Column

'Jan Pronk vreet zich als een Pacman onverstoorbaar hardnekkig door de zaal'

Toen ik deze week Jan Pronks afscheidsbrief las, dacht ik onmiddellijk: daar hebben we hem weer, schrijft Lidy Nicolasen. 'Pacman haalt uit'.

Jan Pronk (Archieffoto 2002)Beeld anp

Het was op een zaterdagmorgen. Ik had weekenddienst en stond te boek voor een bijeenkomst met Jan Pronk, toen nog volop PvdA-coryfee en vooraanstaand politicus. In de theaterzaal vond ik een stoel dicht bij de deur, bereid om snel weer weg te wezen mocht er geen draad nieuws in zitten. Ik raakte vertwijfeld toen Pronk na een dik half uur opmerkte dat hij zijn inleidende woorden ging afsluiten om aan zijn eigenlijke betoog te beginnen.

Oh gruwel, gewoon meteen maar de kuierlatten nemen of nog even afwachten?

Een dik uur later zat ik er nog en bovendien geboeid te luisteren naar de vergezichten die Pronk moeiteloos ontrolde. Geen nieuws, zei ik terug op de redactie, waar ik Pronk typeerde als een typisch geval van Pacman. Hoe groot de weerstand is, of de reserves ook zijn, hij vreet zich als een klassieke Pacman onverstoorbaar hardnekkig door de zaal tot de laatste stoel is bereikt en overwonnen.

Hap-hap-hap om uiteindelijk als overwinnaar te gloriëren. Hij was - buiten twijfel - een groot stemmentrekker en partijmagneet.

Toen ik deze week Pronks afscheidsbrief las - je krijgt met de dag meer bewondering voor de zwijgzaamheid van iemand als Wim Kok - dacht ik onmiddellijk: daar hebben we hem weer. Pacman haalt uit. Argument na argument na argument, ouderwets gedreven meevoerend naar zijn verontwaardiging en zijn morele gelijk. Niet voor een overwinning dit keer, maar om de eigen aftocht te blazen. Ook goed. Over en uit.

Wenkbrauwen van Pronk
Ik heb de oude Pacman er even bijgehaald. Voor wie het niks zegt: het is een van de eerste computerspelletjes die je speelde op je mobieltje dat nog de omvang van een klein model koelkast had. Intussen is dit happende vissenkopje op internet in vele varianten en gedaantes terug te vinden. De klassieke Pacman heeft, of je het gelooft of niet, zelfs de zware wenkbrauwen van Pronk gekregen.

Soms kan het niet anders maar moet iedereen in het leven even een Pacman zijn. Jan Klaassen bijvoorbeeld. Afgelopen zondag stond hij op de Dam een schare kinderen mee te nemen op een van zijn avonturen, toen hij een voor hem onbekend lawaai aan de achterkant van de poppenkast hoorde. 'Daar zijn de schoonmakers kinderen, niks aan de hand', riep hij, toen hij vanuit zijn ooghoek een paar mannen met heksenbezems in de weer zag.

Kon hij bevroeden dat achter de 'schoonmakers', vijf mannen op blote voeten en met geheven zwaard kwamen, gevolgd door zo'n beetje de hele Sikh-gemeenschap van Nederland. De mannen op blote voeten droegen woeste baarden, een oranje tulband en een speciaal model katoenen onderbroek, symbool voor zelfcontrole en kuisheid.

Na hen volgden eerbiedwaardige tulbanddragers gezeten op open wagens, gevolgd door vrouwen en meisjes te voet. Net als je je afvraagt hoe het zit met de gelijkberechtiging bij de Sikhs, rijdt er een open wagen langs waarop even eerbiedwaardige vrouwen zijn gezeten, gevolgd door mannen te voet.

De Sikhs vierden het oogstfeest (Vaisakhi) en daarvoor trekken ze traditiegetrouw in een lange optocht door de stad. Je zou deze kennis ontberen, als andere vrijwilligers (sewardars is de officiële naam) dan de straatvegers, je niet een folder in de hand zouden hebben gestopt met naar keuze een flesje water of andere frisdrank in de andere hand. Nederland telt 12 duizend Sikhs van wie de meesten wonen in Amsterdam, Den Haag, Almere en Rotterdam.

Op de Dam trekken vele honderden aan het oog voorbij, tot schrik van Jan Klaassen, die nu vanuit de poppenkast moet toezien hoe de kinderen zittend voor hem gretig en met beide armen uitgestrekt reiken naar de lekkernijen die gul worden uitgedeeld.

In één klap lijkt alle aandacht verdwenen. Lijkt. Maar Jan Klaassen geeft niet op. Als een echte Pacman toont hij zich onverstoorbaar. Hij vangt de aandacht van de kinderen met grote inspanning terug en het duurt niet lang of ze waarschuwen hem krijsend voor het gevaar dat hij al had voorspeld.

Achter zijn rug trekt de karavaan voort, zoals de PvdA voorttrekt. Zonder Jan Pronk, een Pacman minder.

Lidy Nicolasen is verslaggeefster van de Volkskrant. Ze schrijft wekelijks een column voor Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden