Japanse bankencrisis dreigt

Dalende aandelenkoersen brengen Japanse banken in problemen. De slechte leningen drukken hierdoor extra zwaar. 'De Japanse crisis is al begonnen.'..

Een nieuwe crisis dreigt in de Japanse economie. De grote hoeveelheid slechte leningen die de Japanse banken op hun balans hebben staan, dwingen de banken tot verkoop van omvangrijke aandelenpakketten. Voor de Japanse aandelenbeurs is dit dramatisch. De Nikkei-index heeft dit jaar al 30 procent verloren en de problemen bij de banken kunnen de ellende nog verdiepen.

De Nikkei-index staat praktisch op hetzelfde niveau als twee jaar geleden. En niet toevallig werd het vorige dieptepunt ook in een financiële crisis bereikt. In 1998 ging Japan gebukt onder de gevolgen van de Azië-crisis.

Tijdens deze crisis bleek hoe kwetsbaar Japanse banken waren. Door de economische problemen in Azië kwamen veel bedrijven in financiële moeilijkheden en konden ze ineens hun leningen niet terugbetalen. Japanse banken hadden veel van dit soort slechte leningen op hun balans staan.

In 1998 nationaliseerde de Japanse overheid twee grote commerciële banken om te voorkomen dat ze failliet zouden gaan. De overheid nam tevens de leiding bij de grootschalige sanering van de sector.

Nu blijkt dat Japan niet veel is opgeschoten in twee jaar. De banken gaan nog steeds gebukt onder een grote hoeveelheid slechte leningen.

De verwevenheid van het Japanse bankwezen met het bedrijfsleven is groot. Grote conglomeraten met banken als spil domineren het Japanse organisatiemodel.

De Japanse problemen zijn rechtstreeks te herleiden tot dit model, aangezien banken geen leningen verstrekten op basis van winstgevende vooruitzichten, maar vanwege verplichtingen en vriendendiensten.

Om de verwevenheid te verminderen heeft de Japanse overheid de banken aangezet om de aandelenbelangen te verkopen die ze hebben in de Japanse bedrijven. In het vorige Japanse zakenjaar, dat altijd eindigt in maart, verkochten Japanse banken voor in totaal 22 miljard dollar aan aandelen. Dit jaar zou de aandelenverkoop nog iets meer moeten bedragen. Maar, zo meldt de Financial Times, in augustus dit jaar hadden de banken nog niet eens de helft van de beloofde aandelen verkocht.

De val van de Nikkei dit jaar verscherpt echter de problemen van de banken. Door de koersval is de koerswinst die de banken dachten te maken, in rook opgegaan. Hierdoor helpen de aandelenverkopen nauwelijks nog mee aan het verlichten van de schuldproblemen.

Analist R. Feldman van zakenbank Morgan Stanley Dean Witter meldt dat 'veel investeerders vinden dat de nieuwe crisis in Japan al begonnen is'. Hij vreest dat de Japanse overheid opnieuw niet op de goede manier zal reageren. De reflex van de Japanse overheid is om bij problemen meer geld in de economie te pompen, maar dit is volgens Feldman 'precies de aanpak die beleggers teleurstelt die Japanse aandelen hebben gekocht in de hoop dat het land aan het herstellen was'.

Vrijdag viel de schade op de Japanse effectenbeurs overigens mee. Na twee dagen van verliezen op de beurzen over de hele wereld, steeg de Nikkei-index met 3,97 punten tot 13.427,08, 30 procent onder de piek in maart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden