Jazz Matana Roberts **

De langs elkaar heen spelende bassist en drummer maakten alle swing kapot.

Als je in je eentje een concert begint met een half uurtje a capella altsax, getuigt dat van lef - of van zelfoverschatting. Dat laatste bleek het geval bij saxofoniste/componiste Matana Roberts, die met haar beperkte techniek voortdurend dingen speelde die boven haar macht lagen. Ze vroeg zelfverzekerd om commentaar uit de zaal, en dat kwam er ook: of haar band misschien staakte?


Toen de groep eindelijk aantrad werd het er helaas niet beter op. De zwarte muzikante uit Chicago heeft grote ambities: ze presenteerde het tweede deel van haar twaalfdelige project Coin Coin, genoemd naar een van haar voorouders, met gesproken en gezongen teksten gebaseerd op documenten uit de Afro-Amerikaanse geschiedenis en het vele onrecht dat daarin heeft plaatsgevonden.


Net als de AACM, het collectief waarvan ze lid is, probeert ze de jazztraditie te versmelten met vrije improvisatie en elementen uit moderne gecomponeerde muziek. Maar wie haar grote voorbeeld is, werd meteen duidelijk in het eerste stuk voor het hele sextet, dat sterk leek op Meditations van Charles Mingus.


Er zijn slechtere voorbeelden, maar voor de snelle overgangen van ballad naar blues, van abstractie naar flitsende bebopfrasen heb je virtuoze, wendbare musici nodig. De totaal langs elkaar heen spelende, houterige bassist en drummer maakten echter alle swing kapot, en de vele slordigheden van Roberts en trompettist Jason Palmer maakten de lappendeken van clichés nog rommeliger. De solo's bestonden uit matige ideeën die ook nog eens veel te hoog gegrepen waren. Alleen pianiste Shoko Nagai wist wat ze deed, en kon er sprankelende eigen bijdragen aan toevoegen.


De meeste teksten werden gezongen door Jeremiah Obadiah, wiens klassieke timbre en voordracht nogal vloekte bij de aardsheid van de muziek, en zijn geaffecteerdheid leidde ook tot onverstaanbaarheid. Roberts bleek zelf wel een aardige stem te hebben, ongeschoold maar expressief; die liet ze helaas te weinig horen. En showbiztrucjes als het publiek al meteen mee laten zingen, en het daar uitbundig voor prijzen, kun je maar beter laten. Empathie moet je verdienen.


Credit: Matana Roberts, Coin Coin Bimhuis, Amsterdam, 21 maart.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden