Japans leger mag ook buiten grenzen opereren

De Japanse premier Shinzo Abe heeft donderdag parlementaire steun gekregen voor wetsvoorstellen om militairen overzee in te zetten, desnoods in gevechtssituaties. Volgens zijn tegenstanders is het een inbreuk op de pacifistisch getinte grondwet van 1947.

Een Japanse tank tijdens een militaire oefening. Beeld epa
Een Japanse tank tijdens een militaire oefening.Beeld epa

Tienduizenden demonstranten zijn de afgelopen dagen in Tokyo de straat op gegaan met leuzen als 'Abe, stop' en 'Schrap de oorlogswetten'. Een groot deel van de oppositie boycotte de stemming in het lagerhuis van het parlement. De wetsvoorstellen moeten nog goedgekeurd worden door het hogerhuis, maar politieke waarnemers beschouwen dat als een formaliteit.

Abe heeft drie redenen genoemd waarom hij de in binnen-en buitenland omstreden wetgeving 'absoluut noodzakelijk' vindt. De belangrijkste is de dreiging die uitgaat van China als snel uitdijende militaire mogendheid. 'De veiligheidsituatie om ons heen is in toenemende mate onvriendelijk,' zei hij na afloop van de stemming. Tevens wil Abe meer troepen leveren voor internationale vredesmissies, ook als die gemachtigd zijn geweld te gebruiken. Ten derde moet Japan voorbereid zijn op nieuwe dreigingen als terrorisme.

De premier heeft eerder gezegd dat Japanse troepen 'niet zullen deelnemen aan gevechten in oorlogen zoals de Golfoorlog en de Irakoorlog.'

Premier Abe klapt nadat de wetswijziging is aangenomen in de Tweede Kamer. Beeld epa
Premier Abe klapt nadat de wetswijziging is aangenomen in de Tweede Kamer.Beeld epa

VS blij

De Japanse grondwet, die grotendeels door Amerikaanse juristen werd opgesteld na de Tweede Wereldoorlog, bepaalt dat de strijdkrachten uitsluitend in actie mogen komen om het eigen grondgebied en de bevolking te beschermen. De nieuwe wetgeving houdt in dat Japan ook bondgenoten te hulp kan schieten. De VS zijn blij met een grotere militaire rol van het land op het wereldtoneel. Ook weet Abe zich gesteund door landen als Australië en de Filippijnen, die zich zorgen maken over de toenemende activiteiten van de Chinese marine in de regio. China maakt aanspraak op eilanden die ook door andere landen worden geclaimd.

Een regeringswoordvoerster in Peking reageerde gisteren argwanend op de nieuwe Japanse wetgeving. Ze riep Japan op vast te houden aan zijn pacifistische principes, waarschuwde tegen aantasting van China's soevereiniteit en veiligheidsbelangen, en sprak ook over negatieve gevolgen voor de stabiliteit in de regio.

Jaarlijkse militaire oefening in Gotemba, ten zuidwesten van Tokyo. Beeld epa
Jaarlijkse militaire oefening in Gotemba, ten zuidwesten van Tokyo.Beeld epa

'Niet zonder risico's'

'De nieuwe benadering van Japan is niet zonder risico's', meent Aziëkenner John Swenson-Wright van de Britse denktank Chatham House. 'De toch al broze relatie met Zuid-Korea zal er niet beter op worden en de territoriale en politieke spanningen met China zullen oplopen,' stelde hij bij de BBC.

China liet zich eerder bezorgd uit over een forse verhoging van het Japanse defensiebudget. Met het recordbedrag van 35 miljard euro wil Japan onder meer patrouillevliegtuigen, drones en straaljagers aanschaffen.

Uit tal van opiniepeilingen bleek dat meer dan de helft van de Japanse bevolking geen heil ziet in de nieuwe wetgeving. De populariteit van premier Abe daalde de laatste tijd sterk, blijkens de peilingen. Niettemin loodste hij de wetgeving op een volgens tegenstanders 'tirannieke manier' door het lagerhuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden