Update

Japan vraagt EU nu toch om hulp

AMSTERDAM - De problemen als gevolg van de aardbeving en tsunami in Japan stapelen zich op.

De laatste ontwikkelingen:

19:44 uur:
Japan heeft de Europese Unie gevraagd om steun bij het verlenen van hulp aan slachtoffers van de aardbeving en de tsunami. Dat heeft voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie gezegd. Maandag had Japan de EU nog gevraagd voorlopig geen hulpgoederen of experts te sturen, omdat het moeilijk zou zijn hulpverleners in het rampgebied te krijgen. Het is niet bekend waarom Tokio hulp van de EU nu wel accepteert. Barroso zei dat de EU Japan een gecoördineerd aanbod voor hulp gaat doen.

19.20 uur: Het Witte Huis laat weten dat het de Amerikanen die zich
int Tokio bevinden vooralsnog niet adviseert om de stad te verlaten.

19.05 uur:
De Amerikaanse centrale bank (Fed) is niet bang voor inflatie als gevolg van de aardbeving en nucleaire crisis in Japan. De Fed leende zeshonderd miljard dollar van Japan om de Amerikaanse economie te stimuleren. Dat programma gaat gewoon door, meldt persbureau AP.

18.10 uur: Luchtvaartmaatschappij KLM vliegt vandaag niet naar Tokio, zoals gepland. Het toestel dat naar Tokio zou vliegen, wijkt uit voorzorg uit naar Osaka, liet een woordvoerster weten.

17.59 uur:
De Amsterdamse beurs is dinsdag flink lager gesloten. De koersduikeling op de beurs in Tokio en de angst voor een nucleaire ramp in Japan veroorzaakten een zeer negatieve stemming onder beleggers.

De AEX-index daalde 8,23 punten, ofwel 2,3 procent, tot 348,09 punten. De MidKap-index verloor 2,2 procent tot 604,74 punten. De grote Europese beurzen van Londen, Parijs en Frankfurt sloten 1,4 tot 3,2 procent in de min.

17.48 uur: Uit Japan geïmporteerde producten worden allemaal bij binnenkomst in Nederland gecontroleerd op straling. Dat heeft de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) dinsdag laten weten. Het gaat vooral om levensmiddelen en diervoeding. Overigens importeert Nederland weinig Japanse producten.

17.35 uur:
Het hoofd van het internationaal atoomagentschap IAEF heeft tijdens een persconferentie gezegd dat er 'een kans bestaat dat de kern van reactor 2 van Fukushima beschadigd is'. Hij stelt dat 'de schade op vijf procent wordt geschat'.

17.27 uur:
De radioactieve pluim kan wel degelijk Tokio bereiken. Dat stellen een aantal wetenschappers van de Unie van Bezorgde wetenschappers.

17.17 uur: Radio Nederland Wereldomroep en de publieke satellietzender BVN fungeren sinds dinsdag als calamiteitenzenders voor Nederlanders die in Japan verblijven. Nederlandse emigranten, expats en vakantiegangers ter plekke worden op de hoogte gehouden met extra nieuwsuitzendingen en specifieke informatie over de levensomstandigheden in Japan.

De radio-uitzendingen zijn ter plekke te beluisteren via de korte golf en internet. De tv-zender BVN zendt extra nieuwsuitzendingen van de NOS en de VRT uit. Op de website van de Wereldomroep kunnen Nederlanders relevante informatie vinden over de veiligheidssituatie, reisvoorschriften van het ministerie van Buitenlandse Zaken en adviezen bij stralingsgevaar.

17.10 uur:
AP meldt dat leiders van de EU een akkoord hebben bereikt over een stresstest voor alle Europese kerncentrales.

17.00 uur:
De situatie in reactor nummer 2 is verbeterd. Er is weer een goede hoeveelheid koelwater aanwezig. Gisteren waren er nog ernstige problemen en kwamen een aantal splijtstofstaven bloot te liggen, waarop de reactor werd gekoeld met zeewater.

16.51 uur:
Volgens de man die verantwoordelijk is voor de pr van het Japanse kabinet zullen Amerikaanse teams vanaf morgen hulp verlenen in Fukushima. Hij zei dit via Twitter.

16.40 uur:
De Amerikaanse minister van Financiën, Robert Geithner heeft hulp aangeboden aan Japan. De aandelenkoersen van het land zijn de afgelopen dagen gekelderd, ook de overige economische schade is enorm.

16.28 uur:
De wind in Japan staat nog steeds gunstig. Dat betekent dat radioactieve straling die vandaag is vrijgekomen, uitwaaiert over de oceaan en niet over het Japanse vasteland.

16.15 uur:
Het is onduidelijk of de aardbeving van vanmiddag iets te maken heeft met de beving van vorige week. Volgens de meteorologische dienst van Japan liggen de epicentra daarvoor erg ver uit elkaar.

16:01 uur:
Nieuwe beelden van de enorme verwoestingen die de tsunami heeft aangericht. Bekijk dit YouTube-filmpje. En deze beelden van twee mensen die nog konden worden gered. En hier en hier nog een keer de inmiddels beroemde, indrukwekkende eerste beelden van de allesvernietigende golven.

15.55 uur:
De explosie in reactor nummer 2 van gisteren 'kan het primaire reactorvat hebben beschadigd'. Dat meldt het internationaal atoomagentschap IAEA. Reactors nummer 1 en 3 van Fukushima 1 lijken nog wel in tact.

15.51 uur:
Lees hier waarom het slikken van jodiumpillen in Nederland geen zin heeft en zelfs slecht voor je kan zijn.

15.50 uur:
De Amerikaanse marine zal enkele oorlogsschepen die nu richting Japan gaan, positioneren langs de westkust. Er wordt niet doorgevaren naar de oostkust vanwege het stralingsgevaar.

15.40 uur:
Volgens de IAEA zijn alle units in de centrales van Fukushima, Onagawa en Tokai in een 'veilige en stabiele' conditie. Wel wordt er een no-flyzone ingesteld in een cirkel van dertig kilometer rondom de Fukushima-centrale.

15.39 uur:
De naschok van een uur geleden, waren eigenlijk twee naschokken die vlak na elkaar gebeurden.

15.35 uur:
Het Japanse elektriciteitsbedrijf Tepco overweegt de hulp van het Japanse of Amerikaanse leger in te roepen om vanuit helikopters water op het oververhitte koelbad van een reactor in Fukushima te droppen.

Het gebruik van helikopters wordt overwogen omdat het risico van stralingsbesmetting door een benadering over de grond te groot is. Ook zou het droppen van water vanuit de lucht effectiever zijn.
Het waterbad waarin de gebruikte brandstofstaven van de reactor worden bewaard zou koken. Als het water verdampt komen de staven bloot te liggen en kan er veel meer radioactiviteit vrijkomen.

15.31 uur:
Reuters meldt nu dat meerdere militairen van de Amerikaanse legerbasis in Yokosuka positief hebben getest op radio-activiteit. De militairen helpen mee met de reddingswerkzaamheden. De gevonden waardes zijn echter niet gevaarlijk voor de volksgezondheid.

15.18 uur:
Nederlanders in de Japanse regio Kanto, de hoofdstad Tokyo en de gebieden ten noorden en noordoosten daarvan krijgen het dringende advies daar uit voorzorg weg te gaan. Dat zei minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken dinsdag in het vragenuurtje in de Tweede Kamer.

15.11 uur
: Volgens persbureau AFP zijn verschillende landen begonnen met het screenen van passagiers uit Japan. Ze worden getest op radioactiviteit. Tot nu toe is dit nog niet gemeten.


14.56 uur:
De VS hebben radioactiviteit gemeten bij hun militaire basis in Yokosuka. De gemeten waardes zijn vooralsnog laag. Het leger adviseert het personeel om voorzorgsmaatregelen te nemen.

14.53 uur:
Volgens de lokale politie heeft de naschok geen schade veroorzaakt. De beving met een kracht van 6.0 duurde ongeveer 10 seconden.

14.45 uur:
Een nieuwe aardbeving met een kracht van 6.0 op in het oosten van Japan. De dichtstbijzijnde grote stad is Shizuoka. Dit is één van de krachtigste naschokken tot nu toe. De beving werd gevoeld tot in Tokio, waar gebouwen heen en weer bewogen. Volgens de zender NHK is er geen gevaar voor een tsunami. Bekijk de livestream hier.

14.40 uur:
China bereidt een massale evacuatie van Chinezen uit Noord-Oost Japan voor.

14.35 uur:
Reuters meldt dat het grootste nutsbedrijf van Japan overweegt om de stroomvoorziening dit weekend gedeeltelijk stil te leggen. Tokyo Electric Power Co. verwacht verder dat de vraag naar stroom de komende dagen groter zal zijn dan het aanbod.

14.32 uur:
Lees hier terug, wat er vandaag is gebeurd in de Fukushima-centrale.

14.25 uur:
Oostenrijk verplaatst haar ambassade in Japan van Tokyo naar het zuidelijker gelegen Osaka, meldt AFP.

14.15 uur: In de categorie triviaal. Persbureau ANP stelt fervente gamers gerust: 'De lancering van Nintendo 3DS van de Japanse computergigant Nintendo in Nederland ondervindt geen hinder van de aardbeving en tsunami in het Aziatische land.'

14.09 uur:
In het vrijdag door een zeer zware aardbeving getroffen gebied in Japan worden geen Nederlanders meer vermist. Dat heeft een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag dinsdag gezegd. Maandagavond werd bericht dat er nog drie Nederlanders 'zoek' zijn.

14.05 uur
: Even een overzicht: wat is er ook alweer in welke reactor gebeurd?

Fukushima 1

Reactor 1 - De koeling is kapot, gedeeltelijke meltdown, stoom is ontsnapt, waterstofexplosie, zeewater naar binnen gepompt.

Reactor 2 - De koeling is kapot, zeewater naar binnen gepompt, splijtstofstaven zijn tijdelijk blootgesteld, schade aan omhulsel, zorgen om potentiële meltdown.

Reactor 3: De koeling is kapot, vrees om meltdown, stoom is ontsnapt, zeewater naar binnen gepompt, waterstofexplosie, hoge waardes van radioactiviteit gemeten.

Reactor 4: In onderhoud ten tijde van ramp, een brand (waarschijnlijk) veroorzaakt door waterstofexplosie, vrees voor te weinig koelwater.

Reactor 5 en 6: In onderhoud ten tijde van ramp.

Fukushima 2

Reactor 1, 2 en 4: Koeling is kapot, reactor is stilgelegd.

Reactor 3: stilgelegd.

13.57 uur:
Naar de speciale telefoonnummers die Aegon vrijdag heeft geopend voor Nederlandse toeristen die met een reisverzekering van de verzekeraar naar Japan gaan of daar verblijven, is weinig gebeld. Dat heeft een woordvoerster dinsdag gezegd.

Vrijdagavond kwamen er tien telefoontjes binnen. Sindsdien is er nog twee keer gebeld. Een keer door iemand die weg wilde uit Japan en een keer door iemand die zijn reis wilde annuleren.

Nummer 088-344 0000 is voor mensen in Japan. Wie nog in Nederland is en vragen heeft over een aanstaande reis naar Japan, kan terecht op 070-344 77 88.

13.49 uur:
Ingeblikt eten, batterijen, brood, flessen water. Alles wat er nog beschikbaar is vliegt de schappen uit in de winkels in Japan. Bekijk de fotospecial.

13.47 uur:
De autoriteiten in Japan hebben het dodental als gevolg van de zware aardbeving en de daarop volgende tsunami bijgesteld tot zeker 3.373. De stoffelijke overschotten van deze mensen zijn geborgen of getraceerd, zo meldde de politie in het Oost-Aziatische land dinsdag.

Het staat vast dat het dodental nog hoger uitvalt. Op dit moment staan 6.746 personen als vermist geregistreerd.

13.44 uur:
Check hier een live geigerteller, die zo'n vijftien kilometer ten oosten van Tokyo de straling registreert. Dit is op 400 kilometer van de stad Sendai.

13.30 uur:
Het Franse bureau voor nucleaire energie geeft de ramp in januari een zes op een schaal van zeven. Alleen Tsjernobyl kreeg ooit een zeven. Hiermee noemt het bureau dit een 'serieus ongeluk, waarbij een significante hoeveelheid radioactief materiaal vrijkomt'.

13.28 uur:
Op de beurs in Oslo bleven dinsdag de aandelen van de Noorse zonne-energiegroep REC stijgen. Bij sluiting van de beurs maandag noteerde het aandeel al een plus van ruim 10 procent, terwijl de beurs als geheel de dag afsloot met een verlies van 0,9 procent.

13.20 uur: De stralingsniveaus bij de kerncentrale van Fukushima zijn scherp gedaald, volgens het VN-atoomagentschap IAEA. Eerder vandaag werden waarden gemeten van 11.9 milisieverts per uur, zes uur later was dat gedaald tot 0,6 milisieverts, volgens het IAEA. Milisieverts drukken de mate uit waarin het lichaam schade ondervindt van straling. Normaal gesproken wordt een mens blootgesteld aan 2 tot 3 milisieverts per jaar aan 'natuurlijke straling'.

13.03 uur:
Het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) van de Verenigde Naties maakt bekend dat er 150 mensen n de gaten gehouden worden vanwege stralingsbesmetting. Bij 23 van hen zijn ontsmettingsmaatregelen genomen.

13.01 uur:
De stralingsniveaus in hoofdstad Tokio zijn tien keer zo hoog als normaal, meldt de Japanse overheid, maar er is geen gevaar voor de volksgezondheid.

12.57 uur:
De Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa vliegt wegens het mogelijke stralingsgevaar niet meer op Tokio.

12.54 uur:
In Tokio gaat de stroom op rantsoen. Tohoku Electric Power Co. heeft dit besluit genomen in verband met elektriciteitstekorten door de gevolgen van de aardbeving. Dagelijks zullen bepaalde delen van de stad op gezette tijden worden afgesloten. De maatregel zal zeker tot het einde van april duren.

12.40 uur:
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies naar Japan aangescherpt. Sinds dinsdag worden alle niet-essentiële reizen naar het land ontraden, meldt het ministerie. Eerder ging het alleen nog om bepaalde delen van het land.

Naar Tokio en de gebieden ten noorden en noordoosten daarvan worden alle reizen ontraden. Het ministerie adviseert Nederlanders deze gebieden te verlaten.

12.38 uur:
De Amerikaanse marine heeft foto's gepubliceerd van opruimwerkzaamheden in Azië.

12.28 uur:
Het officiële dodental van de ramp in Japan staat nu op 2.734. Verwacht wordt dat dit nog veel verder zal stijgen.

12.15 uur:
De vluchtelingen en reddingswerkers gaan een koude nacht tegemoet. Rondom Sendai worden temperaturen rond het vriespunt verwacht.

12.09 uur:
Lokale media meldden dat er gisteren alleen in Miyagi al tweeduizend stoffelijke overschotten zijn gevonden door medewerkers van reddingsdiensten.

11.59 uur:
CNN meldt dat de verbruikte splijtstofstaven die bij reactor 4 in Fukushima lagen opgeslagen, verbrand zijn. Daarbij zou meer straling vrijgekomen zijn. Die staven zetten ze na gebruik in een soort zwembad, om af te koelen voordat ze worden getransporteerd. De poel waarin ze lagen opgeslagen, stond eerder vandaag ook in brand, maar de staven blijven warmte produceren.

Zijn deze verbruikte staven radioactief afval?

Volkskrant-redacteur Michael Persson:
Gevoelig puntje. Die staven worden soms nog 'opgewerkt', wat betekent dat het nog aanwezige uranium opnieuw wordt gebruikt. Daarom noemen sommige nucleaire liefhebbers de staven liever grondstoffen. Maar andere centrales gooien ze inderdaad gewoon weg, omdat opwerken duurder of omslachtiger is dan nieuwe staven erin stoppen. Ik weet niet zo direct wat de Japanse filosofie is.

Houd het toch maar gewoon op afval. Of je het nou recyclet of niet: oud papier is oud papier.


11.50 uur:
Duitsland sluit alle kerncentrales die voor 1980 gebouwd zijn, zei bondskanselier Angela Merkel vandaag. Het langer openhouden van centrales in het land was al lang een gevoelig punt, maar leidde tot nieuwe protesten na de situatie in Japan. Dat is de reden dat de oude centrales nu gesloten zijn. Het gaat om zeven centrales, die in eerste instantie voor drie maanden worden gesloten.

11.34 uur:
De Japanse nieuwszender NHK meldt dat er nog 50.000 mensen worden vermist in Japan, na de verwoestende aardbeving en de daaropvolgende tsnuami van afgelopen vrijdag. Een groot probleem is de mogelijkheid van infectieziekten in sommige delen van het land, omdat er een tekort is aan ontsmettingsmiddelen als alcohol.

11.11 uur:
Volgens de World Meteorological Organisation, het weerinstituut van de Verenigde Naties, is er geen gevaar (meer) van de radioactieve wolk die richting hoofdstad Tokio leek te drijven. De wolk, vrijgekomen na de brand in reactor 4 vannacht, drijft volgens de VN nu de andere kant op, over de oceaan. Wel wordt er gewaarschuwd voor veranderende weersomstandigheden.

11.10 uur:
Ondanks geruststellende woorden van de Japanse autoriteiten hebben Japanse gebruikers van met name sociale media maar een boodschap voor buitenlanders in het land: ga er weg.

11.08 uur:
Alle inwoners van de stad Soma wordt aangeraden binnen te blijven, vanwege stralingsgevaar. De meeste inwoners zijn overigens al vrijwillig vertrokken uit de stad, zegt de burgemeester op de Japanse nieuwszender NHK. 'We zijn niet eens in staat onze doden te bergen', zei de burgemeester verder.

10.59 uur:
Eerder werd al gemeld dat een poel waar verbruikte splijtstofstaven worden opgeslagen, ook in brand heeft gestaan. Die brand is geblust, maar het water in de poel kookt mogelijk. Daardoor zouden de verkoelende waterniveaus in de poel bij reactor 4 van de centrale dalen.

10.56 uur:
De Amerikaanse overheid heeft een mailadres opengesteld voor Amerikanen die willen weten waar hun familieleden in Japan zijn: japanemergencyusc@state.gov. De organisatie CouchSurfing, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten om bij elkaar te overnachten, maakt een lijst van mensen die evacuees kunnen opvangen.

10.52 uur:
Persbureau Reuters citeert enkele deskundigen, die ervoor waarschuwen dat radioactieve deeltjes in de voedselketen terecht komen. Dat zou kunnen leiden tot verschillende soorten kanker. Maar, zegt Lam Ching-wan, chemist aan de universiteit van Hong Kong, er moeten eerst meer nauwkeurige metingen worden gedaan voordat een goede risicoinschatting gedaan kan worden.

10.46 uur:
Bekijk onderaan dit blog een livestream van de uitzending van de Japanse nieuwszender NHK, in het Engels.

10.44 uur:
Reddingswerkershebben dinsdag een vrouw en een man levend onder het puin vandaag gehaald, meldde nieuwszender NHK. Een 70-jarige vrouw overleefde vier dagen in haar ingestorte huis in de plaats Otsuchi. Een man, wiens leeftijd en woonplaats nog niet werden genoemd, werd eveneens gered nadat hij vrijdag was overvallen door de zware aardbeving.

10.43 uur:
Volgens het Japanse persbureau Kyodo zijn de stralingsniveaus bij hoofdstad Tokio inmiddels tien keer hoger dan normaal.

10.42 uur:
Volgens TEPCO, de beheerder van de kerncentrale in Fukushima, zijn er tot nu toe 750 medewerkers geëvacueerd. er zijn er nog 50 achtergebleven, de vraag is hoe lang die kunnen blijven.

10.40 uur:
De NOS en RTL halen hun verslaggevers uit Japan, vanwege de dreiging van straling en de moeilijkheden om hun werk te verrichten in het land vanwege het gebrek aan middelen.

Correspondent Hans Moleman van de Volkskrant blijft vooralsnog in Tokio. Hij heeft wel een auto gehuurd zodat hij snel naar het zuiden kan rijden als de situatie daarom vraagt.

Een woordvoerder van NRC Handelsblad zei vandaag dat
Indonesiëcorrespondent Elske Schouten zich nog in Japan bevindt. 'We hebben vandaag nog geen contact met haar gehad en bekijken de situatie van uur tot uur.' Volgens de zegsman zit Schouten op een veilige plek in het noorden van het land. 'Als ze terug wil, kan dat natuurlijk.'

10.28 uur
: De situatie tot dusver:

Reactor 4 in de kerncentrale Fukushima I vloog vannacht in brand. De brand is inmiddels geblust, maar er is meer radioactiviteit vrijgekomen. Het stralingsniveau is nu is opgelopen tot 400 millisievert per uur. De kernreactoren 5 en 6 van de centrale kampen met lichte temperatuurstijgingen. Dat meldde de woordvoerder van de Japanse regering vandaag.

Eerder waren er nog geen problemen met reactoren 5 en 6. Wel deden zich sinds de zware aardbeving en de tsunami van afgelopen vrijdag vier explosies voor in andere reactoren van Fukushima I.

Het stralingsniveau is volgens de regering nu gevaarlijk voor de volksgezondheid. In een straal van 30 kilometer rond de centrale wordt iedereen die niet is geëvacueerd, verzocht binnen te blijven.

Tokio
In Tokio is vandaag verhoogde radioactiviteit in de buitenlucht gemeten. Het stralingsniveau is volgens het gemeentebestuur echter niet schadelijk voor de volksgezondheid. Maar door het draaien van de wind wordt nog meer gelekte radioactiviteit richting de hoofdstad geblazen, die op zo'n 250 kilometer ten zuidwesten van de gehavende kerncentrale ligt. Inwoners beginnen in paniek te raken.

Premier
De Japanse premier Naoto Kan heeft vandaag woedend gereageerd nadat hij veel te laat zou zijn geïnformeerd over de meest recente explosie in de kerncentrale Fukushima I. 'Tv-zenders berichtten over een explosie. Maar mijn kantoor kreeg een uur lang geen enkele informatie', zei Kan in een overleg tegen de eigenaren van de kerncentrale.

Paniek op beurzen
De dreiging van een nucleaire ramp in Japan zorgde vanochtend voor paniek op de Europese beurzen. Na de enorme koersverliezen in Tokio deden beleggers ook hun Europese aandelen bij de opening van de handel op grote schaal van de hand.

Beeld getty
Lokale overheidsfunctionarissen in de kerncentrale van Fukushima. © afpBeeld AFP
Evacuées worden getest op straling.Beeld ap
Een baby wordt gecontroleerd op straling in Nihonmatsu.Beeld ap
Ook vandaag worden er nog overlevenden onder het puin vandaan gehaald.Beeld epa
Neonverlichting in Tokyo is uitgeschakeld omminder energie te verbruiken.Beeld reuters
Een deel van de kern van reactor 1 van de kerncentrale in Fukushima, op archiefbeeld. © afpBeeld AFP
Militairen in Nihonmatsu, in de buurt van Fukushima.Beeld reuters
De kerncentrale van Fukushima voor en na de aardbeving en tsnuami van vorige week vrijdag.Beeld ap
Beeld reuters

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden