Jarig met Valentijn, dankzij je moeder

Bewering:

'Op Valentijnsdag is er een geboortepiek.'


Het tijdstip van geboorte ligt, zo is de heersende wetenschappelijke opvatting, buiten de wil van de moeder. Als het kind geboren moet worden, moet het geboren worden, daar valt weinig aan uit te stellen of te bespoedigen - behalve uiteraard door inleiden, keizersneden of andere obstetrische kunstgrepen.


Of zit er speling in? Kunnen vrouwen het moment van geboorte misschien zodanig uitstellen of vervroegen dat hun kind op de gewenste dag ter wereld komt? Valentijnsdag zou dan natuurlijk de romantische datum bij uitstek zijn. Worden er in Nederland met Valentijn meer kinderen geboren dan je op grond van het toeval zou mogen verwachten?


Voor ons onderzoek verzamelden wij de geboortecijfers van de afgelopen elf jaren van het CBS. Zo'n lange periode is vooral nodig om het effect van het weekeinde enigszins te compenseren: in weekends worden beduidend minder kinderen geboren dan door de week, maar dat heeft vanzelfsprekend vooral te maken met niet-natuurlijke geboorten - de gynaecoloog moet ook golfen.


Tussen 2000 en 2010 werden ruwweg 192.017 kinderen per jaar geboren, maar die zijn niet gelijkmatig over het jaar verdeeld. Al langer is bekend dat in september de meeste kinderen worden geboren en in december de minste. Aan jaarcijfers heb je dus niet genoeg, maar aangezien het CBS de geboortecijfers ook per dag bijhoudt, is het mogelijk een hogere resolutie te kiezen en de dagelijkse geboorten te vergelijken met de cijfers in de weken daaromheen.


Wij volgen de methode van Becca Levy en collega's, die in 2011 in Social Science and Medicine (jaargang 73, pagina 1.246) beweerden dat in de Verenigde Staten, over elf jaar, met Valentijn meer, en met Halloween minder kinderen worden geboren. Het leek ons, zoals gewoonlijk, grote flauwekul, vooral omdat ze zwegen over de rest van het jaar. Vandaar dat wij eens wilden kijken of het ook voor Nederlandse vrouwen, die wat minder met Sint-Valentijn lijken te hebben, zou opgaan.


De afgelopen elf jaar werden in Nederland op 14 februari 5.969 kinderen geboren. Het gemiddelde over de week ervoor plus de week erna lag op 5.749, dus dat levert een valentijnoverschot van 220 kinderen - 3,8 procent. De spreiding rond het gemiddelde lag in die twee weken op 89 geboorten, en met wat huishoudstatistiek valt dan eenvoudig te berekenen dat de geboorten op 14 februari significant (p = 0,033) hoger liggen dan in de twee omringende weken.


Je gelooft het niet, maar we kunnen dus, volgens de gangbare wetenschappelijke methoden, niet volhouden dat er in Nederland geen sprake is van een valentijneffect. Nederlandse vrouwen lijken, net als Amerikaanse, in staat en bereid hun kind een verjaardag van 14 februari mee te geven.


Het zou statistisch gezien wel heel stug zijn als Valentijn de enige uitschieter was; door toevalsfluctuaties moeten er ook nog wel op andere dagen veel kinderen worden geboren. Dat klopt: op 8 maart, 6 juni en 8 augustus, maar procentueel is het op die dagen net iets minder.


Op twaalf dagen in het jaar worden significant minder kinderen geboren, de belangrijkste zijn 30 april (-10,4 procent), 5 december (-9,6 procent) en 1 januari (-21,9). Anders dan Levy konden wij de bevallingen niet opsplitsen in natuurlijke en onnatuurlijke, maar de data en de cijfers doen vermoeden dat hier vooral sprake is van verschuiving van onnatuurlijke bevallingen. Van een allerheiligendip is in Nederland geen sprake.


De populariteit van Valentijn lijkt, anders dan wel wordt gezegd, toe te nemen in Nederland. In drie van de laatste vijf jaren blijkt 14 februari het hoogste aantal geboorten in de tweeweekse periode te hebben. Behalve in 2009 en 2010, maar toen viel Valentijnsdag in het weekeinde.


Het wachten is nu op de geboortecijfers per uur, zodat duidelijk wordt of vrouwen het moment van geboorte een dag, een uur, of misschien slechts een paar minuten kunnen uitstellen of vervroegen. Of het moment waarop ze zeggen dat hun kind geboren is.


Oordeel:

Net als op 8 maart, 6 juni en 8 augustus.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden