Jansen mist kans op ongedeelde zege

Deze week een drietal partijen van Gérard Jansen, de uit Huissen afkomstige grootmeester die samen met Harm Wiersma beslag legde op de eerste plaats in het NK 1998....

In de daarop volgende ronde kreeg Jansen een uitgelezen mogelijkheid zijn plus-score nog verder op te krikken. Met doelgericht omsingelingsspel slaagde Jansen erin de gewaagde opzet van Scholma positioneel te weerleggen. Maar toen het moment van oogsten was aangebroken, greep de koploper mis.

G. Jansen-Scholma (NK 1998)

1.32-28 16-21 2.31-26 11-16 3.37-31 7-11 4.38-32 1-7 5.41-37 20-25

Experimenteel openingsspel.

6.43-38 14-20 7.31-27 18-22 8.27x18 13x22 9.28-23 19x28 10.32x23 9-13 11.48-43 13-19 12.23x14 10x19 13.34-30 25x34 14.39x30 5-10 15.44-39 10-14 16.40-34 4-9 17.45-40 19-23 18.50-45 12-18 19.30-25 14-19 20.25x14 9x20 21.34-29! 23x34 22.40x29 7-12

Op onmiddellijk 22...19-24 was grote, zoniet winnende kracht uitgegaan van 37-32-28!

23.29-24! 19x30 24.35x24 20x29 25.33x24 3-9 26.38-33! 18-23 27.33-29!

Berooft zwart van de mogelijkheid de topzware rechter vleugel middels 22-28 enz. te ontwikkelen.

27...23x34 28.39x30 9-14 29.42-38 12-18 30.30-25 8-13 31.45-40 2-7 32.43-39 21-27 33.37-31 18-23 34.39-34 7-12 35.40-35 12-18 36.35-30 23-28 37.47-42 18-23 38.38-33 28x39 39.34x43 23-28

Zie diagram 1

40.49-44?

Naar alle waarschijnlijkheid had 40.42-38!, wits meest voor de hand liggende zet, gewoon gewonnen. Zo maakt wit op 40...14-19 de damdreiging 40...28-33 en 41...22-28 enz. onschadelijk met 41.43-39! En op 40...28-32 doet hij niet 41.46-41? wegens 41...14-19! met een hernieuwde damdreiging, maar 41.49-44! De combinatie 41...22-28(??), 42...14-19 en 43...13-18 zou dan op zelfmoord neerkomen, zodat zwart strategisch geklopt is.

40...14-19!

Nu wemelt het plotseling van de damcombinaties. Die kan wit niet uit de stand halen door veld 39 te bezetten, omdat zwart zich dan bevrijdt met 41...28-33! enz.

41.44-40 16-21!!

Een nieuwe tegenslag voor de witspeler: er dreigt 42...15-20!, terwijl 42.42-38 weer de damzet 42...28-33! en 43...22-28 enz. mogelijk zou maken. Wit moet daardoor een (te) ernstige verzwakking op het middenbord toelaten.

42.43-38 28-32 43.38-33 19-23 44.42-37 32x41 45.46x37 23-28

Zwart kon zich hier zelfs het temporiserende 45...11-16 (46.40-35 23-28! enz.) permitteren.

46.40-35 28x39 47.24-20 15x24 48.30x8 39-44 49.8-3 44-50 50.3-8 50-28 51.8-2 28x46 52.2x16 46-14 53.16-7

Remise.

Toch zou Jansens vijfde overwinning niet lang op zich laten wachten. Een dag later versloeg hij naamgenoot Hans Jansen in een intrigerende partij.

H. Jansen-G. Jansen (NK 1998)

1.32-28 19-23 2.28x19 14x23 3.34-30 10-14 4.30-25 13-19 5.40-34 8-13 6.44-40 2-8 7.50-44 17-22 8.34-29 23x34 9.39x30 11-17 10.44-39 6-11 11.31-27 22x31 12.36x27 17-21 13.38-32 11-17 14.43-38 4-10 15.49-43 1-6 16.40-34 6-11 17.37-31 21-26 18.42-37

Een interessant denkbeeld.

18...19-24 19.30x19 14x23 20.25x14 10x19 21.45-40

21...17-22 22.27-21 16x36 23.32-28 23x32 24.37x6 7-11 25.6x17 12x21 26.34-30 5-10 27.30-24?! 19x30 28.35x24

Misschien stond zwart al beter, maar na deze ongefundeerde uitval wordt wit wel heel nadrukkelijk in het defensief gedrongen.

28...10-14 29.33-28 18-22! 30.28x17 21x12 31.41-37 14-19! 32.40-34 19x30 33.34x25 12-18 34.37-32 8-12 35.46-41 15-20 36.25x14 9x20 37.38-33 18-23 38.48-42 20-24

Zie diagram 2

39.43-38 23-29 40.32-27 13-19 41.38-32 29x38 42.32x43 24-30 43.43-38 19-24 44.38-33 30-35 45.39-34 24-30 46.34x25 35-40 47.25-20 40-44 48.20-15 44-50 49.33-29 50-28 50.41-37 28x46 51.27-22 46-5

Wit geeft het op.

Nadat Jansen op een score van 'plus-vijf' was gekomen, twijfelde niemand meer aan zijn uiteindelijke toernooizege.

Maar na die achtste ronde liep het op de één of andere manier niet meer. Er kwam geen winstpartij meer bij (in het middenspel van zijn duel met Clerc moest Jansen zelfs danig op zijn tellen passen), terwijl zijn concurrenten plotseling de ene overwinning na de andere lieten aantekenen.

Met de hete adem van Wiersma in zijn nek (het verschil was inmiddels geslonken tot 1 punt) begon Jansen in de voorlaatste ronde aan de dramatische partij die hem - zo blijkt achteraf - de ongedeelde eerste plaats zou kosten...

G. Jansen-Thijssen (NK 1998)

1.32-28 17-22 2.28x17 11x22 3.37-32 6-11 4.41-37 12-17 5.34-29 7-12 6.46-41 19-23 7.31-26 23x34 8.40x29 22-27 9.32x21 16x27 10.37-31 1-6 11.31x22 18x27 12.41-37 17-22 13.29-23!?

Een theoretisch nieuwtje dat in de uitwisseling van de wederzijdse voorposten zal resulteren.

13...20-25 14.37-32 11-16 15.32x21 16x27 16.47-41 13-19 17.33-28 22x33 18.39x28 19-24 19.41-37 14-20 20.37-32 9-13 21.32x21 24-30 22.35x24 20x18 23.21-16 10-14 24.26-21 6-11 25.16x7 12x1 26.36-31 14-19 27.31-27 2-7 28.38-32 5-10 29.43-38 15-20 30.42-37 20-24 31.21-16 10-14 32.37-31 25-30 33.45-40 14-20

Wit lijkt op z'n minst iets prettiger te staan. Maar na zijn volgende zet, in plaats waarvan 34.38-33 de voorkeur verdiende, zullen de kansen langzaam maar zeker keren.

34.40-34?! 30x39 35.44x33 24-30 36.31-26 18-23 37.49-44 20-24 38.28-22 30-35 39.33-28 4-10 40.22-17 8-12 41.17x8 13x2 42.48-43 10-14 43.43-39 14-20 44.50-45 20-25 45.45-40 3-8 46.26-21 8-13

Zie diagram 3

47.38-33 23-29!

De fraai counterende Thijssen neemt de aanval volledig over.

48.39-34 29x38 49.32x43 24-30 50.43-39 13-18 51.27-22 18x27 52.21x32 7-11 53.16x7 2x11 54.28-22 19-23 55.32-27 11-17! 56.22x11 23-28!

Wit geeft het op.

Een mooie en originele partij, waarmee beide spelers eer inleggen. Maar die gedachte zal voor Jansen een schrale troost geweest zijn. Hij werd diezelfde ronde door Wiersma (remise met Clerc) ingehaald en moest zijn kwelgeest ook na de slotdag naast zich dulden...

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden