Japan neemt dood visser zeer hoog op

Een Russische patrouilleboot heeft woensdag het vuur geopend op een Japanse vissersboot. Een van de vier opvarenden, een 37-jarige Japanse krabvisser, werd dodelijk getroffen....

Van onze buitenlandredactie

De Koerilen, door Japan de Noordelijke Territoria genoemd, zijn een rij eilanden, vulkanen en rotsen die zich uitstrekt van de noordpunt van het Japanse eiland Hokkaido tot aan de zuidpunt van het Russische schiereiland Kamtsjatka. In augustus 1945, vlak voor de Japanse overgave, veroverde de Sovjet-Unie de eilandengroep. De 17 duizend Japanners die er woonden, moesten vertrekken.

Sindsdien is het bonje rond de Koerilen, en wel zo erg dat Rusland en Japan de Tweede Wereldoorlog nooit hebben afgesloten met een vredesverdrag. Tussen 1995 en 2005 heeft Rusland er dertig Japanse visserschepen in beslag genomen en 210 opvarenden opgepakt. Bij die incidenten zijn zeven Japanners gewond geraakt. Maar het is voor het eerst sinds 1956 dat er een dode is gevallen.

Volgens Rusland is de dood van de man een ongeluk. De tweede man van de Russische ambassade in Tokio, Michail Galoezin, zei dat de Russen waarschuwingsschoten hadden gelost omdat ze dachten dat de Japanners hen wilden rammen. Die ene visser kreeg per ongeluk een kogel door het hoofd.

Japan neemt de zaak zeer hoog op. Het eist excuses, schadevergoeding en de onmiddellijke vrijgave van de vissersboot en vrijlating van de bemanning.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde de dood van de Japanner te betreuren. ‘De verantwoordelijkheid berust echter volledig bij de boosdoeners zelf en bij de Japanse autoriteiten, die de ogen sluiten voor vissers die op strooptocht gaan in Ruslands territoriale wateren’, werd er meteen aan toegevoegd. De bemanning mag niet naar huis: die moet misschien nog terechtstaan.

De Koerilen beginnen al vijftien kilometer benoorden Hokkaido. De omstreden wateren bevatten rijke visgronden en zijn daarom van belang voor Japan, waar vis van oudsher hoofdbestanddeel van het voedsel is. Bovendien zou de zeebodem olie en gas bevatten.

De eilanden zelf zijn weinig aantrekkelijk: regenachtig, mistig en winderig. De vissers die er een karig bestaan vinden, zijn van uiteenlopende herkomst: Russen, Oekraïners, Witrussen, Tataren, Koreanen en zelfs enkelen van de oorspronkelijke bewoners, de Ainu. Wel zou de vulkanische bodem interessante ertsen bevatten, zoals pyriet en zwavel.

Het is Japan vooral met name te doen om vier van de vijf bewoonde eilanden: Habomai, Shikotan, Etorofu en Kunashiri. President Poetin is bereid Habomai en Shikotan terug te geven, maar Japan heeft dat aanbod afgewezen: die vormen slechts 6 procent van het betwiste gebied. Nu wil Rusland er het komend jaar een vliegveld aanleggen dat ook ’s winters bereikbaar is. ‘Dit is een belangrijk Russisch gebied, dat lange tijd is verwaarloosd’, zei vice-premier Medvedev.

Premier Koizumi van Japan, die van de week nog China tegen zich in het harnas joeg met een bezoek aan een herdenkingsplaats voor de Japanse doden uit WO II, tartte twee jaar geleden Rusland met een rondvaart langs de Noordelijke Territoria. Zelfs in eigen land leverde dat hem niets op – de meeste Japanners maken zich niet druk om vier eilandjes meer of minder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden