Japanse wetenschappers kweken muizenzaad in reageerbuis

Japanse onderzoekers hebben voor het eerst spermacellen gemaakt in het lab. Ze kweekten testikelweefsel van pasgeboren muizen op en wisten hiermee sperma te produceren. Vrouwtjesmuizen die ermee werden geïnsemineerd wierpen gezonde en vruchtbare jongen.

AMSTERDAM - Dit melden de wetenschappers, urologen van de universiteit van Yokohama, deze week in Nature (24 maart).


Spermatogenese (de vorming van zaadcellen) bij zoogdieren is een ingewikkeld proces waarbij stamcellen via deling en differentiatie uitgroeien tot functionele zaadcellen. Het proces is nooit eerder nagedaan in de reageerbuis, alleen bij vissen.


Bij de Japanse kweekmethode vindt de vorming van de zaadcellen buiten de muis plaats. Dat het werkt, wordt bewezen door de geboorte van gezonde en vruchtbare mannetjes- en vrouwtjesmuizen. Ook na maandenlange invriezing blijkt het testikelweefsel prima te functioneren.


De vinding kan wellicht ooit een oplossing zijn voor jonge mannelijke kankerpatiënten. Mannen kunnen vooraf aan een mogelijk onvruchtbaar makende bestraling of chemokuur sperma laten invriezen. Jongens die nog geen zaad produceren, hebben die keuze niet. Zij zouden in de toekomst wellicht testikelweefsel kunnen laten afnemen.


Een mooie doorbraak, vindt Sjoerd Repping, hoogleraar voortplantingsbiologie aan het AMC. 'Dit kunstje is wel vaker geprobeerd, maar het is nooit gelukt. De truc lijkt nu te zijn dat ze niet met zaadcelvormende stamcellen, maar met zaadbuisweefsel werken. Met deze techniek kunnen we de spermatogenese wellicht eindelijk in vitro gaan bestuderen.'


Wel heeft Repping kritiek op de gesuggereerde klinische waarde. 'Voordat deze route voor mensen op genetische en epigenetische afwijkingen is getest, ben je zeker tien jaar verder.' Bovendien, zegt hij, kun je de vruchtbaarheid van jonge kankerpatiënten simpeler en veiliger behouden, door het afnemen, vermenigvuldigen en terugplaatsen van stamcellen. 'En daar kiezen wij voor.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden