Jarige Hubble-telescoop kiekt kosmisch Bommel-landschap

Mistige nevelflarden, steile bergpieken die oprijzen uit een duistere vallei, en flonkerende sterren aan een zompige hemel. Het lijkt op een landschap uit een Bommel-strip of een fantasy-film. In werkelijkheid toont deze spookachtige foto een kraamkamer van nieuwe sterren, op 7500 lichtjaar afstand van de aarde.

De opname is begin februari gemaakt met de Wide Field Camera 3 aan boord van de Hubble Space Telescope. Hij is gepubliceerd ter gelegenheid van de twintigste verjaardag van de ruimtekijker, die op 24 april 1990 in een baan om de aarde werd gebracht.

Astronoom

De Hubble-telescoop – genoemd naar de Amerikaanse astronoom die ruim tachtig jaar geleden de uitdijing van het heelal ontdekte – is zonder twijfel het meest succesvolle instrument in de geschiedenis van de sterrenkunde. In elk deelgebied van de astronomie heeft hij de afgelopen jaren zijn sporen nagelaten.

Al lang vóór de lancering van de eerste Spoetnik werd er gefantaseerd over een telescoop in de ruimte. Zo’n telescoop heeft geen last van de storende werking van de atmosfeer en kan 24 uur per etmaal in bedrijf zijn, omdat er geen daglicht is. Bovendien kun je met een ruimtetelescoop straling uit het heelal waarnemen die door de aardse dampkring wordt tegengehouden.

Uiteindelijk duurde het tot 1990 voordat Hubble – met een spiegelmiddellijn van 2,4 meter – gelanceerd werd, als samenwerkingsproject van de Amerikaanse NASA en de Europese ESA. Door een constructiefout in de spiegel waren de eerste beelden echter niet volmaakt scherp. Dat euvel werd in december 1993 verholpen, toen shuttle-astronauten de telescoop voorzagen van ‘contactlenzen’.

Betere camera's

Tijdens latere onderhoudsvluchten werden steeds betere camera’s aan boord geplaatst; voor het laatst in het voorjaar van 2009. Inmiddels zijn er ruim een half miljoen foto’s met de ruimtetelescoop gemaakt, waarvan sommige niet zouden misstaan in een museum. De jarige Hubble kan gerust omschreven worden als het PR-kanon van de astronomie.

Van planeten in ons eigen zonnestelsel tot exploderende sterrenstelsels op miljarden lichtjaren afstand – geen uithoek van het heelal is veilig voor het spiedende oog van Hubble. De telescoop zal naar verwachting nog vijf á tien jaar in bedrijf zijn. Aan een grotere opvolger wordt gewerkt.

Klik hier om een grote versie van de foto te downloaden.

Het beeld van de Hubble (NASA) Beeld
Het beeld van de Hubble (NASA)
Het beeld van de Hubble (NASA) Beeld
Het beeld van de Hubble (NASA)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden