Japanse onderzoekers kunnen onderwerp droom deels 'lezen'

AMSTERDAM - En weer begint een machine uit de sciencefictionfilms werkelijkheid te worden. Door een aantal nieuwe neurologische technieken te combineren, zijn Japanse onderzoekers erin geslaagd af te lezen waarover iemand droomt.


De wetenschappers, uit Kyoto en Nara, vertaalden droombeelden uit het hoofd van slapende vrijwilligers naar een plaatje op een monitor. De techniek is nog pril: wat iemand hoort of voelt in zijn of haar slaap blijft onzichtbaar.


Bovendien zijn de droombeelden die de onderzoekers zichtbaar maken geen 'films' afkomstig uit de droom zelf, maar gewoon algemene plaatjes uit een database van internet. De onderzoekers kunnen daarmee wel ruw zichtbaar maken of iemand bijvoorbeeld van een 'mens' droomt, of van een 'huis'.


En je moet toch ergens beginnen, reageert desgevraagd hersenonderzoeker Steven Scholte (Universiteit van Amsterdam). 'De eerste MRI-scans waren ook nauwelijks bruikbaar. Ik vind dit echt een erg coole studie.' De Japanners gaven afgelopen herfst al iets van hun onderzoek prijs op een congres, maar publiceerden hun resultaten gisteravond op de website van het vakblad Science.


De Japanners bouwden hun 'dromenlezer' door drie vrijwilligers naar plaatjes te laten kijken, en door ze direct na een droom te laten vertellen wat ze in dromenland hadden gezien. Intussen maten de onderzoekers de bijbehorende patronen van activering in de hersenen. Daarmee bleek het vervolgens mogelijk tot 70 procent van de keren correct te bepalen waarover de personen droomden als ze weer gingen slapen. De techniek is overigens niet universeel toepasbaar. Omdat hersenactiviteit per persoon verschilt, moet de apparatuur ook per persoon leren welke hersenactiviteit bij welk beeld hoort.


In Nijmegen wijst hoogleraar neurofysiologie Ton Coenen erop dat het zichtbaar maken van droombeelden kan meehelpen het verschijnsel dromen gerichter te bestuderen. 'Dit bevestigt dat de beelden die je ziet in je slaap worden gemaakt door neurale activiteit die je kunt vastleggen.'


Morgen in wetenschap 'Ze kunnen nou ook al je dromen stelen'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden