'Je hebt bij Rory Pilgrim geen idee hoe het verder gaat'

Erik van Lieshout, kunstenaar, selecteerde kunstenaar Rory Pilgrim (Bristol, Groot-Brittannië, 23).

Rory Pilgrim, Can we leave things as they are? (Tiananmen Square never happened in...), 2010. Overzicht van de installatie en performance tijdens de tentoonstelling Offspring 2010 in De Atelier.Beeld Gert van Rooij

'De bedoeling van de prijs is jonge kunstenaars te stimuleren. Dus toen ik als scout werd gevraagd, ben ik gaan nadenken: 'wie is op dit moment de ­beste van de jongens en meisjes die ik ken?', zegt Erik van Lieshout, kunstenaar en gastdocent aan De Ateliers.

Hij kwam vrijwel onmiddellijk uit bij Rory Pilgrim, een piepjonge kandidaat, 23 nu. Toen Van Lieshout hem een paar jaar geleden leerde kennen, was hij rond de twintig.

Zo jong en dan al zulk avontuurlijk, spannend en verrassend werk, dat is fascinerend, vindt Van Lieshout. Wat hem ook aanspreekt: het werk kan nog alle kanten op. 'Je hebt geen idee hoe het verder gaat.'

Pilgrim maakt geen schilderijen, af en toe een tekeningetje. Maar vooral maakt hij performances voor een bepaalde plek of gemeenschap, vaak met muziek. Die performances doen Van Lieshout een beetje denken aan de 'bokswedstrijden' van de jaren negentig, toen kunstenaars hun atelier verlieten en op een speelse manier toenadering zochten met de wereld om hen heen.

Soms zijn Pilgrims performances sociaal en politiek, op een heel eigen manier. Vooral de performance in een kerkje in Friesland heeft indruk op Van Lieshout gemaakt. Daarbij had Pilgrim de dorpsbewoners uitgenodigd in de kerk hardop hun mening over het dorp te ventileren. Van de honderd aanwezigen durfden uiteindelijk maar twee mensen de uitdaging aan. Met hun rug naar het publiek zei de een dat hij het dorp fantastisch vond, de ander dat hij het dorp haatte en zo snel mogelijk wilde verhuizen. De ontroerende kwetsbaarheid en directheid van het werk, de vorm die de eerlijke, publieke biecht mogelijk maakt, vindt Van Lieshout bijzonder.

Eigen manier

Pilgrim maakt ook heel ander werk, tegenovergesteld aan de rauwe zoektocht naar werkelijkheid waarin Van Lieshout zichzelf heeft gespecialiseerd. Dan legt Pilgrim een regenboog over alles, ontwikkelt hij een nieuwe vorm van schoonheid, als bij de kinderkoren die Pilgrim liet optreden op de trap van het tijdelijk opengestelde Stedelijk Museum in Amsterdam. 'Dat was een sensatie voor mensen die erbij zijn geweest. Een harmonie en een utopie tegelijk.'

Beide benaderingen, zowel de sociaal-politieke als de sublieme, vindt Van Lieshout even mooi. Daarbij heeft Pilgrim ook een formele kant, is hij bezig met tijd en ruimte.

Dat Pilgrim zijn atelier uit gaat en echte mensen opzoekt om mee te werken, lijkt misschien gewoon, zegt Van Lieshout. Maar het is reuze dapper en gedurfd. 'Niet voor niets blijven de meeste kunstenaars gewoon in hun atelier. Pilgrim werkt met de buitenwereld, met het gewone leven, dat zet hij om in kunst. Met mensen werken is veel moeilijker dan om de hele tijd een lamp aan en uit te laten gaan, of met een abstract begrip als ruimte te werken.' De kans op mislukking is groter, maar als het lukt is het een sensatie, waar mensen echt wat aan hebben, in de vorm van een bijzondere ervaring of ontmoeting.

Pilgrim heeft het goed voor met de wereld en is goed bezig. Een poten­tiële winnaar, vindt Van Lieshout.

Bekijk hier de publieksnominaties voor Rory Pilgrim, door Tjitte, door Kees, en door Willemse.

rorypilgrim.com

Video: NTR Televisie / KunststofTV (regie: Sandra Parry)

Rory PilgrimBeeld Peter Lipton / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden