Japanners putten hernieuwde moed uit rampen

Waarom? De tsunami kan ook een blessing in disguise zijn.


Quatsch. De kosten van de ramp worden nu geraamd op 130 miljard dollar, terwijl misschien het ergste nog moet komen. De energievoorziening zal structureel in gevaar komen. Japan zal afglijden in een diepe recessie, zo niet een depressie.


Dat is de negatieve invalshoek. Juist de ramp zal na jaren van stagnatie misschien de Japanners aanzetten tot nieuw elan en innovatie. Het kan weer het land van de rijzende zon worden, nadat die zon zo lang aan de horizon heeft gestaan.


Dat is psychologische prietpraat. Dat kan niet worden onderbouwd met economische argumenten.


Wel degelijk. Een van de problemen van Japan is dat de binnenlandse vraag maar niet aantrekt. Japanners sparen te veel en consumeren te weinig. Door de ramp zullen ze automatisch meer moeten gaan consumeren - al is het alleen maar om huizen en huisraad te vervangen - en investeren.


Maar het energieprobleem dan? Japan is voor eenderde van zijn stroomvoorziening afhankelijk van kerncentrales.


De Japanse industrie is nu al de meest energie-efficiënte in de wereld. Japan ligt ver voor in de ontwikkeling van duurzame energiebronnen zoals zonnecellen. Die voorsprong kan worden benut.


Maar Japan is wel opgezadeld met de grootste staatsschuld ter wereld - 226 procent van het bbp. Dat is zelfs bijna twee keer zo veel als Griekenland.


Een hoge staatsschuld is een veel minder groot probleem als iedereen in de rij staat om die te mogen financieren. Dat is het grote verschil met Griekenland. Dat land moet 12 procent rente betalen om geld voor de lange termijn aan te trekken, Japan kan bijna gratis terecht op de internationale kapitaalmarkt. Beleggers hebben dit jaar al 40 miljard extra in yens gestoken, omdat ze de dollar en de euro niet vertrouwen.


Maar waarom zou deze tsunami een trigger kunnen zijn voor economische vernieuwing? Die van 1995 in Kobe was dat zeker niet.


Kobe legde de structurele zwakheden van Japan bloot. De Aziatische tijgers en later China hadden Japan uit de markt geprijsd. Als het echt crisis is, kunnen de Japanners ervoor gaan. Het land bewerkstelligde na de totale vernietiging in de Tweede Wereldoorlog een wonderbaarlijke wederopstanding.


En als het echt uitloopt op een atoomramp?


Het is het enige volk dat al twee atoomaanvallen heeft doorstaan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden