Update

'Jasper S. laat nog niet het achterste van zijn tong zien'

Het Openbaar Ministerie (OM) gelooft niet dat Jasper S. alle details over de moord op Marianne Vaatstra heeft prijsgegeven. 'Hij laat nog niet het achterste van zijn tong zien', zei een woordvoerder vandaag na de zitting.

Beeld anp

Volgens het OM is er nog een aantal details die Jasper S. moet weten. Zo is het onbekend waarom Marianne geen verzet bood tegen haar belager. Volgens S. was de Friezin onder de indruk van het mes dat hij bij zich had. Het OM heeft hier zijn vraagtekens bij.

Ook de volgorde van handelingen van S. staat ter discussie. Volgens het OM is het een 'reëel scenario', dat Jasper S. Marianne eerst wurgde, verkrachtte en vervolgens de keel doorsneed. Jasper S. zegt dat hij Marianne eerst verkrachtte, vervolgens wurgde en daarna de keel doorsneed.

Volgens advocaat Jan Vlug is het geen onwil dat S. zich niet alles kan herinneren, maar weet hij simpelweg na 14 jaar niet meer alle details.

Verdachte Jasper S.Beeld anp

Rat
Bauke Vaatstra, de vader van de in 1999 in Veenklooster misbruikte en vermoorde Marianne, vindt verdachte Jasper S. een rat. Die typering gebruikte hij in zijn slachtofferverklaring bij de behandeling van de zaak. 'Hij zou bovengemiddeld intelligent zijn. Het is een rat. Het is niet te geloven wat hij ons heeft aangedaan.'

'Dat hij een advocaat heeft... Ik kan het me niet voorstellen. Maar dat kan in Nederland.' Vaatstra zei zich niet te kunnen voorstellen dat S. niet de hoogste straf krijgt. Eerder zei hij al op levenslang te hopen. 'Wij hebben levenslang. Allemaal.'

Vaatstra zei dat hij 13,5 jaar onvoorstelbaar veel leed heeft gehad. Hij wordt nog steeds badend in het zweet wakker. 'Ik heb haar gevonden, ben naast haar gehurkt, heb haar vingers in mijn handen gehad en moest toen liggen. Ze is als een beest afgeslacht.' Die beelden ziet hij nog 'elke avond, elke nacht'.

De vader van Marianne gelooft niet dat S. zich het nodige van die nacht niet meer kan herinneren. 'Het schijnt een slimme man te zijn. Hij heeft hoge cijfers gehaald', zei hij daarover.

Freddy Vaatstra, de broer van Marianne.Beeld anp
Bauke Vaatstra (2eL) voor aanvang van de inhoudelijke behandeling in de zaak Vaatstra. De verdachte Jasper S. wordt verdacht van de verkrachting en de moord op de 16-jarige Marianne Vaatstra in een weiland bij Veenklooster in 1999.Beeld anp

Shockschade
Jasper S. was emotioneel tijdens de vier verklaringen van nabestaanden. 'Dit snijdt door de ziel", zei S. nadat hij zijn tranen had gedroogd. 'Hier zijn geen woorden voor om op te reageren.'

Naast Bauke Vaatstra kwamen ook twee zussen van Marianne en haar moeder aan het woord. Zus Wilma omschreef hoe de periode na de moord verliep. 'Die traan die ik in Mariannes ooghoek zag zitten, zal ik nooit vergeten', zei ze. 'Marianne had in die tijd zin in een warme zomer, maar wij hebben het nooit warm gehad', verklaarde de andere zus Ineke hierover.

Zus Ineke eindigde met een boodschap voor Jasper S. 'Ik wens jou dezelfde hel toe als wij de afgelopen jaren hebben doorstaan', zo sprak de zus S. toe. De nabestaanden willen overigens tienduizenden euro's aan shockschade.

Morgen strafeis
De strafeis die het Openbaar Ministerie in gedachten heeft voor Jasper S., valt pas vrijdag. De behandeling van de feiten en de verklaringen van de nabestaanden duurden zo lang, dat de moordzaak aan het einde van de middag werd geschorst zonder eis van justitie.

De rechtbank begint vrijdagochtend met het horen van deskundigen. Daarna is het woord aan de aanklager en advocaat Jan Vlug om daar weer op te reageren. Jasper S. heeft nog recht op het laatste woord.

Een man op klompen voor de rechtbank in Leeuwarden.Beeld anp

Paniek
Jasper S. is vandaag in de rechtbank uitgebreid ingegaan op de nacht waarin hij Marianne Vaatstra verkrachtte en vermoordde. Hij zei haar in een roes te hebben gedwongen tot orale seks en haar te hebben verkracht. Daarna raakte hij in paniek, verwurgde haar kort met haar bh, pakte zijn mes uit het gras en sneed drie keer haar keel door.

De paniek werd veroorzaakt door de vrees voor de gevolgen. 'Ik dacht alleen maar aan mijn gezin en aan de ontdekking en wat dat teweeg zou brengen. Dat schoot allemaal door mij heen', zei S.

Boete
Het mes waarmee hij Mariannes keel doorsneed, heeft hij al die jaren bij zich gehouden. 'Ik heb het bij me gehouden als een vorm van boete. Wat ik gedaan heb, zal ik nooit vergeten. Zo oud word ik niet', zei S. daarover.

Hij zei ook altijd zuinig op zijn spullen te zijn en hoewel het versleten was en 27 jaar oud, kon hij nog prima met het mes uit de voeten. De rechters bleven lang doorvragen over het mes. 'Ik heb het misschien ook wel gehouden omdat ik uiteindelijk toch wel gepakt wilde worden. Het kon mij mogelijk linken aan de moord.'

Thuis, kort na de moord, besloot S. het wapen niet weg te gooien. 'Als op 1 mei een meisje met een doorgesneden keel wordt gevonden en ik op die dag mijn mes was kwijtgeraakt, zou dat wel opvallen. Ik gebruik dat mes dagelijks.'

Grote drukte bij de rechtbank voorafgaand aan de inhoudelijk behandeling van de zaak Vaatstra.Beeld anp

Stress
Op die nacht van 30 april op 1 mei zou hij Marianne bij toeval zijn tegengekomen, toen hij 's nachts op de fiets stapte om zijn gedachten te ordenen. Hij verklaarde wel vaker te gaan fietsen als hij veel stress had. 'Er was spanning tussen mij en mijn vader.'

Op de vraag of hij seks met het meisje wilde toen hij haar zag, zei hij; 'Ja, dat klopt.' Hij wist direct dat hij seks met haar wilde, zei hij. 'Jij bent voor mij', flitste volgens eigen zeggen vanuit het niets door het hoofd van Jasper S. toen hij Marianne 's nachts tegenkwam.

'Ik weet niet waar die gedachte vandaan kwam. Ik heb die gedachte nooit eerder gehad en later ook nooit meer. Ik kan dat zelf ook niet plaatsen. Mijn geweten is uitgeschakeld. Hoe en waarom weet ik niet.'

Een politieagent houdt de wacht bij de rechtbank voorafgaand aan de inhoudelijk behandeling van de zaak Vaatstra.Beeld anp

Weiland
Marianne kwam terug van een avondje uit. S. keerde om met zijn fiets, haalde haar in, dwong haar af te stappen en nam haar onder dwang van een mes mee naar een weiland.

Daar dwong hij haar eerst tot orale seks. Daarmee was hij bekend, zo zei S., omdat het bij prostituees ook 'de standaardprocedure is' dat het daarmee begint. Daarna dwong hij haar op haar jas te gaan liggen, en gebruikte zijn mes om haar slipje door te snijden. Vervolgens verkrachtte hij haar. S. zou toen helemaal niet bezig zijn geweest met de kans op ontdekking of de kans op een zwangerschap. 'Daarna begon ik te beseffen waar ik mee bezig was.' Hij bond haar bh om haar keel, en sneed vervolgens haar keel door.

Jasper S. barstte bij deze verklaring in tranen uit. Dat hield lange tijd aan nadat de rechter hem ermee had geconfronteerd dat hij niet een keer, niet twee keer, maar drie keer de keel van het 16-jarige meisje doorsneed.

Dat deed S. omdat volgens hem Marianne nog ademde. De rechtbank vroeg eerder aan Jasper S. of Marianne nog wel bij kennis was toen hij haar verkrachtte. Volgens S. was dit tot aan het doorsnijden van de keel het geval. Enkele leden van de familie Vaatstra hielden het na deze bekentenis ook niet droog. De rechter besloot, nadat S. was uitgehuild, om de zitting voor een uur te schorsen.

Bauke Vaatstra voor aanvang van de inhoudelijke behandeling in de zaak Vaatstra.Beeld anp

Roes
Bij eerdere verklaringen zei S. dat zijn lichaam het had gedaan. 'Ik was het niet'. en 'Bij vol bewustzijn doe ik zoiets niet.' S. handelde volgens eigen zeggen in een roes.

De rechter merkte op dat S. kennelijk een aantal handelingen in een roes deed, maar over sommige dingen heel rationeel nadacht. Zo zette hij de fietsen langs de kant van de weg, in plaats van ze op het fietspad te laten liggen.

S. zei dat hij 'niet de moed om had naar de politie te stappen' toen een groot DNA-verwantschapsonderzoek werd gehouden. S. gaf wel vrijwillig DNA af, terwijl hij vermoedde dat hij daarmee tegen de lamp zou lopen. Maar hij wist dat familieleden ook zouden meedoen. 'Ik heb de afgelopen 13 jaar meerdere malen overwogen naar de politie te gaan. Maar iedereen heeft intussen kunnen zien welke ophef de zaak heeft gehad', legde hij uit.

Een politiebusje arriveert bij de rechtbank voorafgaand aan de inhoudelijk behandeling van de zaak Vaatstra. Jasper S. wordt verdacht van de verkrachting en de moord op de 16-jarige Marianne Vaatstra in een weiland bij Veenklooster in 1999.Beeld anp

Familieleed
Hij zei in 1999 te hebben besloten zijn mond te houden omdat hij zijn familie niet in het verderf wilde storten. 'Ik kon dat niet meer veranderen. Ik had besloten om mijn familie het leed te besparen. Mijn kinderen waren toen 5 en 8 jaar oud', betoogde S. Hij wilde niet dat zij hun vader in de gevangenis moesten opzoeken.

De arrestatie eind vorig jaar kwam uiteindelijk toch nog onverwachts, hoewel hij wist dat het een kwestie van tijd zou zijn.

De interesse van direct betrokkenen en media is zo massaal, dat naast de zittingszaal ook nog twee twee zalen met een videoverbinding zijn.

Het lichaam van Marianne werd op 1 mei 1999 gevonden in een weiland bij Veenklooster.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden