Japan in greep nucleaire crisis

De aardbeving en de tsunami hebben een verwoesting van ongekende omvang aangericht. Er zijn honderdduizenden ontheemden. Het leger is ingezet voor hulp- en reddingsacties.

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM - Terwijl Japan probeert te bevatten dat het is getroffen door de grootste ramp sinds de Tweede Wereldoorlog, is het gevaar van een nucleaire ramp nog niet geweken. Het dodental van de aardbeving en de tsunami die daarop volgde, loopt waarschijnlijk op tot meer dan tienduizend. Tot nu toe zijn 1.596 doden geteld.


Bij de kerncentrale Fukushima, 240 kilometer ten noorden van Tokio, dreigen drie reactoren oververhit te raken, vanwege storingen in de koelsystemen. Bij onvoldoende koeling kan er een 'meltdown' ontstaan, waarbij grote hoeveelheden radioactieve straling vrijkomen. De autoriteiten proberen daarom de reactoren te koelen met zeewater. Ook hebben ze kleine hoeveelheden radioactieve stoom laten ontsnappen om de druk in de reactoren te verminderen.


Zaterdag explodeerde het dak van reactor nummer 1 van de kerncentrale. 190 mensen waren binnen een straal van 10 kilometer aanwezig op het nucleaire complex, terwijl de straling steeg. Volgens de autoriteiten zijn 22 mensen besmet geraakt met radioactieve stoffen, maar levert deze straling 'geen onmiddellijke bedreiging' op voor de volksgezondheid. Rond de kerncentrales in Fukushima zijn veiligheidszones ingesteld.


Ook bij de kerncentrale in Onagawa was verhoogde straling gemeten. Gisteravond meldden de Japanse autoriteiten dat het stralingsniveau weer op normaal niveau was.


Japan probeert, met internationale hulp, een gigantische reddingsoperatie op touw te zetten voor de honderdduizenden ontheemden en gewonden. De aardbeving, met een kracht van 8,9 op de schaal van Richter, heeft een verwoesting van ongekende omvang aangericht in Japan. Hele dorpen en steden zijn weggevaagd. Circa 300 duizend mensen zijn geëvacueerd en verblijven in opvangkampen. Bij evacuatiecentra controleren hulpverleners in beschermende kleding de ontheemden op mogelijke besmetting met radioactieve stoffen.


Twee miljoen huishoudens zitten in het koude noorden zonder stroom en verwarming. Ruim een miljoen mensen hebben geen stromend water. De Japanse regering heeft honderdduizend militairen vrijgemaakt voor de hulpoperatie, ongeveer 40 procent van het hele leger. Hulpgoederen worden vooral over zee en door de lucht aangevoerd omdat de wegen moeilijk begaanbaar zijn.


'De aardbeving, de tsunami en de nucleaire crisis vormen de grootste rampspoed voor Japan sinds de Tweede Wereldoorlog', zei een strak kijkende premier Naoto Kan zondag tijdens een persconferentie. Hij riep op tot eenheid onder de bevolking. 'Of wij Japanners deze aardbeving te boven kunnen komen, hangt af van de inzet van ieder van ons.'


De nucleaire crisis in Japan is de ernstigste sinds de ramp in het Russische Tsjernobyl in 1986. Maar volgens de Japanse premier Kan is een vergelijking met die nucleaire ramp niet terecht, vanwege de geringe hoeveelheid radioactiviteit die tot nu is vrijgekomen. 'Dit is een fundamenteel ander ongeluk dan Tsjernobyl.'


Toch heeft Frankrijk zijn burgers aangeraden de regio rond Tokio te verlaten.


Te midden van alle rouw en ongeloof over de verwoesting, werden gisteren ook nog burgers gered. Japanse troepen wisten een 60-jarige man in veiligheid te brengen die op het dak van zijn huis naar open zee was gedreven. Hij werd 15 kilometer uit de kust gevonden nadat hij met een rood stuk stof de aandacht had weten te trekken. Hij vertelde dat hij samen met zijn vrouw na de aardbeving wat bezittingen probeerde te redden uit hun huis, toen de tsunami hen overviel. Hij wist zich op het dak in leven te houden, zijn vrouw verdronk.


Japan heeft sinds de aardbeving honderden naschokken gevoeld en en is in bange afwachting van een naschok met een kracht van ten minste 7 op de schaal van Richter, waarvoor deskundigen hebben gewaarschuwd. De VS hebben hun burgers gewaarschuwd alleen naar Japan te reizen als dit strikt noodzakelijk is.


Duizenden Japanners moesten de nacht doorbrengen in opvangkampen, met niet meer dan een deken om in te schuilen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden