Janken tot je strottehoofd verkankert

HARD, JA, soms wil je de muziek hard, meestal van die gemene elektrische gitaarmuziek, die zijn ware gemeenheid pas prijs geeft met de volumeknop boven de zeven, zodat je er midden in staat, in de herrie dan, niet in de versterker, dat is minder aan te raden....

MARTIN SCHOUTEN

Céline was zo'n schrijver bij wie de volumeknop altijd lekker ver open stond & Jan Arends, op zijn best, wist er ook weg mee & J.M.H. Berckmans, nou, die is ook goed hard. Berckmans? Ja, Berckmans, de buiten enkele Antwerpse doorzakcafés nog niet zo bekende Berckmans, die met een nieuwe verhalenbundel heden weer mooi de krant haalt: Taxi naar de Boerhaavestraat (Nijgh & Van Ditmar/ Dedalus; ¿ 34,90).

En nu, al wordt het hier zo langzamerhand wel erg druk, nog een schrijversnaam. Charles Bukowski, de Amerikaanse chroniqueur van de artistieke zelfkant, daar wordt Berckmans ook wel mee vergeleken. Ook bij hem gaat het veel over zuipen & roken & neuken & de stofwisseling die tot vieze onderbroeken leidt. Berckmans lokt die vergelijking ook uit door boven een verhaal te zetten: é la façon de Charles Bukowski. Je voorbeelden kun je slechter kiezen, zeker, maar het werk van Bukowski is niet wat ik versta onder hard. Daar was hij te laconiek voor.

Zo niet Berckmans. Die is hysterisch (maar niet altijd) & die is paranoïde (maar niet altijd) & die is surrealistisch (maar niet altijd) & die zit vol zelfhaat (daar is die drank voor nodig) & die is maf als een deur (behalve als hij schrijft) & die experimenteert met verschillende stijlen (soms doet hij niet aan hoofdletters en soms wel) & die is op een wanhopige manier steeds weer aan het uitvinden hoe hij schrijven moet (zonder dat je daar als lezer wanhopig van wordt). Zo is dat werk. Geen dames- en herenliteratuur, nee, meer een schop onder je kont.

Levensecht ('Om een uur of één eet m'n vader z'n portie kaas, weer wakker en gebiologeerd door wat er over het scherm rolt. Golden Girls in het Duits of Miami Vice in het Turks') & geestig ('In de tearoom. De walm van pannekoeken met kandij en een cover van Jim Reeves door een charmezanger van het zevende knoopsgat') & wanhopig ('Janken zal je doen, tot je piept, tot je strottehoofd verkankert. Daarna ga je eindelijk dood') & experimenteel ('Beispiele paranormaler Tonbandstimmen, was sind paranormale Tonbandstimmen, es sinds Stimmen unbekannter Herkunft beispiel nummer zwei soms schijt je van die blubberige half strontkleurige half paarse adrenaline en plots is die onverbiddelijke drang weer daar om dwars door de woeste wildernis heen en dwars door de wilde woestenij op zoek te gaan naar je geliefde maria katarina weslawska judenhure de koningin van polen het stamnummer in de rechtervoorarm') & ontroerend ('Dan waren er weer woorden. Weinig en versleten. Aardappelen. Bloemkool. Worst').

Taxi naar de Boerhaavestraat is geen boek om in één ruk achter elkaar uit te lezen. Dat zou zoiets zijn als het achter elkaar leeg drinken van een fles cognac. Nee, zo nu en dan een glas en een verhaal, dan kun je er weer even tegen.

Martin Schouten

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden