Interview Bestuurders ontvangen wachtgeld

‘Je kunt het wethouderschap niet met een schaartje knippen’

Wachtgeld is bedoeld om vertrekkende bestuurders even een inkomen te geven. Soms wordt dat geld echter gebruikt om salarissen bij te passen van bestuurders die korter zijn gaan werken. Volgens drie geïnterviewde bestuurders niet onterecht. ‘Korter werken’ bestaat sowieso alleen maar op papier.

CDA-gedeputeerde Jan Nico Appelman Beeld Harry Cock/de Volkskrant


Jan-Nico Appelman (CDA), gedeputeerde provincie Flevoland

Parttime: van 5 naar 4 dagen

Wachtgeld: 2106 euro per maand

‘Ik ben echt nog steeds 24/7 gedeputeerde. Er zit geen snipper ruimte in mijn agenda’, zegt gedeputeerde Jan-Nico Appelman. Toch werkt hij officieel maar vier dagen per week, en ontvangt hij net als een collega wachtgeld voor de tijd dat zij op papier thuis zouden moeten zitten.

De dag die hij formeel minder werkt is het gevolg van politieke koehandel, er ziftten zes partijen in de Flevolandse coalitie, terwijl er maar geld was voor vijf wethouders. Als het logistiek te doen zou zijn, voor die ene dag in de week een andere baan te zoeken, dan was het praktisch uitvoerbaar, stelt Appelman. ‘Dan krijg ik stante pede een discussie over belangenverstrengeling.’ En het wachtgeld weigeren was voor hem ook niet aan de orde. ‘Dan wordt mijn individuele wachtgeldrecht de uitkomst van een politiek debat. Daar pas ik voor’, vertelt hij. ‘Die discussie over de regeling moet landelijk worden gevoerd.’

Persoonlijk vindt hij een goede wachtgeldregeling cruciaal voor het functioneren van het openbaar bestuur. ‘Dat zijn misschien grote woorden, maar ik zie veel mensen met kwaliteit en ambitie die geïnteresseerd zijn in een politiek ambt, maar het niet doen! Zij zijn bang voor de beeldvorming en de arbeidsvoorwaarden. Met de wachtgeldregeling vang je de kwetsbaarheid van het politieke bestaan op en je borgt zo ook dat je als bestuurder zuivere afwegingen kunt maken.’

Leon de Wit

Leon de Wit (Gemeente Belang Krimpenerwaard), wethouder gemeente Krimpenerwaard

Parttime: van 5 naar 4 dagen

Wachtgeld: zag af van wachtgeld

‘Het blijft toch overheidsgeld.’ Leon de Wit wilde geen aanspraak maken op wachtgeld toen hij in mei 2018 opnieuw als wethouder van de gemeente Krimpenerwaard werd benoemd. Hij verdiende met zijn vier dagen wethouderschap in de week wel genoeg, en bovenal ‘kan de gemeente er ook genoeg andere goede dingen mee doen’.

Bij de coalitieonderhandelingen in 2018 had De Wit als voorwaarde gesteld dat hij een dag in de week minder wilde werken. Hij was 65 jaar en al enige tijd gestopt met werk toen hij in november 2017 fulltime wethouder werd. ‘Maar na de verkiezingen van 2018 vond ik het wel prettig om een dag afstand van het wethouderschap te kunnen nemen.’

Hij weigerde wachtgeld, maar vindt het bestaan ervan wel logisch. ‘Als je bijvoorbeeld 50 jaar of ouder bent en je wordt wethouder moet je je wel realiseren dat je in een kwetsbare positie zit: je kan elke dag worden weggestuurd. Dan is het bestaan van zo’n wachtgeldregeling niet gek.’

Toch is De Wit wel vaker dan zijn aanstelling van vier dagen in de week op het gemeentehuis te vinden. ‘Je kunt het wethouderschap niet met een schaartje knippen.’

Hans van de Looij

Hans van de Looij (Gemeente Belangen Veldhoven), wethouder gemeente Veldhoven

Parttime: van 5 naar 3 dagen

Wachtgeld: 3400 euro per maand, met sollicitatieplicht

Elke zes maanden moet wethouder Hans van de Looij zich melden bij het re-integratiebureau. Daar helpen ze hem met het zoeken naar een baan naast zijn wethouderschap. Het is geen makkelijke zoektocht. ‘Ik heb op een paar dingen gesolliciteerd, maar dan is het steeds net niet verenigbaar.’

Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen deed de ‘oudste oudgediende’ van de gemeente Veldhoven een stapje terug. Van de Looij was al sinds 1998 actief in de gemeenteraad voor de lokale partij Gemeente Belangen Veldhoven (GBV). De nummer twee van de partij mocht nu voltijdswethouder worden. ‘We hebben stuivertje gewisseld.’ Hijzelf moest naar een kleinere aanstelling van drie dagen in de week die zijn partij bij de coalitieonderhandelingen was toebedeeld.

Daarmee had de wethouder Wonen, Wijken en Cultuur wel een wettelijke sollicitatieplicht. Verdient een wethouder minder dan 70 procent van zijn laatste salaris, dan moet die verplicht op zoek naar een bijbaan. Bij het re-integratiebureau werd hem een bestuursfunctie bij een woningcorporatie buiten de regio geadviseerd. Daar werd hij afgewezen. ‘Ze zochten iemand met een bedrijfseconomische achtergrond.’

Van de Looij laat het er niet bij zitten. ‘Het solliciteren hoort erbij, andere mensen moeten dat ook. Simpel zat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden