Jazzcat in het bakkie

Zijn nieuwe livealbum is net uit. Saxofonist Benjamin Herman verklaart zijn muziek aan de hand van vijf favoriete cd's.

Da's nou typisch zo'n vraag die journalisten hem altijd stellen. Met wie? En stiekem hopen ze natuurlijk dat Benjamin Herman de usual suspects, de bekende jazzsterren, noemt met wie hij nog dolgraag op het podium zou willen staan. Misschien een Herbie Hancock of een Chick Corea? Herman: 'Het feit dat je iemand in de jazz in hoge mate bewondert, geeft nog geen garantie dat je daadwerkelijk iets aan zijn muziek hebt toe te voegen.' Nee, hij geniet net zo goed van andermans brouwsels als hij er niet een hand in heeft gehad.


Laat er toch een soort muzikant zijn waarmee de 45-jarige saxofonist, bijna net zo bekend en populair in de popscene als in jazzkringen, het altijd goed schijnt te kunnen vinden. 'Heel oude jazzcats. Ik heb nog een album mogen opnemen met de Britse pianist Stan Tracey, die vorig jaar is overleden. Daar ben ik erg blij om.' Of jammen met mensen als pianist Rein de Graaff, contrabassist Ruud Jacobs, drummer Han Bennink of saxofonist Herb Geller. 'Gasten tussen de 70 en 90 zijn niet gericht op het behalen van succes, of hoe hun collega's het nou doen. Die willen gewoon muziek maken.'


Heel veel muziek. Net als hard working Herman himself, die net met zijn kwartet en trio een livealbum heeft uitgebracht. Later dit jaar komt nog een regulier album van het Benjamin Herman Quartet uit en een album van zijn big band New Cool Collective. Die bestaat dit jaar 21 jaar. 'Da's nog niets. In Duke Ellingtons orkest zaten sommige musici er al langer dan dertig jaar. Doe ik ook een gooi naar.'


1 Charlie Parker - Charlie Parker at Storyville (1953)

'Ik heb jaren met Charlie Parker op zolder gewoond. Ging met hem slapen en stond met hem op. Door Parker uit te vlooien heb ik mijn gehoor ontwikkeld en uiteindelijk al mijn boekjes over theorie weggegooid. Vreselijk moeilijk was het in het begin, maar op een gegeven moment kun je de puntjes met elkaar verbinden. Op At Storyville speelt Parker binnen de kaders van de muziek, maar tegelijkertijd met een enorme vrijheid. Alles lukt.


'Jules Deelder zei het al: 'Binnen de perken zijn de mogelijkheden onbeperkt.' En het mooie is, waar de meeste jazzmusici de akoorden gebruiken om hun eigen materiaal overheen te fiedelen, hoor je bij Parker nog altijd het liedje.'


2 Jazz Messengers - At The Cafe Bohemia (1 & 2) (1955)

'Was ooit een tip van Rein de Graaff. Hij zei erbij: 'Als je deze bestudeert, kun je jazz spelen.' Het zit vol met idioom en dingen van Parker die verder zijn uitgewerkt. Je hoort hoe Hank Mobley en Kenny Dorham muzikaal langs de rand van de afgrond scheren en toch elke keer weer een homerun scoren. Ondanks het feit dat het toch een behoorlijk broeierig gezelschap was dat niet al te clean leefde. Die haast lichamelijke spanning van live spelen is voelbaar.


In de studio kun je nog aan alle kanten ingrijpen, maar live is het erop of eronder en dat is ook de uitdaging. Veel meer rock 'n' roll dan rock 'n' roll zelf is dit vuige jazz, ver verwijderd van wat sommigen met VVD-partijcongressen of mannen met strooien hoedjes associëren. '


3 John Coltrane - Coltrane's Sound (1964)

'Toen ik 15 was, kwam deze cassette mijn walkman niet uit. De eerste plaat waarbij mijn gehoor een beetje openging. Coltrane speelt hier in zijn jazzkwartet en ik had me voorgenomen achtereenvolgens naar elke muzikant afzonderlijk te luisteren. Zat ik, in mijn hoofd, net als McCoy Tyner achter de piano of speelde bas als Steve Davis. Ik kreeg een heel ander perspectief op het gebeuren, hoorde de harmonische verbanden tussen de instrumenten, wat niet anders dan een openbaring was. Ik heb Coltranes solo in The Night Has a Thousand Eyes helemaal uitgeschreven en ik kan nu nog steeds hele partijen meezingen.'


4 Sonny Rollins - Live in Europe '65 (1965)

'Ik heb hem mogen ontmoeten en het is zo'n ontzettend lieve man. Alleen moet hij niets van complimentjes hebben, daar word je volgens hem alleen maar lui van en ga je slechter van spelen. Rollins studeert zijn hele leven al obsessief op zijn tenorsax. Ik hoorde van pianist Stan Tracey, die in de jaren zestig met hem speelde, dat Rollins in de pauze van liveconcerten in de kleedkamer gewoon doorging met studeren. Hij wist Three Little Words - een eenvoudig musicalliedje in AABA-vorm, in feite niet meer dan acht maten aan akkoorden - een uur lang al improviserend tot in de verste harmonische uithoeken te verkennen. Kwam hij na de pauze terug en speelde hij het doodleuk nog een keer, maar in compleet andere variaties. Geniaal.'


5 Duke Ellington All Star Road Band - Vol 1 & 2 (1957)

'Zeker, ontwikkelingen in mijn saxofoonspel werden vaak getriggerd door aanbevolen albums. Voordat ik deze hoorde, was ik heel erg bezig met loopjes, technisch ingewikkelde dingen. Veel bebop. Nu had Ellington musici in zijn orkest met een eigen specialisme. Johnny Hodges, Ellingtons lead altsaxofonist, fraseerde op een kenmerkende glijdende manier. Ken je die herkenningstune van Simon Carmiggelts Kronkels (een tv-programma waarin de schrijver voorlas uit eigen werk, red.)? Da's Johnny Hodges in Duke's In A Sentimental Mood. Er zitten zo veel meer kleuren in die saxofoon. Dat kon dus ook besefte ik. En Ellingtons band is natuurlijk ook mijn grote voorbeeld geweest voor New Cool Collective.'


Live van Benjamin Herman met Miguel Rodriguez, Joost Patocka en Ernst Glerum is vorige week uitgekomen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden