Japanse kiezers laten premier Hashimoto vallen

Premier Ryutaro Hashimoto van Japan zal, zo wordt algemeen verwacht, vandaag zijn ontslag aanbieden na de zware nederlaag die de Liberaal-Democratische Partij van Japan gisteren heeft geleden....

Reuters, AP

TOKIO

Nog voordat de volle omvang van de nederlaag bekend was, nam premier en partijleider Hashimoto de verantwoordelijkheid op zich. Hij wilde echter nog niet ingaan op vragen over zijn aftreden. 'Zoals alle politici doen zal ik, in mijn hart, mijn eigen besluit nemen over mijn politieke toekomst,' zei de premier.

'De kiezers hebben de LDP de rode kaart gegeven omdat die partij niet in staat is hervormingen door te voeren,' zei Naoto Kan, de leider van de nieuwe Democratische Partij. De jongste oppositiepartij van Japan, die de kiezers belastingverlaging heeft beloofd, heeft bij zijn eerste verkiezingen 27 Hogerhuiszetels in de wacht gesleept. Ook de communistische partij ging flink vooruit: van 6 naar 15 zetels.

Hoewel het Japanse Hogerhuis weinig invloed heeft op de dagelijkse politiek, waren deze verkiezingen met spanning tegemoetgezien. De uitslag wordt beschouwd als een graadmeter voor het succes van de regering-Hashimoto. Aanzienlijk meer Japanners dan verwacht maakten de gang naar de stembus: 60 procent.

De 60-jarige Hashimoto is in januari 1996 aangetreden als leider van een coalitieregering die beloofde het vastgelopen financiële en economische bestel radicaal open te gooien. De eerste maanden genoot hij een ongekende populariteit. Maar toen duidelijk werd dat er van zijn hervormingsplannen weinig terechtkwam, begonnen de financiële markten en het buitenland hun vertrouwen in Hashimoto te verliezen, en vervolgens ook de Japanners zelf.

Dat vertrouwen kreeg opnieuw een knauw toen Hashimoto vorig jaar Koko Sato tot minister benoemde, die in de jaren zeventig betrokken was bij het Lockheed-schandaal; al na een week moest hij worden vervangen. Sindsdien is Hashimoto's populariteit gestaag teruggelopen als gevolg van corruptieschandalen en financiële crises. Momenteel beleeft Japan zijn ergste economische recessie sinds de Tweede Wereldoorlog.

De financiële markten hielden de adem in toen woensdag duidelijk werd dat de Japanse kiezers hun geduld verloren met Hashimoto. 'Volgens mij is deze uitslag geen positief scenario voor de markten,' zei een econoom van Merrill Lynch. 'Onzekerheid is geen goede zaak, en op dit moment is er te veel onzekerheid.'

'Alles is op losse schroeven gezet,' aldus een zegsman van J.P. Morgan. 'Dat betekent uitstel, geen doortastend politiek optreden, zodat de aandelen en de yen het moeten stellen zonder een anker van hoop.'

Ook als Hashimoto vandaag opstapt, betekent dat nog niet het einde van de LDP als regeringspartij. In het Lagerhuis behouden de liberalen een comfortabele meerderheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.