Jayne Mansfield's Car Recensies

Het verhaal is door zijn veelvoud aan personages soms wat te vrijblijvend, maar de zomerse sfeerzetting en ijzersterke cast zorgen voor voldoende eigenheid.

Drama


Regie Billy Bob Thornton.


Met Robert Duvall, John Hurt, Kevin Bacon, Billy Bob Thornton, Robert Patrick, Frances O'Connor


In 15 zalen


Ook Billy Bob Thornton wilde zich wel eens wagen aan de oeroude botsing tussen lompe, onbeschaafde Amerikanen en stijve, deftige Britten. Het blijkt keer op keer een dankbaar, herkenbaar, maar ook redelijk veilig en weinig urgent onderwerp voor filmmakers, dat - zo bewees het bedenkelijke Gambit onlangs nog - juist daarom maar al te vaak ontaardt in folkloristische onderbroekenlol.


Zo niet bij Thornton, die er met zijn vierde film als regisseur mooi drama van maakt en daarmee voor het eerst het niveau benadert van zijn sterke regiedebuut Sling Blade (1996), waarin hij zelf de rol van verstandelijk gehandicapte vertolkte.


In Jayne Mansfield's Car brengt Thornton (hij schreef het scenario met zijn oude compagnon Tom Epperson) in het broeierige Alabama van 1969 vanaf het begin veel oud zeer bij elkaar. Eerst is er een telefoontje uit Engeland; de steenrijke Jim Caldwell (Robert Duvall), met zijn vier volwassen kinderen woonachtig in een groot landhuis, verneemt dat de vrouw die hem jaren geleden verliet voor een Engelsman (John Hurt) is overleden, en dat ze graag in Alabama begraven wilde worden.


Wanneer de families elkaar ontmoeten voor de begrafenis blijken de personages zich volkomen bewust van de culturele stereotypen. 'Het lijkt wel Gone with the Wind', zegt het Britse familielid terwijl ze zich bij aankomst aan het Amerikaanse landhuis vergaapt. Thornton neemt vervolgens rustig de tijd om de clichés te kantelen, en voorziet zijn film gaandeweg van een aangenaam ontregelende onderlaag.


Van Jims morbide fascinatie voor autowrakken vlak na een ongeluk tot de komisch-perverse scène waarin zijn licht-autistische zoon Skip (Thornton zelf) masturbeert terwijl een vrouwelijk lid van de Britse familie naakt Engelse literatuur voordraagt - via milde absurditeit en bevreemding toont Thornton dat de Amerikaanse droom ook in een idealistisch tijdperk van vredesdemonstraties, vrije seks en lsd slechts schittert aan het oppervlak. Een prachtige montagesequentie in het midden van de film legt niet zozeer de verschillende verhaallijntjes naast elkaar, maar balt het verwarrende gevoel samen waarin de personages zich op dat moment bevinden.


Thornton vertelt geen nieuw verhaal - The Ice Storm (1997) van Ang Lee doet hetzelfde beter en scherper - en het is door zijn veelvoud aan personages soms wat te vrijblijvend, maar de zomerse sfeerzetting, tegelijk luchtig, droevig en dreigend, en ijzersterke cast zorgen voor voldoende eigenheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden