Japan tart China en Zuid-Korea door aantal eilandjes te nationaliseren

AMSTERDAM - Een nieuwe bijdrage aan verslechtering van de stemming in Oost-Azië: Japan gaat een groot aantal onbewoonde eilandjes in zijn wateren nationaliseren. Het is een stap die vrijwel zeker ergernis zal wekken van China en Zuid-Korea, landen waarmee Japan in territoriale geschillen is verwikkeld.


De Japanse regering wil 280 eilandjes als nationaal bezit registreren wanneer kan worden vastgesteld dat ze geen eigendom zijn van anderen. Het plan om de eilandjes te nationaliseren is al enkele jaren oud, maar wordt versneld uitgevoerd.


Volgens Tokio liggen alle eilandjes binnen Japans territoriale wateren en binnen zijn exclusieve economische zone, een gebied waarin Japan extra rechten heeft voor visserij en exploitatie van grondstoffen. Maar volgens de Chinese krant South China Morning Post is het onduidelijk of andere landen aanspraak maken op de eilandjes.


Officieel worden de eilandjes genationaliseerd om het beheer ervan te verbeteren. Waarnemers zien het initiatief vooral als een poging van Japan om de controle over zijn territoriale wateren te versterken in een periode dat de diplomatieke ruzies in de regio elkaar in hoog tempo opvolgen.


Op zijn beurt nam China deze week stappen om het toezicht in de Zuid-Chinese Zee te verscherpen. In het grootste deel van deze uitgestrekte en strategisch belangrijke waterweg moeten buitenlandse vissers voortaan toestemming van Peking vragen om daar actief te mogen zijn.


Deze maatregel volgt op de Chinese afkondiging, eind vorig jaar, van een luchtverdedigingszone in de Oost-Chinese Zee. Die overlapt gedeeltelijk een soortgelijke Japanse zone. In dit gebied ligt een groepje eilanden dat zowel door Japan als door China wordt opgeëist. Rond deze eilanden, die in Japan de Senkaku- en in China de Diaoyu-eilanden worden genoemd, houden vliegtuigen en schepen van beide landen elkaar voortdurend in de gaten.


De irritaties in de regio liepen verder op door een bezoek van de Japanse premier Shinzo Abe onlangs aan de omstreden Yasukuni-tempel. Eerbetoon bij dit monument, dat mede is gewijd aan veertien veroordeelde oorlogsmisdadigers, wordt door China en Zuid-Korea als kwetsend en provocerend beschouwd. Ze reageerden dan ook woedend. Beide landen hebben in de Tweede Wereldoorlog zwaar geleden onder de Japanse agressie.


De ruzie over Yasukuni leidde ertoe dat diplomaten van China en Japan elkaar in de haren vlogen. Ambassadeurs in Londen vergeleken elkaars landen met Voldemort, de kwaardaardige tovenaar uit de boeken van Harry Potter.


De woordenstrijd werd voortgezet bij de Verenigde Naties in New York, waar de Chinese vertegenwoordiger premier Abe opriep zijn 'verkeerde kijk op de geschiedenis' te herzien en niet verder te gaan 'op het verkeerde pad'. Zijn Japanse collega verdedigde Abe, die volgens hem alleen wilde bidden voor de oorlogsdoden en nog eens duidelijk wilde maken dat zijn land nooit meer een oorlog zal beginnen.


Abe's eerbetoon komt in een periode dat zijn populariteit daalt. Volgens analisten hoopt de premier met zijn gang naar Yasukuni steun onder de bevolking terug te winnen. 'Abe heeft het gevoel dat zo'n gebaar zijn aantrekkingskracht vergroot', zegt prof. Joseph Cheng van de City University in Hongkong. 'Met het oog op een kosten-baten-analyse is Abe bereid dit te doen.'


De Japanse ministers van Defensie, Itsunori Onodera, en van Buitenlandse Zaken, Fumio Kishida, hielden gisteren tijdens een bezoek aan Parijs een pleidooi voor een hotline tussen Tokio en Peking om escalatie bij incidenten te voorkomen. Ze hebben daarover met China gesproken, 'maar helaas, deze vorm van dialoog is niet tot stand gekomen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden