Jazz van 1942 tot 1972

Tussen 1942 en 1972 ontstonden er maar liefst tien nieuwe jazzstijlen.

Marc Myers: Why Jazz Happened

University of California Press; 267 pagina's; ca euro 35.


Marc Myers schrijft als muziekjournalist voor The Wall Street Journal en vult daarnaast zijn aanbevelenswaardige blog JazzWax.com. Zijn ambitie is niet meer of minder dan het beschrijven én verklaren van de jazzontwikkeling vanuit de gebeurtenissen in de buitenwereld.


Dat klinkt hoogdravender dan het uitpakt, want Myers opent in werkelijkheid niet veel verbluffende nieuwe vergezichten. Ja, de stakingen die de Amerikaanse muzikantenvakbond in de jaren veertig tegen de platenindustrie uitriep, hadden effect op de ontwikkeling van de bebop. Ja, de economische opbloei van Californië speelde een rol bij het ontstaan van de West Coast Jazz. En ja, de opkomst van de langspeelplaat beïnvloedde de lengte van jazzvertolkingen.


Hij accentueert af en toe wel verhelderende details, zoals de vitale rol van de New Yorkse diskjockeys 'Symphony Sid' Torin en Fred Robbins, die de bebop korte tijd trendy wisten te maken. Of de gevolgen voor de jazz van de G.I. Bill, die vanaf 1945 terugkerende dienstplichtigen de kans bood een academische studie te beginnen. Musici als Dave Brubeck, John Lewis en Shorty Rogers maakten er dankbaar gebruik van en verwerkten die klassieke opleiding in hun latere jazzpraktijk.


Marc Myers put rijkelijk uit zijn interviews met jazzveteranen, en dat levert aardige wisecracks op. 'Most West Coast Jazz sounded like the jazz in New York but with no balls', vonnist componist-arrangeur Johnny Mandel, die een grote carrière in Hollywood maakte. 'Art Blakey was eigenlijk geen bebopdrummer', oordeelt saxofonist Lou Donaldson, die met Blakey speelde. 'He was first and foremost about a strong beat and a strong rhythm. He was a swing drummer.'


Het opmerkelijkst is de impliciete visie van Myers op de jazzhistorie: voor hem duurde die in essentie slechts dertig jaar, van 1942 tot 1972. In die periode ontstonden volgens hem maar liefst tien nieuwe jazzstijlen, 'dankzij dramatische ontwikkelingen in de technologie, sociaal-politieke bewegingen, zakelijke en economische trends, en de penetratie van populaire muziekstijlen'.


En hoe nu verder? Marc Myers lijkt er zelf niet helemaal in te geloven: 'de uitdaging voor de jazz' is het aantrekken van nieuwe musici, die in staat zijn om nieuwe expressiemiddelen te vinden, 'die het hedendaagse leven interpreteren op een manier die resoneert bij nieuwe luisteraars'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden