt? Ik ben heel benieuwd naar de uitkomsten.'

Bewoners wijzen op de armoede: huizen zijn in slechte staat, de werkloosheid torenhoog. Draagt dat bij aan het probleem?

'Ja, maar wij zijn niet de enige arme gemeente in Europa. Dat we sociaal economische problemen moeten aanpakken, is evident. Dat jongeren zonder diploma's van school gaan, raakt me zeer, maar dat verklaart voor mij niet alles wat er nu gebeurt.'

Waarom radicaliseren jongeren?

'Jongeren zoeken naar een eigen identiteit. Zeker jongeren van de derde, vierde generatie die zich nog geen 100 procent Belg voelen. Als je vervolgens alleen het antwoord hoort van een interpretatie van radicale islam, dan wordt dat ook jouw antwoord.'

Molenbeek kent bijna dertig moskeeën. Is bekend wat daar wordt gepredikt?

'Met de meeste moskeeën hebben we goede samenwerking. Maar er zijn ook moskeeën die een zeer radicale interpretatie van islam verspreiden. Daar hebben wij een beetje de ogen voor gesloten. Dat heeft ook te maken met de erfenis van de vorige burgemeester.'

Het vorige gemeentebestuur keek de andere kant op?

'De vorige burgemeester wilde de problemen niet benoemen. Dat mag wel gezegd. Wij kunnen niet dat in drie jaar uitwissen.'

Klopt het dat de politie vooral in auto's rondrijdt en nauwelijks te voet patrouilleert?

'Nou, er is ook een fietsbrigade. Maar inderdaad: wij moeten meer naar het idee van een nabijheidspolitie. Het is er al wel, maar het mag nog meer. Geen enkele lokale politie kan trouwens problemen met radicalisering oplossen. De informatie-uitwisseling met de federale politie moet daarom beter.'

De Belgische overheid is uiterst complex en verdeeld. Draagt dat bij aan het niet herkennen van terroristen?

'Die analyse zal de komende maanden gemaakt worden. Wij als Belgen vinden die discussie altijd boeiend. Brussel is institutioneel zeer ingewikkeld. We hebben 19 gemeenten in Brussel en 6 politiezones. Eén politiezone is wellicht efficiënter, maar het is er nu niet en we hebben er ook geen tijd voor. Hervormingen kosten tijd, dat hebben we hier eerder gezien.'

Het valt op dat het politiebureau in Molenbeek fraai en imposant is, maar de middelbare school ertegenover verpauperd.

'Je raakt een gevoelig punt. De school is in handen van de Franse Gemeenschap. Daar zijn minder financiële middelen dan bij de Vlaamse Gemeenschap. De lelijkste scholen hebben een populatie van kansarmoedeproblemen. Kort door de bocht: er is gettovorming op school. Ja, daar is veel werk aan de winkel.'

(tekst gaat verder onder het kaartje)

Moslims in Molenbeek klagen over racisme. Speelt dat een rol?

'Er is absoluut het probleem van racisme en discriminatie. Als jouw kansen op de arbeidsmarkt met 40 procent verminderen omdat je Rachid heet en geen Kevin, is dat ernstig. Studies tonen aan: de arbeidsparticipatie van allochtonen in België is lager dan in andere landen. Dat brengt je niet dichter bij een oplossing.'

'Nu Molenbeek bekend staat vanwege terrorisme, komt er een extra laag over die discriminatie heen. Plus een groep mensen die gaat zeggen: niks helpt nog.'

Wat moet er nu gebeuren?

'Als lokale bestuurders moeten wij allereerst de veiligheid garanderen. Een gemeente kan zo'n uitdaging alleen niet aan, op Federaal niveau is alle hulp welkom. Informatie-uitwisseling moet beter, bijvoorbeeld als mensen terugkomen uit Syrië. Op korte termijn is meer politie misschien een oplossing, maar niet op lange termijn. Met bewoners in dialoog gaan, lijkt me wel heel belangrijk.'

U wilt met ze in gesprek?

'Er is sinds kort een jeugdraad, er is een seniorenraad. Dat was er eerst niet. We moeten problemen durven benoemen. Er zijn hier enkelingen die zeggen dat een moslimvrouw niet mag werken. Dan moet je heel duidelijk zeggen: geen discussie mogelijk, dit kan niet in een democratie. Dat moeten we meer durven doen.'

Annalisa Gadaleta is wethouder voor Nederlandstalige aangelegenheden in Molenbeek.Beeld Sander de Wilde
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden