Jazz met de paplepel

Muzikanten vertellen in Take Five over de vijf favorieten in hun platenkast. Deze week: jazzzanger Gregory Porter.

Jazeker, hij voelt een zekere verwantschap met artiesten als pianist Robert Glasper en zanger José James. 'Maar dan meer vanuit het idee dat we een gemeenschappelijke muzikale bron hebben, jazz. Al stoppen James en Glasper veel meer hiphop in hun muziek dan ik.'


Nog een overeenkomst: Alledrie voegen ze een flinke scheut soul toe aan hun muziek. Noem het urban jazz. En dan mag je in één moeite door Gregory Porter (41) de stem van urban jazz noemen, wat trouwens al heel vaak is gebeurd.


De zanger met een bariton die je koestert als je warmste winterjas, brak vorig jaar met zijn tweede album Be Good wereldwijd door. Grammynominaties had hij al en inmiddels is hij onder contract bij Universal. Er is een nieuw album op komst dit najaar. Porter: 'Met min of meer hetzelfde akoestische, organische geluid, daar houd ik zelf het meeste van.'


Het is niet ondenkbaar dat Porter, die het geloof en de muziek - de klassieke randvoorwaarden voor bijna elke Amerikaanse zwarte zanger - met de paplepel kreeg ingegoten, wederom meer zieltjes voor zich gaat winnen. Gebeurt nu al. 'Er zijn gospelliefhebbers die door mijn muziek meer naar jazz zijn gaan luisteren. Terwijl ze eerst zeiden dat ze er niets van moesten hebben. Maar als mensen dat zeggen, betekent dat vaak dat ze dénken dat ze niet van jazz houden.' Het hangt er vanaf wat je als jazz betitelt, wil hij maar zeggen.


Jazz is een term die een brede lading dekt. 'Als je de kriebels krijgt van free jazz, kun je nog steeds Bye Bye Blackbird prachtig vinden. Ook vocale jazz gaat veel verder dan alleen het zingen van standards. Volgens mij komt het erop neer dat je als jazzartiest jezelf de vrijheid gunt om al je muzikale kanten te ontdekken en te tonen. Je bent in jazz altijd een musicus, ook als je een zanger bent.'


1 Nat King Cole - Nature Boy (1948)

'Uit mijn moeders platenkast. Nature Boy is voor mij de eerste, puur emotionele introductie geweest van jazzzang op een leeftijd dat je nog geen benul hebt van zaken als stijl of techniek. Nat King Cole is sowieso een vaderfiguur voor mij geweest toen mijn echte vader er niet was. Mijn moeder zei altijd tegen me: 'Zing met begrip. Klim in de tekst, voel het, maak het je eigen.' Dat deed Nat King Cole en dat probeer ik ook. Als ik Work Song zing van Nat Adderley, dan ben ik ook aan de chain gang. En als ik zing: I fall in love too easily, gaat dat ook helemaal over mezelf. Hahaha.'


2 Donny Hathaway - Live (1972)

'Vanwege het pure meesterschap waarop Hathaway met zijn publiek communiceert. Je voelt dwars door de opname heen de opwinding, de synergie die hij met het publiek bereikt. Het is de ideale livesituatie. Als je op een podium staat, wil je altijd vanuit je ziel zingen, maar dat lukt niet altijd. De praktische realiteit staat soms in de weg; een installatie die verkeerd staat afgesteld, een verkoudheid. Het kan van alles zijn.


Overigens, dat streven naar zo'n muzikale high is in beginsel een egocentrisch streven. Je wilt die staat bereiken omdat dat jou in vervoering brengt. Het publiek voelt dat aan en gaat vervolgens met je mee naar die plek, maar je kan het niet afdwingen.'


3 Marvin Gaye - What's Going On (1971)

'Voornamelijk voor de teksten. Er wordt bijna geen sociaal geëngageerde zwarte muziek meer gemaakt. Ja, Landing on a Hundred van Cody Chesnutt is een geweldig album en ik heb bewondering voor zijn lef, maar er zijn er verder zo weinig.


Marvin zong over sociale misstanden én deed dat rechtsreeks vanuit zijn hart. Dat maakt die plaat zo bijzonder. Je probeert als artiest iets van die zelfverzekerdheid mee te pakken om je op dat pad te wagen. Ik ook. Op mijn nieuwe album staat het nummer Musical Genocide dat handelt over de manier waarop zwarte muziek word gemarket en gestyled om het aan zo groot mogelijk publiek te slijten.'


4 Bill Withers - +'Justments (1974)

Het klint heerlijk soulful en persoonlijk. Daarbij is Bill niet bang voor de blues. Ik heb een zwak voor hem omdat hij de dingen zingt en zegt die ik ook wil zeggen. Net als ik - en net als Marvin en Nat King Cole - is hij de zoon van een predikant en komt hij van dezelfde gospeltraditie. Dat is iets dat waarschijnlijk altijd blijft hangen. Wat ik nu doe, is in principe niet veel anders dan wat mijn moeder als dominee deed. Alleen trek ik de wijde wereld in om mijn seculiere gospel te verkondigen.'


5 Leon Thomas - Blues and the Soulful Truth (1972)

'Ik wil Leon Thomas geen bovennatuurlijke krachten toedichten, maar die jodel van hem... Zo diep, zo van een andere wereld. (Porter haalt diep adem en laat horen hoe je jodelt met soul). Het raakt een snaar die traditionele zang niet weet te vinden. Zijn songs, die van jazz naar gospel en soul gaan, zijn vaak urgente spirituele protestsongs. Zozeer zelfs dat het soms lijkt alsof de muziek in de weg kan zitten bij het overbrengen van de boodschap. Je voelt bij Thomas dat een microfoon en speakers hulpmiddelen zijn. Maar ja, je kunt nu eenmaal niet rechtsreeks in de oren van duizenden luisteraars zingen, helaas.'


Gregory Porter treedt met het Metropole Orkest 13/7 op het North Sea Jazz Festival op in Ahoy, Rotterdam. Op dezelfde avond staat hij in de North Sea Jazz Club in Amsterdam. In september komt zijn derde album Liquid Spirit uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden