Reportage Rechtszaak terreurverdachte

Jawed S.: ‘Ik wilde wrede en oneerlijke mensen raken’

‘Het was absoluut niet mijn bedoeling om deze slachtoffers te raken. Het is per toeval zo gelopen.’ Dat zei Jawed S. (20) maandag tijdens de eerste dag van de rechtszaak tegen hem. De Afghaanse vluchteling verwondde op 31 augustus 2018 twee Amerikaanse toeristen met een mes op het Amsterdamse Centraal Station. 

Rechtbanktekening van verdachte Jawed S. (midden), zijn advocaat Simon van der Woude (R) en voorzitter Eli Gabel tijdens een voorbereidende zitting, eind vorig jaar. Beeld ANP

Tijdens de ondervraging door de rechter zei S. dat hij wraak wilde nemen ‘omdat de heilige profeet Mohammed beledigd werd’. Hij verwijt Nederland dat PVV-voorman Geert Wilders niet monddood werd gemaakt, om die reden wilde hij ‘wrede en oneerlijke’ mensen doden. ‘Ik wil dat mensen mijn religie met rust laten’, aldus S. maandag in de extra beveiligde rechtszaal in Osdorp. Volgens de verdachte was zijn aanslag wel geslaagd geweest als hij Nederlanders had geraakt. 

Kort voor de aanslag had de vluchteling, die in Duitsland verbleef, gehoord dat PVV-voorman Geert Wilders plannen had om een cartoonwedstrijd te organiseren over de profeet Mohammed. Uiteindelijk gelastte Wilders de wedstrijd in augustus af wegens bedreigingen, maar S. zou hebben getwijfeld of de wedstrijd echt was afgelast.

Volgens het OM had S. een terroristisch oogmerk. Getuigen hebben verklaard dat hij woedend op Wilders was. ‘Jullie gaan zien hoe God wraak op ze zal nemen’, zou de Afghaanse vluchteling een dag voor de aanslag tegen zijn huisgenoten in Duitsland hebben gezegd. De eer van de profeet moest verdedigd worden, vond S. Nog dezelfde dag kocht hij een mes. ‘Ik heb dat mes niet zomaar gekocht, niet om aardappels mee te schillen.’

Op vrijdag 31 augustus reisde hij vanuit het Duitse Ingelheim am Rhein – een stad in de buurt van Frankfurt – naar Nederland. Voor aanvang van zijn reis moest hij nog wel uitzoeken waar Nederland precies ligt.

In zijn rugzak vond de politie later een gebedsketting, een gebedskleed en een notitieblaadje met Arabische teksten. Uit de tekst blijkt dat S. zich voorbereidde op een naderende dood. Op zijn telefoon werden vlogs en video’s gevonden, waarin wordt gesproken over hoe Geert Wilders de profeet beledigt. Ook wordt er een lied gezongen over het onthoofden, verbranden en het onder de grond stoppen van mensen die de profeet beledigen. Maandag zei S. dat hij het niet erg had gevonden om te sterven als ‘martelaar’. 

Geen spijt

Tijdens eerdere, voorbereidende zittingen, betuigde Jawed S. geen spijt. Hij sloot toen bovendien niet uit dat hij zoiets nog een keer zal doen. ‘Varken’ Geert Wilders was in zijn ogen ‘een challenge aangegaan’ op het moment dat de PVV-voorman de later afgelaste cartoonwedstrijd aankondigde. ‘Ik heb die challenge aangenomen’, zei Jawed S. eerder tegen de rechter. 

Ook tijdens de zitting op maandag weigerde S. de naam van Wilders uit te spreken. Hij noemt de PVV’er ‘varken’. ‘Je hebt hier heel veel varkens. En er is één grote.’ Hij ging niet in op het verzoek van de rechter om Wilders bij zijn naam te noemen. ‘U vraagt mij met andere woorden of ik hem wil respecteren. Dat doe ik niet. Ik druk me nog zacht uit.’

Over zijn slachtoffers, twee Amerikaanse toeristen van 39 jaar, zei hij eerder dat hij ze ‘gestoken heeft omdat ze in Nederland waren en ze Wilders niet hebben tegengehouden’. Nu zegt hij dat het toeval was, en dat het niet de bedoeling was hen te steken. De Amerikanen raakten zwaargewond, een van de twee liep een dwarslaesie op en zit in een rolstoel. S. weigerde maandag ‘sorry’ te zeggen tegen zijn slachtoffers.

Onrustig 

De zitting begon maandagochtend onrustig. Het gevangenenvervoer liep vertraging op, waardoor de zaak anderhalf uur later begon. Vervolgens wilde S. met de rechter afspreken dat hij om 13.45 uur mag bidden. Op dat moment zijn de deskundigen van het Pieter Baan Centrum gepland. Ook bleef de verdachte herhaaldelijk aan de rechter vragen: ‘Waarom wordt mijn profeet beledigd? Kunt u mij uitleggen waarom jullie de profeet beledigen?’ Het is een vraag waarop de rechtbank – tot frustratie van Jawed S. – keer op keer niet reageerde. ‘Daar zijn wij niet voor. Wij moeten oordelen over de tenlastelegging’, aldus de rechtbankvoorzitter. 

Volgens het Openbaar Ministerie wilde S. vorig jaar nog meer slachtoffers maken. Een oplettende agent schoot hem binnen enkele seconden na de steekpartij neer. De Afghaanse Jawed S. kwam in november 2015 als 16-jarige vluchteling aan in Duitsland. 

Hoe Jawed S. twee toeristen neerstak op Amsterdam Centraal

Op 31 augustus 2018 nam Jawed S. de internationale trein vanuit Duitsland. Nadat hij 45 minuten ronddrentelde op het station stak hij twee toeristen neer. Toevallige slachtoffers, stelt hij. Binnen enkele seconden schoot de politie hem neer.  Ook tijdens een eerdere voorbereidende zitting betuigde hij geen spijt. Jawed S. kwam in 2015 als 16-jarige vluchteling alleen in Duitsland aan. De Volkskrant reconstrueerde hoe een onopvallende vluchteling radicaliseerde.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden