Jan Siebelink

In Siebelinks eerste roman zien we hem zijn schrijverschap ontdekken.

Jan Siebelink: Daniël in de vallei

De Bezige Bij; 400 pagina's; € 18,90.


De nieuwe roman van Jan Siebelink komt uit de oude doos: Daniël in de vallei was zijn allereerste typoscript, geschreven tijdens zijn opleiding aan de Rijkskweekschool. Hij liet het liggen, debuteerde met verhalen (Nachtschade, 1975), en voltooide het verhaal over Daniël pas in 1982. Maar zijn redacteur wist er geen raad mee en Siebelink borg het pak papier op 'in een doos Van Houten-cacao in de kelder'.


Daar bleef het verstopt tot 13 februari 2013, toen Siebelink zijn 75ste verjaardag vierde en Daniël in de vallei alsnog verscheen, in de Oerboekenreeks van editeurs Lisa Kuitert en Mirjam Rotenstreich.


'Sukses', spelde Siebelink, 'frekwente' en 'bizonderheden', wat niet is verbeterd, om het onvoltooide karakter te benadrukken. Maar wat er werkelijk op wijst dat dit een oerboek betreft, zijn de thematische aanzetten voor Siebelinks latere werk: de strenggelovige vader die zijn bloemenkwekerij en gezin laat verwelken, werd alom bekend dankzij Knielen op een bed violen (2005), terwijl het schoolleven en de conflictueuze seksualiteit in bijvoorbeeld Suezkade (2008) een rol spelen.


Geschiedenisstudent Daniël wordt al vroeg met de fragiliteit van het leven geconfronteerd. Zijn ouders zijn dood en hij ziet hoe de kwekerij waar hij is opgegroeid in verval raakt. 'Alsjeblieft, Daniël, leef oppervlakkig, zoek niet naar de zin van het leven', raadt zijn therapeut hem aan. Dus trekt Daniël een palmbeach colbertje aan, pakt zijn koffers en reist richting Arnhem - nog even langs oom Ruben, dan kan hij door naar Parijs.


Hij belandt echter in Nergena, een Gelders dorp met een café, een kunstgalerie en een school, 'De Vallei' geheten. Daniël ziet paradijselijke potentie in het verwaarloosde schoolgebouw, en mag blijven als klusjesman. Al gauw is zijn leven in Nergena gevuld: hij heeft een verhouding met zijn nichtje Julia en vindt aanspraak in café De Bospoort.


Juist nu hij alle kanten op kan, zoekt Daniël houvast in een wereld waarvan hij zich verwijderd voelt.God, legt Daniël zijn ongelovige collega's uit, schrijft alles op, houdt alles bij. Zelf heeft hij een soortgelijke taak op zich genomen, Daniël is een kroniek begonnen van de mensen die hij ontmoette. 's Avonds daalt hij af in de kelder onder de school, waar hij zich al schrijvende weet te verbinden met wat hij bovengronds meemaakt.


Hij dicht het schrijven een steeds groter belang toe. Dat er een schrijver in hem schuilt, blijkt wel: hij 'kon soms al heimwee voelen voor dingen die nog moesten gebeuren en in zijn onrustige hoofd tot in de kleinste details al geconsumeerd waren'. Het kan niet anders of we zien Siebelink hier zijn eigen schrijverschap ontdekken. Alles vergaat, maar de aantekeningen overleven en aan het eind begint Daniël zijn verhaal.


Voor het zover is, gebeurt er een boel: Herman Brood treedt op, vele (zo niet alle) vrouwen willen Daniël dolgraag kussen (een fantasie van de student Siebelink?), gemeentepolitiek teistert de gemoederen en het mes in Julia's lies waarschuwt ervoor hoe schoonheid en destructie verraderlijk goed samengaan. Daniël in de vallei zit zo barstensvol dat het een beetje onontwarbaar wordt, net als de afwisseling tussen Daniëls onrust en zijn kalmere overwegingen.


Misschien is het maar goed dat het typoscript destijds in de kelder verdween, want in dit oerboek ligt zo veel besloten dat een publicatie in 1982 enkele waardevolle kiemen had kunnen smoren. De onbesuisde bokkesprongen waarmee hij begon, hebben in de loop der jaren plaatsgemaakt voor een schijnbaar moeiteloze beheersing van de thematiek.


BLAUWE NACHT

De jonge hoofdpersoon in Daniël in de vallei van Jan Siebelink wil naar Parijs, maar komt niet verder dan Nergena in de Gelderse vallei. De eerstvolgende roman van de gelauwerde auteur speelt wél in Parijs: Blauwe nacht heet het boek, te verschijnen in januari 2014, en spelend in de jaren zestig. Eerst verschijnt nog Het wonder dat mij is geschied, het Schrijversprentenboek horend bij de Siebelink-expositie die vanaf 8 maart te zien is in het Letterkundig Museum te Den Haag, met handschriften, foto's en ongetwijfeld een paar van zijn exquise schoenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden